Phần hai: LỊCH SỬ VIỆT NAM

TỪ NĂM 1858 ĐẾN NĂM 1918

CHƯƠNG 1 :
CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP
TỪ NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỈ XIX

Bài 24
•CUỘC KHÁNG CHIẾN TỪ NĂM 1858 ĐẾN
NĂM 1873

Tàu chiến Pháp và Tây Ban Nha tấn công Đà Nẵng năm 1858

NỘI DUNG BÀI HỌC

1. Nguyên nhân thực
dân Pháp xâm lược Việt
Nam

Nguyên nhân Pháp
xâm lược Việt Nam?

- Các nước TB phương Tây đẩy mạnh xâm
lược các nước phương Đông, để mở rộng
thị trường, vơ vét nguyên liệu
- Việt Nam có vị trí thuận lợi , giàu tài
nguyên
- Chế độ phong kiến Việt Nam khủng
hoảng suy yếu
- Lấy cớ bảo vệ đạo Gia Tô

2. Chiến sự ở Đà Nẵng
1858 – 1859
Tại sao Pháp lại chọn
Đà Nẵng để đánh mà
không phải là Kinh
Thành Huế?

Vì Đà Nẵng nằm gần Kinh Thành Huế

Đà Nẵng có cảng biển thích hợp

Đà Nẵng nằm gần trung tâm đất nước

Phía sau Đà Nẵng là Quãng Ninh

2. Chiến sự ở Đà Nẵng
1858 – 1859
Rạng sáng 1/9/1858, quân Pháp nổ
súng đánh Đà Nẵng
Phía triều đình có hành động gì?
Quân dân ta dưới sự chỉ huy của
Nguyễn Tri Phương, lập phòng
tuyến anh dung chống trả

Sau 5 tháng xâm lược Pháp chỉ
chiếm được bán đảo Sơn Trà

3. Chiến sự ở Gia Định
1859
Tại sao Pháp chọn Gia Định làm
mục tiêu thứ hai?

Pháp muốn biến Gia Định làm căn cứ
để xâm lược
Gia Định nằm gần khu vực có vựa
lúa lớn nhất nước ta
Pháp muốn biến Gia Định làm căn
cứ đưa quân đánh Campuchia

Nội dung
17/2/1859 Pháp tấn công thành Gia
Định , quân triều đình chống cự yếu
ớt rồi tan rã

1. Sau khi Pháp chiếm được Gia
Định phản ứng của nhân dân ra
sao?
2. Khó khăn của quân Pháp là gì?

Ngày 24/ 2/1861 Pháp chiếm được
đại đồn Chí Hòa , thừa thắng lần
lượt chiếm 3 tỉnh miền Đông và
thành Vĩnh Long

Nhận xét thái độ chống trả của triều
đình đối với Pháp?

Ngày 5/6/1862, triều đình ký với
Pháp Hiệp ước NhÂN TuấT, thừa
nhận quyền cai quản của Pháp ở 3
tỉnh miền Đông Nam Kì

Khi kết thúc cuộc chiến TQ Pháp đã
làm gì?

Nguyễn Tri Phương
(1800-1873) là một đại danh
thần Việt Nam thời nhà Nguyễn.
Ông là vị Tổng chỉ huy quân đội
triều đình Nguyễn chống lại quân
Pháp xâm lược lần lượt ở các
mặt trận Đà Nẵng (1858), Gia
Định (1861) và Hà Nội (1873). 

Chiến sự ở Đà Nẵng
1858

Phan Thanh Giản và Lâm Duy
Hiệp đại diện cho triều đình Huế
ký Hiệp ước 5/6/1862

Tại sao gọi là HiệP ướt Nhâm Tuất?

Tại sao nói đây là Hiệp ướt đầu hang
bước đầu?

Nội dung cơ bản của Hiệp ước Nhâm Tuất (1862)
-Về lãnh thổ: Triều đình thừa
nhận quyền cai quản của nước
Pháp ở ba tỉnh miền Đông Nam
Kỳ (Gia Định, Định Tường, Biên
Hòa) và đảo Côn Lôn.

Nội dung cơ bản của Hiệp ước Nhâm Tuất (1862)
-Về lãnh thổ: Triều đình thừa
nhận quyền cai quản của nước
Pháp ở ba tỉnh miền đông Nam
Kỳ (Gia Định, Định Tường, Biên
Hòa) và đảo Côn Lôn.
-Về thông thương: Mở ba cửa biển
(Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên) cho
người Pháp vào buôn bán.
-Về bồi thường chiến phí: Triều đình
Huế bồi thường cho Pháp một
khoản chiến phí tương đương 280
vạn lạng bạc.

Nội dung cơ bản của Hiệp ước Nhâm Tuất (1862)
- Về lãnh thổ: Triều đình thừa
nhận quyền cai quản của nước
Pháp ở ba tỉnh miền đông Nam
Kỳ (Gia Định, Định Tường, Biên
Hòa) và đảo Côn Lôn.
- Về thông thương: Mở ba cửa
biển (Đà Nẵng, Ba Lạt, Quảng Yên)
cho người Pháp vào buôn bán.
- Về bồi thường chiến phí: Triều
đình Huế bồi thường cho Pháp một
khoản chiến phí tương đương 288
vạn lạng bạc.
- Pháp sẽ trả lại thành Vĩnh Long
cho triều đình, chừng nào triều
đình buộc được dân chúng ngừng
kháng chiến.

II. CUỘC KHÁNG CHIẾN
CHỐNG
PHÁP
1858
–
1873
. Kháng chiến ở Đà Nẵng và ba tỉnh miền Đông Nam Kì
1

Nhiều toán nghĩa binh nổi
lên phối hợp chặt chẽ với
quân triều đình chống
giặc.
Nghĩa quân Nguyễn Trung
trực đốt cháy chiếc tàu Étpê-răng (Hi vọng) của
Pháp đậu trên sông Vàm
Cỏ Đông (10/12/1861).

Lược đồ quá trình xâm lược VN của Pháp và
cuộc kháng chiến của nhân dân VN từ 1858 đến
1873

Khởi nghĩa do Trương
Định lãnh đạoTRƯƠNG
ĐỊNH 1820 - 1864 đã làm
cho địch thất điên bát đảo.

NỘI
DUNG

b. Tại ba tỉnh miền
Đông Nam Kì
Tại 3 tỉnh miền Đông,
nhân dân đã anh dũng
kháng chiến như thế
nào?

NGUYỄN TRUNG TRỰC (1837 – 1868 )
ông sinh ra ở Bình Định

Gia đình ông đã chuyển vào sinh
sống tại Long An

ông là người rất hiếu học, thích học
võ , năng động. Lớn lên là một chàng
trai rất khỏe mạnh, tài chí

Trận cháy tàu Ét-pê-răng (Hy
vọng)
của Pháp đậu trên sông Vàm Cỏ
Đông (10/12/1861)

“Bao giờ người Tây nhổ hết
cỏ nước Nam, thì mới hết
người Nam đánh Tây,”
NGUYỄN TRUNG TRỰC

TRƯƠNG ĐỊNH
1820 - 1864
Quê ông ở Quảng Ngãi, 24 tuổi
ông đã di chuyển vào Gia Định
1850 ông được hưởng chính sách khai
hoang của triều đình,
1860, ông tham gia giữ đồn Kì Hòa và
được phong chức phó lãnh binh.
1862, Trương Định vừa được phong
chức phó lãnh binh vừa phải đi nhậm
chức ở tỉnh An Giang để giải tán
nghĩa quân chống Pháp

Căn cứ Gò công
Căn cứ Tây Ninh
của Trương
Quyền

Căn cứ Tân
Hòa (Gò
Công) của
Trương
Định

NGƯỜI PHÁP NÓI RẰNG
Họ đánh theo kiểu du kích làm chủ nông thôn, khi cần
tiêu diệt một cứ điểm nào đó thì họ tập trung lại, khi tấn
công cũng như khi rút lui, họ biết lợi dụng những
chướng ngại vật nơi xứ họ, một xứ có rất nhiều kênh
gạch , sông ngòi, đồng lúa , họ kín đáo, bất thình lình
xuất hiện và nổ súng tấn công làm cho địch mệt mỏi và
bỏ cuộc

Sau khi tìm hiểu về cuộc kháng chiến 3 tỉnh
miền Đông Nam Kì, em có nhận xét gì?

Ý nghĩa : Thể hiện
tinh thần yêu nước,
kiên quyết chiống
Pháp

2. Kháng chiến lan rộng
ra ba tỉnh miền Tây
Nam Kì
Bối cảnh nước ta sau
Hiệp ước 1862?

Triều đình

a. Thái độ và hành động của triều
đình Huế trong việc để mất ba tỉnh
miền Tây Nam Kì
Triều đình Huế ngăn cản phong trào
kháng chiến chống Pháp của nhân dân
ta ở Nam Kì, ra lệnh bãi binh.
- Do thái độ cầu hòa của triều đình
Huế, Pháp chiếm được ba tỉnh miền
Tây Nam Kì không tốn một viên đạn
(8-1867).

Lý do tại sao Pháp chiếm được
3 tỉnh miền Tây Nam Kì mà
không tốn một viên đạn nào?

Pháp lợi dụng được sự bạc
nhược triều đình
Pháp đỗ lỗi triều đình vi phạm hiệp
ước Nhâm Tuất mà đi ủng hộ miền
Đông Nam Kì kháng chiên

Ba tỉnh miền Tây và miền Đông
Nam kì do đâu bị mất?

Triều đình cử Kinh lược sứ miền Tây Phan
Thanh Giảng đi
thương thuyết với Pháp xin chuộc lại 3 tỉnh
miền Đông Nam Kì.

b. Phong trào đấu tranh chống Pháp

diễn ra dưới nhiều hình thức phong phú

Thái độ của nhân
dân như thế nào?

- Bất hợp tác với giặc, một bộ phận kiên
quyết đấu tranh vũ trang, nhiều trung
tâm kháng chiến ra đời: Đồng Tháp
Mười, Tây Ninh.
- Một bộ phận dùng văn thơ lên án thực
dân Pháp và tay sai, cổ vũ lòng yêu
nước: Phan Văn Trị, Nguyễn Đình
Chiểu, Nguyễn Thô

NGUYỄN ĐÌNH CHIỂU
CHẠY TÂY
“Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây
Một bàn cờ thế phút sa tay
Bỏ nhà lũ trẻ lơ xơ chạy
Mất ổ bầy chim dáo dác bay
Bến Nghé của tiền tan bọt nươc
Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu mây
Hỏi trang dẹp loạn rày đâu vắng?
Nở để dân để dân đen mắc nạn này.”