7
CHỦ ĐỀ 8:TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HÓA
NĂNG LƯỢNG Ở SINH VẬT

Bài 18

QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

( Tiết 82,83,84,85)

Thực vật có thể tự
tổng hợp chất hữu
cơ từ những nguyên
liệu nào?

Chất hữu
cơ được
tổng hợp ở
thực vật
thông qua
quá trình
nào?
Oxygen

Ánh
sáng
mặt trời

Chất hữu cơ

Carbon
dioxide
Nước và chất
khoáng

Hình 18.1.Sơ đồ tổng hợp chất
hữu cơ ở cây xanh

Cá nhân hoàn thành phiếu học tập sau
trong 2 phút
Những nguyên
Quá trình nguyên
liệu thực vật cần liệu tham gia tổng
dùng để tự tổng
hợp chất hữu cơ ở
hợp chất hữu cơ thực vật là gì?

Oxygen

Ánh
sáng
mặt trời

Chất
hữu
cơ

Carbon
dioxide
Nước và chất
khoáng

Hình 18.1.Sơ đồ tổng
hợp chất hữu cơ ở cây

Những nguyên liệu thực
vật cần dùng để tự tổng
hợp chất hữu cơ

Ánh sáng mặt trời
Oxygen
Carbon dioxide
Nước và muối
khoáng

Quá trình nguyên liệu
tham gia tổng hợp chất
hữu cơ ở thực vật là gì?

Qúa trình quang
hợp

Bài 18

QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

( Tiết 82,83,84,85)

Quả

Giúp cây quang hợp để
tổng hợp các chất hữu cơ,
trao đổi khí, thoát hơi
nước

Thân cây

Giúp cây hút nước và
các chất dinh dưỡng và
bám chặt vào đất

Lá cây

Vận chuyển nước, các
chất dinh dưỡng nâng
đỡ cây và dự trữ dinh
dưỡng

Rễ cây

Cung cấp dinh dưỡng
cho con người, bảo vệ
hạt duy trì nòi giống

Các đặc điểm của lá phù hợp với chức năng quang hợp

Yêu cầu bài học
Làm việc nhóm cặp đôi : Trả lời hệ thống câu hỏi
sau ,hoàn thành phiếu học tập
H1. Nêu cấu tạo ngoài của lá cây ?
H2.Điền cấu tạo trong của lá cây sao cho phù hợp ?
H3.Cây dạng lá kim ,cây không có lá có quang hợp không?
H4.Lá cây có vai trò gì trong quá trình quang hợp?
H5. Nêu các chất tham gia và sản phẩm tạo thành của quá
trình quang hợp ở thực vật?Viết sơ đồ dạng chữ của quá trình
quang hợp?
H6.Khái niệm quang hợp?
H7. Quang hợp có ý nghĩa như thế nào đối với sự sống ?
H8. Những sinh vật nào có khả năng quang hợp?
H9. Mô tả mối quan hệ giữa quá trình trao đổi chất và chuyển
hoá năng lượng ở tế bào lá cây.
H10.  Viết sơ đồ dạng chữ thể hiện mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hoá năng lượng ở tế bào lá cây?

Quang hợp chủ yếu
diễn ra ở lá cây, trong
bào quan quang hợp là
lục lạp

Bài 18

QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

( Tiết 82,83,84,85)

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Nêu các bộ
phận của lá?

- Lá cây gồm:
+Cuống lá
+Gân lá
+Phiến lá .

Điền cấu tạo trong của lá cây cho phù hợp?
1

2

Tế bào biểu bì
mặt trên

Tế bào thịt lá

3
Mạch gỗ
Tế bào biểu bì
mặt dưới

6

4
Mạch rây
5

Khí khổng

Bài 18

QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

( Tiết 82,83,84,85)

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
- Lá cây gồm:
+Cuống lá
+Gân lá ( có các bó mạch gỗ,mạch rây)
+Phiến lá (có lục lạp , khí khổng ).

Làm việc nhóm cặp đôi hoàn thành bảng 1 trong phiếu học
tập : Chọn chức năng ở cột B phù hợp các bộ phận của lá
ở cột A trong quá trình quang hợp
Cột A

Cột B

Kết quả

1.Gân lá

a.giữ lá trên cành, thân cây.

 
1-d

2.Lục lạp

b. trao đổi khí và thoát hơi nước

 
2-c

3.Khí khổng
4.Cuống lá

c.Chứa chất diệp lục,thu nhận ánh  
3-b
sáng
d.Có mạch dẫn vận chuyển nước và  
4-a
chất hữu cơ trong cây

- Nêu đặc điểm của lá cây phù hợp với chức năng quang
hợp trong bảng 2:
Bộ phận
Phiến lá

Gân lá

Lục lạp
Khí
khổng

Đặc điểm

Vai trò trong quang hợp
Dạng bản dẹt, hướng nằm Thu nhận được nhiều ánh
vuông góc với thân cây.
sáng.
Vận chuyển nước đến lục lạp
Có mạch dẫn, cứng cáp,
và vận chuyển chất hữu cơ từ
nằm ở trong cấu trúc lá.
lục lạp về cuống lá, từ đó vận
chuyển đến các bộ phận khác
của cây.
Thu nhận ánh sáng dùng cho
Nằm ở lớp giữa của lá,
tổng hợp chất hữu cơ cho lá
chứa diệp lục.
cây.
Phân bố trên bề mặt lá, có Trao đổi khí và thoát hơi
khả năng đóng, mở.
nước.

Thảo luận nhóm trong 2 phút :
Nghiên cứu thông tin SGK và hình 18.2
?1:bộ phận nào của cây tham gia quá trình tổng hợp chất hữu
cơ của cây?
?
?2:Cây dạng lá kim ,cây không có lá có quang hợp không?

- Lá cây tham gia quá trình tổng hợp chất
hữu cơ của cây?

Bài 18

QUANG HỢP Ở THỰC VẬT

( Tiết 82,83,84,85)

I. Vai trò của lá cây với chức năng quang hợp
Lá cây là cơ quan quang hợp chủ yếu thực hiện quá trình quang hợp ở cây xanh

I. Vai trò của lá cây với chức năng
quang
hợp
- Lá cây gồm: Cuống lá,gân lá ,phiến lá bên trong

có các bộ phận của lá gồm lục lạp ,khí
khổng,mạch gỗ ,mạch rây.
-Lá cây là cơ quan quang hợp của cây xanh
-Cây không có lá (cây xương rồng,cây giao ) thực
hiện quang hợp do thân đảm nhận .

Quang hợp là một trong những quá
trình trao đổi chất và chuyển hóa
năng lượng quan trọng ở thực vật

II. Quá trình quang hợp
1. Khái niệm về quang hợp
Làm việc nhóm cặp đôi :Nghiên cứu thông tin ,hình
18.2 trong SGK. .Trả lời tiếp câu hỏi sau:
H4. Nêu các chất tham gia và sản phẩm tạo thành của quá
trình quang hợp ở thực vật?Viết sơ đồ dạng chữ của quá trình
quang hợp?
H5.Nêu khái niệm quang hợp là gì?
H6. Quang hợp có ý nghĩa như thế nào đối với sự sống ?
H7. Những sinh vật nào có khả năng quang hợp?

II. Quá trình quang hợp

Nước

Sơ đồ Qúa trình quang hợp
của cây

Chất hữu
cơ

II. Quá trình quang hợp
1. Khái niệm về quang hợp
Chất
tham
gia

Các yếu
Sản tố tham
phẩm
gia

-Cacbon
dioxit
- Nước

-Oxigen - Ánh
- Glucose sáng
- Diệp lục

Cho biết các chất
tham gia và sản
phẩm tạo thành của
quá trình quang
hợp?

Nước

Chất
hữu cơ

Nêu khái niệm
quang hợp là gì?

1. Khái niệm: Quang hợp là
quá trình thu nhận và chuyển
hóa năng lượng ánh sáng, tổng
hợp nên các chất hữu cơ từ
các chất vô cơ như nước ,khí
carbon dioxide, diễn ra ở tế
bào có chất diệp lục, đồng thời
thải ra khí oxigen

2. Phương trình tổng quát
Các
yếu
tố
tham
Nguyên liệu
Sản phẩm
gia của
Chất hữu cơ ví dụ như đường glucose.Chất dự trữ đặc trưng

thực
vật là tinh
bột, tinh-bột
được tạo thành nhờ
sự liên
kết của các
- Cacbon
dioxit
Oxigen
- Ánh
sáng
phân tử Glucose. Từ tinh bột và muối khoáng do rễ hút vào cây sẽ chế
- Nước
- Glucose
- Diệp lục
tạo ra các sản phẩm hữu cơ khác.

?
2? lục
Diệp

Ánh sáng

? +
Cacbon dioxit
Nước 1

3

Chất
? hữu cơ + Oxigen

4

2. Phương trình tổng quát
Cacbon dioxit +
Nước

Ánh sáng
Diệp lục

Chất hữu cơ +
Oxigen

3. Ý nghĩa:

- Quang hợp tạo ra năng lượng cho
sự sống (tích lũy trong các chất
hữu cơ), giúp cân bằng khí O2 và
khí CO2 trong khí quyển ,có vai
trò quyết định sự sống trên trái
đất.

- Sinh vật có chứa lục
lạp trong tế bào thì có
khả năng quang hợp.

Quang hợp có ý
nghĩa như thế
nào đối với sự
sống trên trái
đất?

Những sinh
vật nào có thể
quang hợp?

III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hóa năng lượng trong quang hợp
nhóm 4 nghiên cứu thông tin ,sơ đồ trong SGK ,cử
đại diện trả lời câu hỏi sau:
H9. Mô tả mối quan hệ giữa quá trình trao đổi chất và chuyển
hoá năng lượng ở tế bào lá cây.
H10.  Viết sơ đồ dạng chữ thể hiện mối quan hệ giữa trao đổi
chất và chuyển hoá năng lượng ở tế bào lá cây?

III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hóa năng lượng trong quang hợp
*Chuyển hóa năng lượng trong
quang hợp:
-Ánh sáng mặt trời (quang năng)
nhờ lục lạp chuyển hóa thành năng
lượng hóa học (hóa năng) tích lũy
trong chất hữu cơ ở lá cây.
*Trao đổi chất trong quang hợp:
Vật chất từ môi trường ngoài
(nước và khí carbon dioxide) được
vận chuyển đến lục lạp ở lá cây,
biến đổi hóa học thành chất hữu
cơ(đường,tinh bột…) và oxygen.

Trao đổi chất
và chuyển
hóa năng
lượng trong
quang hợp
có mối quan
hệ như thế
nào?

Sơ đồ mối quan hệ giữa trao đổi chất
và chuyển hóa năng lượng trong
quang hợp

- Trong quang hợp luôn
có sự trao đổi chất và
-Trao đổi chất và chuyển
chuyển hóa năng lượng hóa năng lượng trong
tổng hợp các chất đồng
quang hợp có mối quan hệ
thời tích lũy năng lượng
chặt chẽ, hai quá trình này
và phân giải các chất đã
luôn diễn ra đồng thời, gắn
tổng hợp được để giải
liền với nhau.
phóng năng lượng cần
cho các hoạt động sống

III. Mối quan hệ giữa trao đổi chất và chuyển
hóa năng lượng trong quang hợp
-Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong
quang hợp có mối quan hệ chặt chẽ, hai quá trình
này luôn diễn ra đồng thời, gắn liền với nhau.

As mặt trời
Chất hữu cơ +
Cacbon dioxit + (Quang
Oxigen
Nước
năng)
( Hóa năng )
(Các chất vô cơ)

Luyện tập
Khái niệm
Vai trò
của lá

QUANG
HỢP
TĐC và
chuyển
hóa

Sơ
đồ

Mối
quan
hệ

Sơ đồ

Chất
tham gia
Sản phẩm

Ý nghĩa

GHI NHỚ
1. Lá là cơ quan quang hợp của cây xanh.
2. Quang hợp là quá trình thu nhận và chuyển hóa
năng lượng ánh sáng, tổng hợp nên các chất hữu
cơ từ các chất vô cơ như nước, khí carbon
dioxide, diễn ra ở tế bào có chất diệp lục, đồng
thời thải ra khí oxygen.
3. Trong quá trình quang hợp, một phần năng
lượng ánh sáng được chuyển hóa thành năng
lượng hóa học tích lũy trong các hợp chất hữu cơ
ở lá cây.
4. Trao đổi chất và chuyển hóa năng lượng trong

Vận dụng
- Trồng 2 chậu hoa 10 giờ hoặc hoa dừa cạn: 1 chậu
đặt ở ban công nơi có nắng và 1 chậu đặt trong
nhà.
- Quan sát sự phát triển của 2 cây và ghi chép lại sự
khác biệt và giải thích nguyên nhân.
- Các nhóm báo cáo kết quả nghiên cứu sau 1 tuần.
- Chuẩn bị bài sau :học và trả lời câu hỏi bài 18
- Đọc kĩ bài 19

Tạm biệt lớp
và hẹn gặp
lại!