THỂ TÍCH HÌNH HỘP CHỮ NHẬT
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
- Có biểu tượng về thể tích hình hộp chữ nhật.
- Biết tính thể tích hình hộp chữ nhật.
- Biết vận dụng công thức tính thể tích hình hộp chữ nhật để giải một bài tập
liên quan.
- HS làm bài 1.
- Năng lực:
+ Năng tư chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết
vấn đề và sáng tạo.
+ Năng lực tư duy và lập luận toán học, năng lực mô hình hoá toán học,
năng lực giải quyết vấn đề toán học, năng lực giao tiếp toán học, năng lực
sử dụng công cụ và phương tiện toán học.
- Phẩm chất: Chăm chỉ, trung thực, có trách nhiệm với toán học và cẩn
thận khi làm bài, yêu thích môn học.

Khởi động

Các đơn vị đo thể tích
được viết theo thứ tự
từ bé đến lớn là:
A. cm3 ; m3 ; dm3.
B. m ; dm ; cm .
3

3

3

C. cm ; dm ; m .
3

3

3

D. cm2 ; dm2 ; m2.

1m3 = ……..dm3
A. 10
B. 1000
C. 100
C. 10000

3 kích thước của
hình hộp chữ nhật
A. Chiều dài,là:
chiều rộng,
chiều cao

B. Chiều dài, chiều rộng,
bán kính
C. Đáy lớn, đáy bé,
chiều cao
D. Tâm, bán kính, đường
kính

Khám phá

TOÁN

THỂ TÍCH HÌNH
HỘP CHỮ NHẬT

a) Ví dụ: Tính thể tích hình hộp chữ nhật
20cm chiều rộng 16cm và
có chiều dài 20cm,
chiều cao 10cm
10cm.

1
cm3

16
cm

10cm

1
cm3

20cm
Mỗi lớp có: 20 x 16 = 320 (hình lập phương 1cm3).

10 lớp có: 320 x 10 = 3200 (hình lập phương 1cm3).

Vậy thể tích của hình hộp chữ nhật là :
20 x

16

x

10 = 3200 (cm3)

TOÁN

THỂ TÍCH HÌNH HỘP CHỮ NHẬT

Thể tích của hình
c hộp chữ nhật là:
V
=
a
x
b
x
c
20 x 16 x 10 = 3200 (cm3)
b
a
chiều x chiều x chiều = Thể tích
dài a: Chiều
rộng dài. cao

b:tính
Chiều
Muốn
thểrộng.
tích hình hộp chữ nhật ta
c: Chiều
cao với
lấy
chiều
dài
nhân
chiều
rộng
rồi
nhân
chiều
chiều
chiều
x
x
= Thể tích
tích
chữvịnhật.
vớiThể
chiều
caohình
(cùng
đơn
đo).
dài V:
rộng
caohộp

Quy tắc:

Muốn tính thể tích hình hộp chữ nhật ta
lấy chiều dài nhân với chiều rộng rồi nhân
với chiều cao (cùng đơn vị đo).
Công thức:

V=axbxc

V: Thể tích hình hộp chữ nhật.
a, b, c : là ba kích thước của hình hộp chữ nhật

Thực
hành

Bài 1: Tính thể tích hình hộp chữ nhật có
chiều dài a, chiều rộng b, chiều cao c.

a) a = 5cm; b = 4cm; c = 9cm
b) a = 1,5m; b = 1,1m; c = 0,5m
c) a =

2
5

dm; b =

1
3

dm; c =

3
4

dm

Bài 1:

a) a = 5cm; b = 4cm; c = 9cm
3
Thể tích là:5 x 4 x 9 = 180 ( cm )
b) a = 1,5m; b = 1,1m; c = 0,5m
Thể tích là:1,5 x 1,1 x 0,5 = 0,825 (m 3)
c) a =

2
5

dm; b =

1
3

dm; c =

3
4

dm

2 1 3
1
3
   ( dm )
Thể tích là:
5 3 4 10

Bài 2:
Tính thể tích của khối gỗ có dạng như­hình sau:

Bài 2:
Tính thể tích của khối gỗ có dạng như­hình sau:
Cách 1

(1)

(2)

Cách 2

(2)

(1)

Cách 1: Chia khối gỗ thành hình hộp
chữ nhật như sau:

Cách 2: Chia khối gỗ thành hình hộp
chữ nhật như sau:
15cm

15cm
12cm

(1)

(2)

5cm
6cm

8cm

Thể tích của hình hộp chữ nhật (1):
12 x 8 x 5 = 480 (cm3)
Chiều dài của hình hộp thứ (2) là:
15 – 8 = 7 (cm)
Thể tích của hình hộp chữ nhật (2):
7 x 6 x 5 = 210 (cm3)
Thể tích của khối gỗ là:
480 + 210 = 690 (cm3)
Đáp số: 690 cm3

(1)

12cm
(2)

5cm
6cm

8cm

Thể tích của hình hộp chữ nhật (1):
15 x 6 x 5 = 450 (cm3)
Chiều rộng của hình hộp thứ (2) là:
12 – 6 = 6 (cm)
Thể tích của hình hộp chữ nhật (2):
8 x 6 x 5 = 240 (cm3)
Thể tích của khối gỗ là:
450 + 240 = 690 (cm3)
Đáp số: 690 cm3

Bài 2: Cách 3
12cm

15cm
5cm

5cm

6cm
8cm

7cm

m
c
6

Bài 2: cách 3:

5cm
5cm

12cm

15cm

6cm

Bài giải
Thể tích hình hộp
chữ nhật lớn là:
15 x 12 x 5 = 900(cm3)
Thể tích hình hộp chữ
nhật nhỏ thêm vào là:
7 x 6 x 5 = 210 (cm3)

7cm

m
c
6

Thể tích khối gỗ đã cho là
: 900 - 210 = 690 (cm3)
Đáp số: 690 cm3

Bài 3: Tính thể tích của hòn đá nằm
trong bể nước theo hình dưới đây:

Bài 3: Tính thể tích hòn đá trong bể nước
theo hình dưới đây:

7cm
5cm

5cm
10cm

10cm

10cm

10cm

Bài 3:
Bể có hòn đá

7cm

5cm

10cm
10cm

5 cm

Bể ban đầu

10cm
10cm

Phần nước dâng lên trong bể
chính là thể tích của hòn đá.

Hòn đá

Cách tính thể tích của hòn đá:
+ Cách1: Tính chiều cao của nước dâng lên
rồi tính thể tích hòn đá.
+ Cách2: Tính thể tích nước trước khi có đá,
rồi tính thể tích nước sau khi có đá,
sau đó trừ hai thể tích cho nhau
để được thể tích của hòn đá.

Bài 3: Tính thể tích hòn đá trong bể nước
theo hình dưới đây:

5cm
10cm

7cm
5cm
10cm

10cm

10cm

Giải
Thể tích của hòn đá bằng thể tích của hình hộp chữ
nhật ( phần nước dâng lên) có đáy là đáy của bể và
có chiều cao là :
7 – 5 = 2(cm)
Thể tích hòn đá là:
2 x 10 x 10 = 200(cm3)
Đáp số : 200 cm3

Bài 3 :

Cách 2:
5cm
10cm

7cm
10cm

10cm
Giải
Thể tích nước khi chưa có đá là :
5 x 10 x10 = 500 (cm3)
Thể tích nước khi có đá là :
7 x 10 x10 = 700 (cm3)
Thể tích hòn đá là:
700 – 500 = 200 (cm3)
Đáp số : 200 cm3

10cm

Củng cố:

Muốn tính thể tích hình hộp chữ nhật ta
lấy chiều dài nhân với chiều rộng rồi nhân
với chiều cao (cùng đơn vị đo).
Công thức:

V=axbxc

V: Thể tích hình hộp chữ nhật.
a, b, c : là ba kích thước của hình hộp chữ nhật

Tiết học kết thúc