Chương IV
BÀI 24
CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG
CHÍNH QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN
(1945 -1946)

Trình bày tóm tắt diễn biến tổng khởi nghĩ tháng 8-1945?
Thời gian
Sự kiện
14 -18/8/1945

4 tỉnh giành chính quyền sớm nhất: Bắc Giang,
Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam

16/8/1945

Giải phóng thị xã Thái Nguyên

19/8/1945

Giành chính quyền ở Hà Nội

23/8/1945

Giành chính quyền ở Huế

25/8/1945
30/8/1945
02/9/1945

Giành chính quyền ở Sài Gòn
Vua Bảo Đại thoái vị
Tuyên ngôn độc lập, thành lập nước Việt Nam
dân chủ Cộng hoà.

CUỘC ĐẤU
TRANH
BẢO VỆ VÀ
XÂY DỰNG
CHÍNH
QUYỀN
DÂN CHỦ
NHÂN DÂN
(1945 -1946)

I. TÌNH HÌNH NƯỚC TA SAU CÁCH
MẠNG THÁNG TÁM

II. CỦNG CỐ CHÍNH QUYỀN CÁCH
MẠNG VÀ BẢO VỆ ĐỘC LẬP DÂN TỘC

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

I. TÌNH HÌNH NƯỚC TA SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

1. Khó khăn

Tại sao nói nước Việt
Nam Dân chủ Cộng hòa
ngay sau khi thành lập
đã ở vào tình thế “
ngàn cân treo sợ tóc” ?

Trung Quốc

HÀ NỘI

Hơn
6 vạn
quân
Nhật

20 vạn quânTưởng

HUẾ

Vĩ tuyến 16

ĐÀ NẴNG

SÀI GÒN

1 vạn quânAnh

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Quân Tưởng vào miền Bắc Việt Nam

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Quân Anh đến Sài Gòn tháng 9/1945

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Quân Pháp đến Sài Gòn năm 1945

Những hình ảnh về nạn đói năm 1945

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Khu tưởng niệm nạn nhân chết vì đói (đường
Kim Ngưu - quận Hai Bà Trưng – Hà Nội)

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

I. TÌNH HÌNH NƯỚC TA SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

- Từ vĩ tuyến 16 trở ra: quân
Tưởng và tay sai tìm cách chống
phá chính quyền cách mạng.
- Từ vĩ tuyến 16 trở vào: quân Anh
giúp quân Pháp đánh chiếm lại
Nam bộ.
- Chính quyền cách mạng mới
thành lập.
- Nạn đói, sự thiếu hụt về tài chính.
- 90% dân số mù chữ và các tệ nạn
xã hội lan tràn.
=> Nước ta đứng trước tình thế
"Ngàn cân treo sợi tóc".

Bên cạnh khó
khăn ta có thuận
lợi gì?

Đất nước giành độc lập, người dân làm chủ đất
nước và ủng hộ chính quyền cách mạng.

Đảng cộng sản ngày càng
trưởng thành và phát triển

Bác đọc tuyên ngôn độc lập

Phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới
bùng phát mạnh

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

I. TÌNH HÌNH NƯỚC TA SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM

2. Thuận lợi
- Đất nước giành độc lập, người
dân làm chủ đất nước và ủng hộ
chính quyền cách mạng.
- Phong trào cách mạng thế giới
phát triển.

NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945

CHÍNH
CHÍNH
QUYỀN

GIẶC
ĐÓI

GIẶC
DỐT

TÀI
TÀI
CHÍNH
CHÍNH

GIẶC
NGOẠI
XÂM

Đói, dốt, nghèo,
nhiều tệ nạn….

Độc lập dân tộc bị
đe dọa
1000Kg

Nước Việt Nam đang đứng trước tình thế “ngàn cân treo sợi tóc”

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

II. CỦNG CỐ CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG VÀ BẢO VỆ
ĐỘC LẬP DÂN TỘC

1. Củng cố chính quyền cách mạng

Để xây dựng chính
quyền nhà nước thì
việc đầu tiên mà nhân
dân phải làm, sau cách
mạnh tháng tám là gì?

Cử tri Sài Gòn bỏ phiếu bầu Quốc hội Khoá I

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà của Quốc hội Khoá I

1.Hồ Chí Minh – Chủ tịch kiêm Bộ trưởng
Bộ Ngoại giao.
2.Huỳnh Thúc Kháng – Bộ trưởng Bộ Nội
vụ.
3.Võ Nguyên Giáp – Bộ trưởng Bộ Quốc
phòng.
4.Nguyễn Văn Huyên – Bộ trưởng Bộ Giáo
dục.
5.Lê Văn Hiến – Bộ trưởng Bộ Tài Chính.
6.Trần Đăng Khoa – Bộ trưởng Bộ Giao
thông Công chính.
7.Hoàng Tích Trí – Bộ trưởng Bộ Y tế.
8.Nguyễn Văn Tạo – Bộ trưởng Bộ Lao
động.
9.Vũ Đình Hòe – Bộ trưởng Bộ Tư pháp.
10.Ngô Tấn Nhơn – Bộ trưởng Bộ Canh
nông.

Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hoà của Quốc hội
Khoá I

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

II. CỦNG CỐ CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG VÀ BẢO VỆ
ĐỘC LẬP DÂN TỘC

1. Củng cố chính quyền cách mạng
- 6-1-1946: tổng tuyển cử Quốc hội khóa I ->Chính phủ
thành lập do chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu.
- Bầu cử Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân các cấp
Để xây dựng chính
quyền nhà nước thì
việc đầu tiên mà nhân
dân phải làm, sau cách
mạnh tháng tám là gì?

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

KHÓ
KHĂN
GIẶC
ĐÓI

GIẶC
DỐT
TÀI
CHÍNH

BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC

KẾT QUẢ

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

KHÓ
KHĂN

BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC

- Lập hũ gạo cứu đói, tổ chức “Ngày đồng tâm”,
GIẶC kêu gọi nhường cơm sẻ áo
ĐÓI
- Tăng gia sản xuất, chia ruộng đất cho nông dân...
GIẶC
DỐT
TÀI
CHÍNH

KẾT QUẢ

Nhân dân Nam Bộ quyên góp gạo cứu giúp đồng bào bị
đói
ở Bắc
Bộđói
(tháng
10/1945)
Lễ phát động
Ngày
cứu
tại Nhà
hát lớn Hà Nội

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Cụ Ngô Tử Hạ -Mít
Đạitinh
biểucứu
caođói
tuổi
nhất
Quốc
Hội
khóa I - cầm xe
tháng
11/của
1945
ở Hà
Nội
càng đi quyên góp gạo cứu đói năm 1946

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

KHÓ
KHĂN
GIẶC
ĐÓI

BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC

KẾT QUẢ

- Lập hũ gạo cứu đói, tổ chức “Ngày đồng tâm”,
kêu gọi nhường cơm sẻ áo

- Nạn đói
được đẩy

- Tăng gia sản xuất, chia ruộng đất cho nông dân...
GIẶC
DỐT

TÀI
CHÍNH

- 8/9/1945, thành lập “Nha bình dân học vụ”, xóa
nạn mù chữ.
- Đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục...

lùi

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Lớp Bình dân học vụ

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Người dân đứng ngay tại bến đò, bến sông để học chữ. 

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Phát động phong trào chống nạn thất học ở Hà Nội năm 1945

Thư Bác Hồ gửi các cháu học sinh
nhân ngày khai trường tháng 9-1945:
“Non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay
không, dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh
quang để sánh vai các cường quốc năm châu
được hay không, chính là nhờ một phần lớn
ở công học tập của các em” .
(Hồ Chí Minh)

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Bác Hồ thăm lớp Bình dân học vụ

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

KHÓ
KHĂN

BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC

KẾT QUẢ

GIẶC
ĐÓI

- Lập hũ gạo cứu đói, tổ chức “Ngày đồng tâm”,
kêu gọi nhường cơm sẻ áo

- Nạn đói
được đẩy

- Tăng gia sản xuất, chia ruộng đất cho nông dân...
GIẶC
DỐT

TÀI
CHÍNH

- 8/9/1945, thành lập “Nha bình dân học vụ”, xóa
nạn mù chữ.
- Đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục...

- Phát động phong trào: “Quỹ độc lập”, “Tuần lễ
vàng”
- 11/1946: lưu hành đồng tiền Việt Nam...

lùi

Hơn 2,5
triệu người
biết đọc biết
viết
-

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

Khai mạc “Tuần lễ vàng” tại Hà Nội (1945)

Vợ chồng ông bà Trịnh Văn Bô – Hoàng Thị Minh Hồ, gia
đình tư sản ủng hộ cho chính phủ 5147 lượng vàng

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

II. CỦNG CỐ CHÍNH QUYỀN CÁCH MẠNG VÀ BẢO VỆ
ĐỘC LẬP DÂN TỘC

1. Củng cố chính quyền cách mạng
- Giải quyết giặc đói, giặc dốt và khó khăn về tài chính.
- Củng cố chính quyền, ổn định đời sống nhân dân để tập
trung đối phó với thù trong giăc ngoài
Để xây dựng chính
quyền nhà nước thì
việc đầu tiên mà nhân
dân phải làm, sau cách
mạnh tháng tám là gì?

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

KẾT QUẢ
Nhân dân ủng hộ được 370 kg vàng và 20 triệu
đồng trong “Quỹ độc lập”, 40 triệu đồng trong
“Quỹ đảm phụ quốc phòng”

Những đồng tiền đầu tiên của nước Việt Nam Dân Chủ Cộng Hòa

Bài 24: CUỘC ĐẤU TRANH BẢO VỆ VÀ XÂY DỰNG CHÍNH
QUYỀN DÂN CHỦ NHÂN DÂN (1945 -1946)

KHÓ
KHĂN
GIẶC
ĐÓI

BIỆN PHÁP KHẮC PHỤC

KẾT QUẢ

- Lập hũ gạo cứu đói, tổ chức “Ngày đồng tâm”,
kêu gọi nhường cơm sẻ áo

- Nạn đói
được đẩy

- Tăng gia sản xuất, chia ruộng đất cho nông dân...
GIẶC
DỐT

TÀI
CHÍNH

- 8/9/1945, thành lập “Nha bình dân học vụ”, xóa
nạn mù chữ.
- Đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục...

- Phát động phong trào: “Quỹ độc lập”, “Tuần lễ
vàng”
- 11/1946: lưu hành đồng tiền Việt Nam...

lùi

Hơn 2,5
triệu người
biết đọc biết
viết
-

- Nền tài
chính ổn
định

NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945

CHÍNH
QUYỀN

GIẶC ĐÓI

GIẶC
DỐT

TÀI
CHÍNH

GIẶC
NGOẠI
XÂM

Trong những khó khăn trên, khó khăn nào được giải quyết ?

NHỮNG KHÓ KHĂN CỦA NƯỚC VIỆT NAM DÂN CHỦ CỘNG HÒA
SAU CÁCH MẠNG THÁNG TÁM 1945

CHÍNH
QUYỀN

GIẶC ĐÓI

GIẶC
DỐT

TÀI
TÀI
CHÍNH
CHÍNH

GIẶC
NGOẠI
XÂM

Trong những khó khăn trên, khó khăn nào đã được giải quyết?
Tại sao nước
Việt Nam Dân
chủ Cộng hòa
lại sớm khắc
phục được
những khó khăn
đó?

- Sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của
Đảng, của Chủ tịch Hồ Chí Minh.
- Tinh thần yêu nước, đoàn kết của
nhân dân ta

2. Bảo vệ độc lập dân tộc
a. Nhân dân Nam Bộ kháng chiến chống thực dân Pháp
trở lại xâm lược
23/9/1945, THỰC
DÂN PHÁP NỔ SÚNG
Ở SÀI GÒN

Quân Pháp đến Sài Gòn năm 1945

Cả nước biểu tình ủng hộ Nam bộ

Nón và chông - những vũ khí đánh giặc của nhân dân miền Nam trong
những ngày đầu kháng chiến vào tháng 9 năm 1945.

Tất cả cho tuyền tuyến Miền Nam

2. Bảo vệ độc lập dân tộc
a. Nhân dân Nam Bộ kháng chiến chống thực dân Pháp
trở lại xâm lược
- Đêm 22 rạng 23. 9.1945, Pháp đánh úp trụ sở UBND Nam
Bộ, mở đầu xâm lược trở lại nước ta.
- Nhân dân Nam bộ kháng chiến cùng với sự ủng hộ của cả
nước.
 Làm thất bại bước đầu kế hoạch đánh nhanh thắng nhanh
của Pháp, ta có thời gian chuẩn bị về mọi mặt cho kháng
chiến lâu dài và tạo thế ổn định ở phía bắc.

b. Đấu tranh chống quân Tưởng và tay sai

Nội
dung
Biện
pháp đối
phó

Nhận xét

Với quân Tưởng

Với bọn phản cách mạng

Nội
dung

Với quân Tưởng

Với bọn phản cách mạng

Biện
- Ta nhân nhượng 1 số yêu Ban hành sắc lệnh trấn
pháp đối sách về kinh tế chính trị
áp, lập tòa án xét xử.
phó
như: nhường 70 ghế trong
Quốc hội, cung cấp 1 phần
lương thực,
nhận tiêu tiền “quan kim”,
“quốc tệ” …
Nhận xét Mềm dẻo, nhân nhượng

Cứng rắn, kiên quyết.

Làm thất bại âm mưu của Tưởng và tay sai, có điều kiện tập
trung đánh Pháp.