Đây là ai?

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

KHỞI ĐỘNG

I. ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN
1. Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
2. Văn học hình thành hai bộ phận và phân hóa thành nhiều xu hướng
3. Văn học phát triển với một tốc độ hết sức nhanh chóng

II. CÁC THÀNH TỰU CHỦ YẾU
1. Về nội dung tư tưởng
2. Về hình thức nghệ thuật

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

NỘI DUNG CHÍNH

Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
Văn học hình thành hai bộ phận và phân hóa
thành nhiều xu hướng
Văn học phát triển với một tốc độ hết sức
nhanh chóng

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I. Đặc điểm cơ bản

Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa

Tiền đề hiện đại hóa văn học
Khái niệm hiện đại hóa văn học
Quá trình hiện đại hóa văn học

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I. Đặc điểm cơ bản

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN

Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
a. Tiền đề hiện đại hóa văn học

Tiền đề hiện đại hóa văn học
Nhiều thành
phố công
nghiệp, đô
thị, thị trấn
mọc lên làm
xuất hiện
những giai
cấp, tầng lớp
mới.

Văn hóa
Việt Nam
tiếp xúc với
văn hóa
phương Tây
thông qua
tầng lớp trí
thức Tây
học.

Chữ quốc
ngữ thay
thế cho
chữ Hán
và chữ
Nôm.

Nghề in,
nghề xuất
bản, nghề
làm báo phát
triển.
Viết văn trở
thành nghề
kiếm sống.

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

II
1

Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
b. Khái niệm hiện đại hóa văn học

Thoát khỏi
hệ thống thi
pháp văn học
trung đại

Đổi mới
theo hình
thức văn
học phương
Tây

HIỆN ĐẠI
HÓA

Có thể hội
nhập với nền
văn học hiện
đại thế giới.

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

II
1

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN
Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
c. Quá trình hiện đại hóa văn học

GIAI ĐOẠN 1

GIAI ĐOẠN 2

GIAI ĐOẠN 3

(1900 – 1920)

(1920 – 1930)

(1930 – 1945)

GIAI ĐOẠN VĂN HỌC GIAO THỜI

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I
I
1

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN
Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
c. Quá trình hiện đại hóa văn học

GIAI ĐOẠN 1

(1900 – 1920)

Chữ quốc ngữ được phổ biến rộng rãi. Báo chí, dịch
thuật phát triển.
Văn xuôi quốc ngữ Nam bộ xuất hiện: Thầy Lazro
Phiền (Nguyễn Trọng Quản), Hoàng Tố Oanh hàm oan
(Thiên Trung).
Thơ văn của các chí sĩ Cách mạng: thơ văn Phan Bội
Châu, Phan Châu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Ngô Đức Kế,
Nguyễn Thượng Hiền,…
 Chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho quá trình
hiện đại hóa văn học.

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I
I
1

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN
Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
c. Quá trình hiện đại hóa văn học

GIAI ĐOẠN 2

(1920 – 1930)

Truyện ngắn: Phạm Duy Tốn, Nguyễn Bá Học...
Thơ: Tản Đà, Á Nam Trần Tuấn Khải...
Kịch: Vũ Đình Long, Vi Huyền Đắc, Nam Xương
Truyện kí: Nguyễn Ái Quốc (sáng tác ở nước ngoài)
 Yếu tố Trung đại vẫn còn tồn tại. Được
coi là giai đoạn quá độ.

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I
I
1

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN
Văn học đổi mới theo hướng hiện đại hóa
c. Quá trình hiện đại hóa văn học

GIAI ĐOẠN 3

(1930 – 1945)

Tiểu thuyết: Tự lực văn đoàn, Vũ Trọng
Phụng, Ngô Tất Tố, Nguyên Hồng...
Truyên ngắn: Nguyễn Tuân, Thạch Lam, Nguyễn
Công Hoan, Nam Cao...
Thơ: phong trào thơ Mới – Thế Lữ, Lưu Trong Lư,
Xuân Diệu, Huy Cận, Chế Lan Viên, Hàn Mặc Tử…
Phóng sự, phê bình văn học, lý luận văn học…
 Hoàn tất công cuộc hiện đại hóa, VHVN thực
sự đi vào quỹ đạo hiện đại, có thể hội nhập văn
học thế giới.

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I
I
1

Ba giai đoạn của quá trình hiện đại hóa

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

•

Tiêu chí

Giai đoạn 1: từ đầu TK XX
đến năm 20

Giai đoạn 2: Từ năm 1920
đến năm 1930

Giai đoạn 3: Từ năm 1930
đến năm 1945

Đặc điểm

Là giai đoạn chuẩn bị.

Quá trình HĐH đạt được
những thành tựu đáng kể.

Giai đoạn hoàn tất quá
trình hiện đại hóa

Thành tựu
thể loại

+ Truyện ngắn, tiểu thuyết
bằng chữ quốc ngữ, dù đổi
mới nhưng còn vụng về,
non nớt.
+ Thơ văn yêu nước và cách
mạng vẫn thuộc phạm trù
văn học trung đại.

+ Tiểu thuyết, truyện ngắn
+ Thơ
+ Kịch
+ Truyện kí của Nguyễn Ái
Quốc viết bằng tiếng Pháp
- Nhiều yếu tố của VHTĐ vẫn
còn tồn tại.

+ Truyện ngắn và tiểu
thuyết
+ Thơ ca
+ Kịch nói + Phóng sự
+ Phê bình văn học
Quá trình HĐH diễn ra trên
mọi hoạt động văn học.

Tác giả tiêu
biểu

Thiên Trung
Phan Bội Châu
Phan Châu Trinh

Hồ Biểu Chánh. Phạm Duy
Xuân Diệu, Huy Cận, Hàn
Tốn
Mặc Tử , Nam Cao, Thạch
Tản Đà, Á Nam Trần Tuấn Khải Lam, Nguyễn Tuân
Nguyễn Ái Quốc

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

Tản Đà
Hồ Biểu
Chánh

Phan Châu Trinh
Phan Bội Châu

Vũ T.Phụng

Xuân Diệu

Nam Cao

Huy Cận

Nguyễn Ái
Quốc

Thạch Lam

Tố Hữu

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

Hàn Mặc Tử

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I
I
2

Văn học hình thành 2 bộ phận & phân hóa nhiều xu hướng
HAI BỘ PHẬN VĂN HỌC

Bộ phận văn học
công khai

Xu
hướng
lãng
mạn

Xu
hướng
hiện
thực

Bộ phận văn học
không công khai

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

a. Bộ phận văn học công khai
XU HƯỚNG VH LÃNG MẠN

XU HƯỚNG VH HIỆN THỰC

Nội dung: Tiếng nói cá nhân tràn đày cảm xúc,
phát huy cao độ trí tưởng tượng để diễn tả
những khát vọng, ước mơ.
Con người là trung tâm của vũ trụ, khẳng định
“cái tôi” cá nhân, quan tâm đến những số
phận, quan hệ riêng tư.
Đề tài: Tình yêu, thiên nhiên, quá khứ…vượt
lên thực tại chật chội, dung tục, tầm thường

Tiếng nói đấu tranh chống áp bức giai cấp,
phản ánh mâu thuẫn, xung đột xã hội.
Phê phán xã hội trên tình thần dân chủ và
nhân đạo, chú trong miêu tả, phân tích, lý giải
quá trình khách quan của hiện thực xã hội
thông qua những hình tượng điển hình.
Phơi bày thực trạng bất công của xã hội, phản
ánh tình trạng khốn khổ của tầng lớp nhân dân
bị áp bức.

Các tác giả tiêu biểu:
Hoàng Ngọc Phách, Tản Đà
Nhóm Thơ Mới, Tự văn văn đoàn, Nguyễn
Tuân, Thanh Tịnh, Hồ Dzếnh…

Nguyễn Bá Học, Hồ Biểu Chánh
Nam Cao, Nguyễn Công Hoan, Ngô Tất Tố, Vũ
Trọng Phụng, Nguyên Hồng, Tô Hoài, Bùi
Hiển…
Đóng góp: Góp phần quan trọng vào việc thức Tập trung thể hiện bản chất thối nát,tính chất

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I
I
2

Văn học hình thành 2 bộ phận & phân hóa nhiều xu hướng
b. Bộ phận văn học không công
khai
o Lực lượng sáng tác: các chiến sĩ và quần chúng nhân tham gia Cách
mạng.
o Văn học là một vũ khí sắc bén chiến đấu chống kẻ thù, là phương
tiện truyền bá tư tưởng yêu nước và Cách mạng.
o Hình tượng chủ yếu: các chiến sĩ Cách mạng đầy nhiệt huyết, sẵn
sàng hi sinh vì lí tưởng Cách mạng, tỏ rõ khí phách hiên ngang,
bất
khuất.
o Các tác giả và tác phẩm tiêu biểu: Thơ văn yêu nước của Phan Bội
Châu, Phan Châu Trinh, Nhật kí trong tù (Hồ Chí Minh), Từ ấy (Tố
Hữu)...

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN
Văn học phát triển với một tốc độ hết sức nhanh chóng

Biểu hiện

Sự phát triển về số lượng tác giả và tác phẩm

Sự hình thành và đổi mới các thể loại văn học

Độ kết tinh ở các tác giả và tác phẩm tiêu biểu
“Ở nước ta, một năm có thể kể như ba mươi năm của
người.”

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I
I
3

ĐẶC ĐIỂM CƠ BẢN
Văn học phát triển với một tốc độ hết sức nhanh chóng

Khách quan
Nguyên nhân
Chủ quan

Sự thúc bách của thời đại
Sự vận động tự thân của
văn học
Sự trỗi dậy của cái tôi – cá
nhân

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

I
I
3

Thành tựu chủ yếu
Thành
tựu
Nội
dung tư
tưởng
Chủ
nghĩa
yêu nước

Chủ
nghĩa
nhân đạo

Tinh thần dân chủ

Hình
thức
nghệ
thuật
Thể loại

Ngôn
ngữ

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

II
I

Thành tựu chủ yếu
Về nội dung tư tưởng
o Chủ nghĩa yêu nước gắn liền đất nước với nhân dân (thơ văn Phan Bội
Châu), với lí tưởng xã hội chủ nghĩa và tinh thần quốc tế vô sản (sáng tác
Nguyễn Ái Quốc - Hồ Chí Minh).
o Chủ nghĩa nhân đạo cũng mang nhiều nét mới: Quan tâm tới những kiếp
người lầm than cơ cực, thể hiện sâu sắc khát vọng mãnh liệt của mỗi cá
nhân,đề cao vẻ đẹp hình thức, phẩm giá và phát huy cao độ tài năng của
mỗi con người.

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

II
I
1

Thành tựu chủ yếu
Về hình thức nghệ thuật: Thể loại và ngôn ngữ văn học
Thể loại

Tiểu thuyết

Truyện ngắn

Giai đoạn giao
thời
Xuất hiện,
ngôn ngữ

1930 - 1936

1936 - 1945

Tiểu thuyết lãng
Tiểu thuyết hiện
chưa đạt chuẩn mực, cómạn, cốt truyện tự
thực, tiểu thuyết
tác phẩm cốt truyện nhiên, linh hoạt, khai trào phúng, có tầm
thác nội tâm nhân
khái quát rộng. Ngôn
mô phỏng.
ngữ phong phú, giản
vật. Ngôn ngữ giản
dị,
mang
hơi
thở
của
dị,
trong
sáng,
tinh
Phong phú, đặc sắc: truyện ngắn trào
đời
sống.
tế.
phúng, truyện ngắn trữ tình, truyện ngắn
phong tục...Xuất hiện kiệt tác.
Thơrỡ.
ca cách mạng
Bước đầu cách tân Phong trào thơ Mới là thành tựu rực

Thơ
Phóng sự, bút kí +
tùy bút, kịch nói
Lý luận và phê
bình VH

Xuất hiện – phát triển – có thành tựu đặc sắc

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

II
I
2

Văn học từ đầu thế kỉ
XX đến Cách mạng
tháng Tám – 1945 để
lại những thành tựu
to lớn gắn với kết
quả của cuộc cách
tân thể loại và ngôn
ngữ; để lại nhiều tên
tuổi lớn, nhiều tác
phẩm đặc sắc trong
đó có những kiệt tác.

Văn học từ đầu thế kỉ
XX đến Cách mạng
tháng Tám – 1945 có
vị trí hết sức quan
trọng trong toàn bộ
tiến trình văn học: kế
thừa tinh hoa văn
học dân tộc, mở ra
thời kì văn học hiện
đại, có khả năng hội
nhập với nền văn
học thế giới.

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

Tổng kết – đánh giá

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

SO SÁNH VHTĐ VÀ VHHĐ

VH TRUNG ĐẠI

VH HIỆN ĐẠI

Khái quát văn học việt nam từ đầu thế kỉ xx đến
cách mạng tháng 8 - 1945

PHƯƠNG DIỆN
Quan điểm sáng tác

Văn dĩ tải đạo, thi dĩ ngôn chí

Nhận thức, khám phá hiện
thực, đi tìm và sáng tạo cái
đẹp

Quan niệm thẩm mĩ

. Đề cao cái đẹp quá khứ
. Thích vẻ đẹp trang nhã

. Đề cao cái đẹp hiện tại
. Thích vẻ đẹp tự nhiên

Tư duy nghệ thuật

. Quy phạm
. Phi ngã

. Phá bỏ quy phạm
. Bản ngã

Thể loại

. Thể loại vay mượn
. Thể loại dân tộc

. Nhiều thể loại
mới du
nhập từ phương Tây

Lực lượng sáng tác

Nhà Nho

Trí thức Tây học