KHỞI ĐỘNG
Carbon dioxide

Nước

Các chất khoáng

Oxygen

Hơi nước

Nội dung bài học:

1. CON ĐƯỜNG TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG NƯỚC Ở ĐỘNG VẬT
2. CON ĐƯỜNG THU NHẬN VÀ TIÊU HOÁ THỨC ĂN Ở ĐỘNG VẬT
3. QUÁ TRÌNH VẬN CHUYỂN CÁC CHẤT Ở ĐỘNG VẬT
4. VẬN DỤNG HIỂU BIẾT VỀ TRAO ĐỔI CHẤT VÀ CHUYỂN HOÁ NĂNG LƯỢNG Ở ĐỘNG
VẬT VÀO THỰC TIỄN

Để tồn tại và phát
triển, các động vật
trên đã lấy từ môi
trường những gì?

Khám phá

Thức ăn

Nước

Không khí

+ Để duy trì sự sống, động vật phải thường xuyên lấy từ môi trường thức ăn, nước,
khí oxigen có trong không khí.

Khám phá

Phân

Trong quá trình sống,
động vật thường xuyên
thải ra môi trường
những gì?

Nước tiểu

Khí carbon
dioxide

+ Trong quá trình sống, động vật thường xuyên thải ra môi trường khí carbon
dioxide, phân, nước tiểu,…

Hoạt động cặp đôi:
• Trò chơi: Em làm họa sĩ: Vẽ sơ đồ trao đổi chất ở
động vật.
* Luật chơi : Nhiệm vụ của các em là vẽ lại sơ đồ
sự trao đổi chất ở động vật vào nháp. Bạn nào vẽ
nhanh nhất, chính xác, trình bày đẹp khoa học sẽ
dành được chiến thắng.

HẤP THỤ

THẢI RA
KHÍ
CARBON DIOXIDE

KHÍ OXIGEN
NƯỚC
CÁC CHẤT HỮU CƠ
TRONG THỨC ĂN
( LẤY TỪ THỰC VẬT
HOẶC ĐỘNG VẬT)

ĐỘNG VẬT

NƯỚC TIỂU
CÁC CHẤT THẢI
…

SƠ ĐỒ SỰ TRAO ĐỔI CHẤT Ở ĐỘNG VẬT

1. CON ĐƯỜNG TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG NƯỚC Ở
ĐỘNG VẬT

a. Tìm hiểu nhu cầu sử dụng nước ở động vật
Thảo luận nhóm: (4 phút )
1. Những yếu tố nào ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng nước của
động vật?
Các yếu tố ảnh hưởng đến nhu cầu sử dụng nước của động vật: giống
(loài), cân nặng, nhiệt độ môi trường, loại thức ăn,... Đối với con
người còn phụ thuộc vào cường độ hoạt động, tình trạng sức khoẻ.
2. Việc đảm bảo nhu cầu nước có ý nghĩa gì đối với cơ thể động vật?
Đảm bảo nhu cầu nước giúp cung cấp đầy đủ lượng nước cần thiết cho
các hoạt động sống của cơ thể, nhờ đó, sinh vật duy trì được sự sống.

Hãy sắp xếp theo thứ tự tăng dần về nhu cầu nước của các loài sau đây: bò, mèo,
lợn, thằn lằn, lạc đà. Dựa vào đặc điểm nào để em sắp xếp được như thế?

Bò

Thằn lằn

Mèo

Lợn

Lạc đà

- Thứ tự: thằn lằn -> mèo -> lợn bò -> lạc đà.
- Đặc điểm: các loài động vật có kích thước cơ thể càng lớn sẽ có nhu cầu nước
càng nhiều

Thằn lằn

Bò

Mèo

Lợn

Lạc đà

1. CON ĐƯỜNG TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG NƯỚC Ở ĐỘNG VẬT

a. Tìm hiểu nhu cầu sử dụng nước ở động vật
Nhu cầu sử dụng nước của động vật là khác nhau tuỳ theo loài, kích
thước cơ thể, điều kiện môi trường, độ tuổi, loại thức ăn, … Chẳng
hạn:

voi khoảng
300 L/ngày

trâu, bò là khoảng 30 –
40 L/ngày

cừu, dê chỉ cần 4 – 5
L/ngày

1. CON ĐƯỜNG TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG NƯỚC Ở ĐỘNG VẬT

a. Tìm hiểu nhu cầu sử dụng nước ở động vật
- Đối với cơ thể người, trẻ em cần
cung cấp khoảng 1L nước, còn
người trưởng thành khoảng 1,5 − 2L
nước mỗi ngày để duy trì các hoạt
động sống diễn ra bình thường.
- Tuy nhiên, nhu cầu sử dụng nước ở
mỗi người còn phụ thuộc vào nhiều
yếu tố khác nhau như: giới tính,
cường độ hoạt động, tình trạng sức
khoẻ, …

1. CON ĐƯỜNG TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG
NƯỚC Ở ĐỘNG VẬT
a. Tìm hiểu nhu cầu sử dụng nước ở động vật
- Nhu cầu sử dụng nước ở động vật khác nhau tuỳ theo loài, nhiệt
độ môi trường, loại thức ăn, giới tính, cường độ hoạt động, tình
trạng sức khoẻ, …

1. CON ĐƯỜNG TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG
NƯỚC Ở ĐỘNG VẬT
b. Tìm hiểu con đường trao đổi nước ở động vật
3. Quan sát Hình 30.1 và trả lời các câu
hỏi sau:
a. Nước được cung cấp cho cơ thể người từ những nguồn nào?
Nước được cung cấp cho cơ thể thông qua thức ăn và nước uống.
b. Nước trong cơ thể người có thể bị mất đi qua những con đường nào?
Nước trong cơ thể bị mất đi qua hô hấp, thoát hơi nước qua da, toát
mồ hôi, bài tiết nước tiểu và phân.

4. Hãy trình bày con đường trao đổi
nước ở động vật và người.
- Nước được cơ thể lấy vào thông qua thức ăn
và nước uống. Nước được hấp thụ vào máu
nhờ ống tiêu hoá (chủ yếu ở ruột già). Thông
qua hoạt động của hệ tuần hoàn, máu vận
chuyển nước đến các tế bào và các cơ quan
trong cơ thể.
Tại đây, nước được dùng làm nguyên liệu
tham gia vào quá trình trao đổi chất. Bên cạnh
đó, một lượng nước cũng được bài tiết ra khỏi
cơ thể thông qua nhiều hoạt động khác nhau
như hô hấp, thoát hơi nước qua da, toát mồ
hôi, bài tiết nước tiểu và phân.

Hình 30.1. Con đường trao đổi
nước ở người

1. CON ĐƯỜNG TRAO ĐỔI NƯỚC VÀ NHU CẦU SỬ DỤNG
NƯỚC Ở ĐỘNG VẬT
b. Tìm hiểu con đường trao đổi nước ở động vật
- Nước được cung cấp cho cơ thể thông qua thức ăn và nước uống.
- Nước trong cơ thể bị mất đi qua hô hấp, thoát hơi nước qua da, toát
mồ hôi, bài tiết nước tiểu và phân.

EM CÓ BIẾT?
Ở người, ngoài hiện tượng toát mồ hôi, sự
bốc hơi của nước qua bề mặt da làm cơ thể
bị mất một lượng nước khoảng 300 – 400
mL/ngày. Điều này xảy ra ở cả những
người bẩm sinh không có tuyến mồ hôi. Ở
những người bị bỏng, lớp sừng bị tổn
thương dẫn đến mất chức năng bảo vệ da
nên lượng nước mất qua da cao gấp mười
lần so với bình thường. Do đó, những
người bị bỏng cần bổ sung một lượng nước
lớn để bù đắp cho sự hao hụt này.

• Theo em, nên uống nước
ở những thời điểm nào là
hợp lí?
Những thời điểm uống nước hợp
lí: sau khi ăn, khi cơ thể toát
nhiều mồ hôi (khi trời nóng, sau
khi tập thể dục, vận động
nặng,...), khi mệt mỏi, khi bị tiêu
chảy, trước khi đi ngủ,...

Bài tập
Câu 1: Cơ thể chúng ta thông thường
bổ sung nước bằng cách?
A. qua thức ăn và đồ uống.
B. qua tiêu hóa và hô hấp.
C. qua sữa và trái cây.
D. qua thức ăn và sữa.

Câu 2: Thức ăn từ ngoài đi vào trong
cơ thể thông qua
A. miệng.
B. thực quản.
C. dạ dày.
D. ruột non.

Câu 3: Người trưởng thành cần cung cấp
trung bình bao nhiêu lít nước mỗi ngày?
A. 2 – 2,5 L.
B. 0,5 – 1 L.
C. 1,5 – 2 L.
D. 2,5 – 3 L.

- Học nội dung ghi nhớ phần 1
- Làm bài tập 1 ở SGK 142
- Chuẩn bị nội dung 2 bài 30