Tìm kiếm theo tiêu đề

Tin tức cộng đồng

5 điều đơn giản cha mẹ nên làm mỗi ngày để con hạnh phúc hơn

Tìm kiếm hạnh phúc là một nhu cầu lớn và xuất hiện xuyên suốt cuộc đời mỗi con người. Tác giả người Mỹ Stephanie Harrison đã dành ra hơn 10 năm để nghiên cứu về cảm nhận hạnh phúc, bà đã hệ thống các kiến thức ấy trong cuốn New Happy. Bà Harrison khẳng định có những thói quen đơn...
Xem tiếp

Tin tức thư viện

Chức năng Dừng xem quảng cáo trên violet.vn

12087057 Kính chào các thầy, cô! Hiện tại, kinh phí duy trì hệ thống dựa chủ yếu vào việc đặt quảng cáo trên hệ thống. Tuy nhiên, đôi khi có gây một số trở ngại đối với thầy, cô khi truy cập. Vì vậy, để thuận tiện trong việc sử dụng thư viện hệ thống đã cung cấp chức năng...
Xem tiếp

Hỗ trợ kĩ thuật

  • (024) 62 930 536
  • 0919 124 899
  • hotro@violet.vn

Liên hệ quảng cáo

  • (024) 66 745 632
  • 096 181 2005
  • contact@bachkim.vn

Bài 23. Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc đoạn trích)

Wait
  • Begin_button
  • Prev_button
  • Play_button
  • Stop_button
  • Next_button
  • End_button
  • 0 / 0
  • Loading_status
Tham khảo cùng nội dung: Bài giảng, Giáo án, E-learning, Bài mẫu, Sách giáo khoa, ...
Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Võ Lệ Hằng
Ngày gửi: 20h:53' 10-03-2023
Dung lượng: 1.3 MB
Số lượt tải: 741
Số lượt thích: 0 người
Giáo viên: Võ Thị Lệ Hằng

TIẾT 121: TLV
NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN
(HOẶC ĐOẠN TRÍCH);

VĂN NGHỊ LUẬN

NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

NGHỊ
LUẬN
VỀ MỘT
SỰ VIỆC,
HIỆN
TƯỢNG

NGHỊ
LUẬN
VỀ MỘT

TƯỞNG,
ĐẠO LÍ

NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

NGHỊ
LUẬN
VỀ TÁC
PHẨM
TRUYỆN
(HOẶC
ĐOẠN
TRÍCH)

NGHỊ
LUẬN
VỀ MỘT
ĐOẠN
THƠ, BÀI
THƠ

ĐỀ VĂN NGHỊ LUẬN

Đề 3: Suy nghĩ
về thân phận
người phụ nữ
trong xã hội
phong kiến qua
hình ảnh Vũ
Nương trong
“Chuyện người
con gái Nam
Xương”
của
Nguyễn Dữ.

Đề 4: Cảm
nhận về vẻ
đẹp
của
người
lính
trong bài thơ
“Đồng chí”
của
Chính
Hữu.

ĐỀ NGHỊ LUẬN VĂN HỌC

Đề 1:
Tinh
thần tự
học.

Đề 2: Sức
mạnh của
tình yêu
thương.

ĐỀ NGHỊ LUẬN XÃ HỘI

Trong các đề bài trên, đề nào thuộc đề nghị luận xã hội, đề nào thuộc đề nghị luận văn
học?

Tập làm văn

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

I. Tìm hiểu bài nghị luận về
tác phẩm truyện (hoặc đoạn
trích):
1. Ví dụ: Văn bản “Lặng lẽ
Sa Pa”- sgk/ 61.

Đoạn trích
I. Gấp lại truyện ngắn“ Lặng lẽ Sa Pa”, lòng ta cứ xao xuyến, vấn vương trước vẻ đẹp của

những con người, trước những tình cảm chân thành, nồng hậu trong một cuộc sống đầy tin
yêu. Viết về một mảng hiện thực trên miền đất Sa Pa trong giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã
hội và chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mĩ, thiên truyện như muốn nói với ta rằng:
Bên trong vẻ lặng lẽ của núi rừng, cuộc sống ở đây chứa bao vẻ đẹp đáng yêu, đang có
không ít sự hi sinh thầm lặng. Dù được miêu tả nhiều hay ít, trực tiếp hay gián tiếp, nhân vật
nào của “ Lặng lẽ Sa Pa” cũng hiện lên với nét cao quý đáng khâm phục.Trong đó, anh
thanh niên làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu – nhân vật chính của tác phẩm - đã để
lại cho chúng ta nhiều ấn tượng khó phai mờ.
II. Trước tiên, nhân vật anh thanh niên này đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu nghề, ở tinh thần
trách nhiệm cao với công việc lắm gian khổ của mình. Trong lời giới thiệu với ông họa sĩ già
và cô gái, bác lái xe gọi anh là “ người cô độc nhất thế gian” . Đã mấy năm nay, anh sống
một mình trên đỉnh Yên Sơn cao hai nghìn sáu trăm mét, bốn bề chỉ có cây cỏ và mây mù
lạnh lẽo. Công việc hàng ngày của anh là đo gió, đo nhiệt độ, đo mưa, đo nắng rồi ghi chép,
rồi gọi vào máy bộ đàm báo về trung tâm. Nhiều mùa, nhiều đêm anh phải đối chọi với gió
tuyết và lặng im. Vậy mà anh rất yêu công việc của mình. Chúng ta hãy nghe lời nói của anh
thanh niên với ông họa sĩ: “[...] khi ta làm việc ta với công việc là đôi, sao gọi là một mình
được? Huống chi việc của cháu là gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí dưới kia. Công
việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất”. Còn đây là tâm sự
của anh với cô kĩ sư trẻ: “[...] lúc nào tôi cũng có người trò chuyện. Nghĩa là có sách ấy
mà!” Tuy sống trong điều kiện thiếu thốn cả vật chất lẫn tinh thần nhưng người thanh niên
ấy vẫn ham mê công việc, vẫn biết sắp xếp, lo toan cuộc sống riêng ngăn nắp, ổn định. Anh
nuôi gà, trồng hoa, đọc sách. Thỉnh thoảng anh xuống đường, tìm gặp bác lái xe cùng hành
khách để trò chuyện cho nguôi nỗi nhớ nhà, vợi bớt cô đơn.

III. Sống trong hoàn cảnh như thế, sẽ có người dần thu mình lại trong nỗi cô đơn. Nhưng
anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi ”thèm người”, lòng hiếu khách đến nồng nhiệt, ở sự
quan tâm đến người khác một cách chu đáo. Ngay từ những phút gặp gỡ ban đầu, lòng mến
khách, nhiệt tình của anh đã gây được thiện cảm tự nhiên đối với người họa sĩ già, cô kĩ sư
trẻ. Niềm vui được đón khách dào dạt trong lòng anh, toát lên trên nét mặt, qua từng cử chỉ.
Anh biếu bác lái xe củ tam thất để mang về cho vợ bác mới ốm dậy. Anh mừng quýnh đón
quyển sách bác mua hộ. Anh hồ hởi đón mọi người lên thăm “nhà” mình và hồn nhiên kể về
công việc, cuộc sống của mình, của bạn bè nơi SaPa lặng lẽ. Chúng ta khó có thể quên việc
làm đầu tiên của anh thanh niên khi có khách lên thăm nơi ở của mình: hái một bó hoa rực
rỡ sắc màu tặng người con gái chưa hề quen biết. “Anh con trai, rất tự nhiên như với một
người bạn đã quen thân, trao bó hoa đã cắt cho người con gái, và cũng rất tự nhiên cô đỡ
lấy”. Củ tam thất gửi bác lái xe, làn trứng, bó hoa tiễn người họa sĩ già, cô gái trẻ tiếp tục
cuộc hành trình, đó là những kỉ niệm của một tấm lòng sốt sắng, tận tình đáng quý.
IV. Công việc vất vả, có những đóng góp quan trọng cho đất nước như thế nhưng người
thanh niên hiếu khách và sôi nổi ấy lại rất khiêm tốn. Anh cảm thấy đóng góp của mình
bình thường, nhỏ bé so với bao người khac. Bởi thế, anh ngượng ngùng khi ông họa sĩ già
phác thảo chân dung của mình vào cuốn sổ tay. Con người khiêm tốn ấy hào hứng giới
thiệu cho họa sĩ những người đáng để vẽ hơn mình. Đó là ông kĩ sư ở vườn rau dưới SaPa
vượt qua bao khó khăn, vất vả để tạo ra những củ su hào to hơn, ngọt hơn cho nhân dân
toàn miền Bắc, là anh cán bộ khí tượng dưới trung tâm suốt mười một năm nay chuyên tâm
nghiên cứu và thiết lập một bản đồ sét. Dù còn trẻ tuổi, anh thấm thía cái nghĩa, cái tình của
mảnh đất Sa Pa mà mình được sinh ra, lớn lên, thấm thía sự hi sinh thầm lặng của những
con người ngày đêm làm việc, lo nghĩ cho đất nước.

V. Bằng một cốt truyện khá nhẹ nhàng, những chi tiết chân thực, tinh tế,
bằng ngôn ngữ đối thoại sinh động, Nguyễn Thành Long đã kể lại một cuộc
gặp gỡ tình cờ mà thú vị nơi Sa pa lặng lẽ.Chưa đầy ba mươi phút tiếp xúc
với anh thanh niên khiến người hoạ sĩ già thêm suy ngẫm về vẻ đẹp cuộc
đời mà mình không bao giờ thể hiện hết được, khiến cô kĩ sư trẻ lòng bao
cảm mến bâng khuâng.Với truyện ngắn này,phải chăng nhà văn muốn
khẳng định: cuộc sống của chúng ta được làm nên từ bao phấn đấu, hi sinh
lớn lao và thầm lặng? Những con người cần mẫn, nhiệt thành như anh
thanh niên ấy thật đáng trân trọng, thật đáng tin yêu.

Tập làm văn

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

I. Tìm hiểu bài nghị luận về
tác phẩm truyện (hoặc đoạn
trích):
1. Ví dụ: Văn bản “Lặng lẽ
Sa Pa”- sgk/ 61.
2. Nhận xét:
a) Văn bản này nghị luận
về vấn đề gì? Hãy đặt
nhan đề cho văn bản trên.
b) Vấn đề nghị luận được
người viết triển khi bằng
những luận điểm nào?
Tìm những câu văn thể
hiện luận điểm của văn
bản.
c) Người viết đã làm như
thế nào để khẳng định
luận điểm? Nhận xét về
những luận cứ được người
viết đưa ra để làm sáng tỏ
cho từng luận điểm.

*Vấn đề nghị luận: Những phẩm chất, đức tính
đẹp đẽ,đáng yêu của anh thanh niên trong truyện
ngắn Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long.
* Nhan đề: Hình ảnh anh thanh niên trong
Lặng lẽ Sa Pa.../ Một vẻ đẹp nơi Sa Pa lặng lẽ/
Sa Pa không lặng lẽ
* Những luận điểm:
Luận điểm 1: Tấm lòng yêu đời, tinh thần trách
nhiệm cao với công việc : Trước tiên, nhân vật
anh thanh niên này đẹp ở tấm lòng yêu đời, yêu
nghề, ... gian khổ của mình.
Luận điểm 2: Lòng hiếu khách và sự chu đáo
với mọi người: Nhưng anh thanh niên này thật
đáng yêu ở nỗi “thèm người”... một cách chu
đáo.
Luận điểm 3: Sự khiêm tốn của anh thanh niên:
Công việc vất vả, có những đóng góp quan
trọng ... lại rất khiêm tốn.

Tập làm văn
NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I. Tìm hiểu bài nghị luận về *Vấn đề nghị luận:Những phẩm chất, đức tính đẹp đẽ,đáng
tác phẩm truyện (hoặc đoạn yêu của anh thanh niên trong truyện ngắn Lặng lẽ Sa Pa của
trích)
Nguyễn Thành Long.
1. Ví dụ: Văn bản: Lặng lẽ Sa * Nhan đề: Hình ảnh anh thanh niên trong Lặng lẽ Sa Pa.../
Pa- sgk
Một vẻ đẹp nơi Sa Pa lặng lẽ/ Sa Pa không lặng lẽ
2. Nhận xét:Đọc truyện và
* Những luận diểm:
nhận xét:
Luận điểm 1: Tấm lòng yêu đời, tinh thần trách nhiệm cao với
a) Văn bản này nghị luận công việc : Trước tiên, nhân vật anh thanh niên này đẹp ở tấm
về vấn đề gì? Hãy đặt lòng yêu đời, yêu nghề, ... gian khổ của mình.
nhan đề cho văn bản trên
Luận điểm 2: Lòng hiếu khách và sự chu đáo với mọi người:
b) Vấn đề nghị luận được Nhưng anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi “thèm người”...
người viết triển khi bằng một cách chu đáo.
những luận điểm nào? Luận điểm 3: Sự khiêm tốn của anh thanh niên: Công việc vất
Tìm những câu văn thể vả, có những đóng góp quan trọng ... lại rất khiêm tốn.
hiện luận điểm của bài văn
* Phép lập luận: Các luận điểm được triển khai qua phép phân
c) Người viết đã làm như tích và chứng minh bằng những dẫn chứng cụ thể trong tác
thế nào để khẳng định phẩm. Người viết đã tập trung vào những chi tiết, hình ảnh đặc
luận điểm? Nhận xét về sắc của tác phẩm để khái quát luận điểm, chứng minh cho luận
những luận cứ được người điểm.
viết đưa ra để làm sáng tỏ Những luận cứ được người viết đưa ra để làm sáng tỏ cho
cho từng luận điểm.
từng luận điểm, diễn đạt rõ ràng, làm nổi bật được vấn đề nghị
luận

Luận điểm

Luận cứ

1.Anh TN đẹp ở tấm lòng - Cuộc sống cô độc, công việc rất vất vả...
yêu đời, yêu nghề, tình
- Anh rất yêu công việc, coi công việc là bạn.
thần trách nhiệm cao
với công việc
- Biết sắp xếp lo toan cuộc sống riêng ngăn nắp ổn định
2.Anh TN đáng yêu ở nỗi
“thèm người”, lòng hiếu
khách, quan tâm đến
người khác...
3.Người thanh niên ấy
rất khiêm tốn.
Những ý kiến, nhận
xét, đánh giá của người
viết

- Niềm vui khi đón khách: hồ hởi, mừng quýnh, nhiệt tình.
- Biết quan tâm người khác như: (Biếu bác lái xe củ tam thất;
Tặng hoa cho cô gái; Biếu làn trứng cho ông họa sĩ và cô gái).
- Say sưa kể về công việc của mình.
-Thấy đóng góp của mình nhỏ bé so với người khác
- Từ chối vẽ chân dung và hào hứng giới thiệu những người khác
đáng vẽ hơn mình.
 Những hình ảnh, chi tiết tiêu biểu, đặc sắc trong tác phẩm

– Tập làm văn
NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)
I. Tìm hiểu bài nghị luận về
*Vấn đề nghị luận:Những phẩm chất, đức tính đẹp
tác phẩm truyện (hoặc đoạn
đẽ,đáng yêu của anh thanh niên trong truyện ngắn
trích)
1. Ví dụ: Văn bản: Lặng lẽ Lặng lẽ Sa Pa của Nguyễn Thành Long.
Sa Pa- sgk
* Nhan đề: Hình ảnh anh thanh niên trong Lặng
2. Nhận xét:Đọc truyện và lẽ Sa Pa.../ Một vẻ đẹp nơi Sa Pa lặng lẽ/ Sa Pa
nhận xét:
không lặng lẽ
a) Văn bản này nghị luận
về vấn đề gì? Hãy đặt * Những luận diểm:
nhan đề cho văn bản trên * Phép lập luận: Các luận điểm được triển khai qua
b) Vấn đề nghị luận được phép phân tích và chứng minh bằng những dẫn
người viết triển khi bằng
chứng cụ thể trong tác phẩm. Người viết đã tập trung
những luận điểm nào?
Tìm những câu văn thể vào những chi tiết, hình ảnh đặc sắc của tác phẩm để
hiện luận điểm của bài văn khái quát luận điểm, chứng minh cho luận điểm.
c) Người viết đã làm như Những luận cứ được người viết đưa ra để làm sáng
thế nào để khẳng định tỏ cho từng luận điểm, diễn đạt rõ ràng, làm nổi bật
luận điểm? Nhận xét về
được vấn đề nghị luận
những luận cứ được người
viết đưa ra để làm sáng tỏ
* Bố cục văn bản
cho từng luận điểm.
d. Nêu bố cục bài văn

Mở bài:
Đoạn I
Nêu vấn đề NL

Thân bài:
Đoạn II, III,IV
Triển khai nghị
luận= hệ thống
luận điểm
->Lập luận
phân tích

Dù được miêu tả nhiều hay ít trực tiếp hay gián tiếp, nhân vật
nào của “Lặng lẽ Sa Pa” cũng hiện lên với nét cao quý đáng
khâm phục.Trong đó, anh thanh niên làm công tác khí tượng
kiêm vật lý địa cầu - nhân vật chính của tác phẩm - đã để lại cho
chúng ta nhiều ấn tượng khó phai mờ.
Luận điểm 1: Trước tiên, nhân vật anh thanh niên này đẹp ở tấm
lòng yêu đời, yêu nghề, ở tinh thần trách nhiệm cao với công việc
lắm gian khổ của mình.
Luận điểm 2: Nhưng anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi
“thèm người”, lòng hiếu khách đến nồng nhiệt, ở sự quan tâm
đến người khác một cách chu đáo.
Luận điểm 3: Công việc vất vả, có những đóng góp quan trọng
cho đất nước như thế nhưng người thanh niên hiếu khách và sôi
nổi ấy lại rất khiêm tốn.

Kết bài: Đoạn V ...Cuộc sống của chúng ta được làm nên từ bao phấn đấu, hi sinh
lớn lao và thầm lặng? Những con người cần mẫn, nhiệt thành như
Khẳng định vấn đề
anh thanh niên ấy thật đáng trân trọng, thật đáng tin yêu.

->Lập luận tổng hợp

Tập làm văn

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

I. Tìm hiểu bài nghị luận
về tác phẩm truyện (hoặc
đoạn trích)
1. Ví dụ: Văn bản: Lặng lẽ
Sa Pa- sgk
2. Nhận xét:Đọc truyện
và nhận xét:
3. Kết luận: Học ghi nhớ
sgk/ 63
II. Luyện tập

* Nghị luận về tác phẩm truyện (hoặc
đoạn trích). Là trình bày những nhận xét,
đánh giá của mình về nhân vật, sự kiện,
chủ đề hay nghệ thuật của một tác phẩm
cụ thể.
* Những nhận xét đánh giá phải xuất
phát từ ý nghĩa của cốt truyện, tính cách,
số phận của nhân vật và nghệ thuật trong
tác phẩm.
*Các nhận xét đánh giá phải rõ ràng,
đúng đắn, có luận cứ và lập luận thuyết
phục.
* Bố cục mạch lạc, lời văn phải chuẩn
xác, gợi cảm.

So sánh hai cách viết sau:
Đoạn 1 Sống trong hoàn cảnh như thế, sẽ có người dần thu mình lại trong nỗi cô đơn.
Nhưng anh thanh niên này thật đáng yêu ở nỗi ”thèm người”, lòng hiếu khách đến nồng
nhiệt, ở sự quan tâm đến người khác một cách chu đáo. Ngay từ những phút gặp gỡ ban
đầu, lòng mến khách, nhiệt tình của anh đã gây được thiện cảm tự nhiên đối với người họa
sĩ già, cô kĩ sư trẻ. Niềm vui được đón khách dào dạt trong lòng anh, toát lên trên nét mặt,
qua từng cử chỉ. Anh biếu bác lái xe củ tam thất để mang về cho vợ bác mới ốm dậy. Anh
mừng quýnh đón quyển sách bác mua hộ. Anh hồ hởi đón mọi người lên thăm “nhà” mình
và hồn nhiên kể về công việc, cuộc sống của mình, của bạn bè nơi SaPa lặng lẽ. Chúng ta
khó có thể quên việc làm đầu tiên của anh thanh niên khi có khách lên thăm nơi ở của
mình: hái một bó hoa rực rỡ sắc màu tặng người con gái chưa hề quen biết. “Anh con trai,
rất tự nhiên như với một người bạn đã quen thân, trao bó hoa đã cắt cho người con gái, và
cũng rất tự nhiên cô đỡ lấy”. Củ tam thất gửi bác lái xe, làn trứng, bó hoa tiễn người họa
sĩ già, cô gái trẻ tiếp tục cuộc hành trình, đó là những kỉ niệm của một tấm lòng sốt sắng,
tận tình đáng quý.
=>Nghị luận về lòng hiếu khách của nhân vật.

Đoạn 2: Anh biếu bác lái xe củ tam thất để mang về cho vợ bác mới ốm dậy. Anh
mừng quýnh đón quyển sách bác mua hộ. Anh đón mọi người lên thăm “nhà” mình
và kể về công việc, cuộc sống của mình, của bạn bè nơi SaPa lặng lẽ. Việc làm đầu
tiên của anh thanh niên khi có khách lên thăm nơi ở của mình: hái một bó hoa rực rỡ
sắc màu tặng người con gái chưa hề quen biết.
=> Kể về những việc làm của nhân vật.

Bài tập: Đọc đoạn văn sau và trả lời câu hỏi: Vấn đề nghị luận của đoạn văn là gì? Đoạn văn
nêu ra ý kiến chính nào? Các ý kiến ấy giúp ta hiểu thêm gì về nhân vật Lão Hạc?
Từ việc miêu tả hoạt động của các nhân vật, Nam Cao đã gián tiếp đưa ra một
tình thế lựa chọn đối với lão Hạc mà các dấu hiệu của nó đã được chuẩn bị ngay từ đầu.
Đó là việc giải quyết cái sống và cái chết: sống liệu có giữ được mảnh vườn cho con mà vẫn
có cái để mà ăn hay không (bán mất mảnh vườn sẽ là một trọng tội không thể tha thứ được của
lão đối với người vợ đã khuất và đứa con đang ở xa); hay là chết thì sẽ giữ được mảnh vườn,
lương tâm yên ổn? Nhưng nếu chết thì phải chết như thế nào, chuẩn bị cho nó ra sao?… Cuối
cùng, lão Hạc lựa chọn cái chết. Đầu tiên lão để cho cậu vàng chết trước. Sau đó mới đến
mình. Lão âm thầm chuẩn bị, dọn dẹp chu tất một con đường sạch sẽ để bước đến nhà mồ (nhờ
ông giáo giữ vườn để khỏi ai tranh chiếm, nhòm ngó, gửi cầm 30 đồng bạc để cậy bà con lo
liệu ma chay nếu mình có mệnh hệ gì). Lão đã chọn cái chết trong còn hơn phải sống khổ,
sống nhục. Lão đã chết một cách cao ngạo và thảm khốc. Chỉ có bằng cách này lão mới khỏi
phạm vào mảnh đất thiêng dành cho con mình, mới có thể chấm dứt kiếp sống lay lắt, héo úa.
Cái chết của lão Hạc khiến ta đau đớn nhận ra một tình phụ tử thiêng liêng và thăm thẳm. Tội
nghiệp cho lão, chắc hẳn lão nung nấu ý định chết từ lâu rồi, từ cái ngày đầu sang nói chuyện
bán cậu vàng với ông giáo, rõ nhất là cái hôm lão sang gửi vườn và tiền. Chả thế mà câu
chuyện của lão rề rà, vòng vo, nặng nhọc, nhức nhối một điều gì đó thật khó nói; tâm can lão
bị đè nặng bởi ý định tự tử phải giấu. Lão đã làm tất cả những gì có thể làm được trước khi đi
đến cái chết, tuy lặng lẽ, âm thầm mà thật dứt khoát, quyết liệt. Để bảo toàn nhân cách của
mình, lão không có con đường nào khác là phải chủ động tìm đến cái chết. Lão Hạc đã dùng
cái chết của mình để cấy cái sống cho đứa con trai đang đi phu đồn điền biền biệt. Đó là một
lựa chọn tột cùng đau đớn cuả thân phận con người. Ý nghĩa câu chuyện chủ yếu được
phát sáng từ điểm then chốt này.
(Theo Văn Giá, Chiều sâu truyện “Lão Hạc”)

Tập làm văn

NGHỊ LUẬN VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN (HOẶC ĐOẠN TRÍCH)

I. Tìm hiểu bài nghị luận về
tác phẩm truyện (hoặc đoạn
trích)
1. Ví dụ: Văn bản: Lặng lẽ Sa
Pa- sgk
2. Nhận xét:Đọc truyện và
nhận xét:
3. Kết luận – Ghi nhớ
II. Luyện tập:
Bài tập SGK
- Đọc đoạn văn và trả lòi câu
hỏi:

* Vấn đề nghị luận của đoạn văn: Tình thế lựa chọn
nghiệt ngã của lão Hạc và vẻ đẹp tâm hồn nhân vật này.
- Tình thế lựa chọn của lão Hạc: giữa sống và chết
- Sự lựa chọn: chọn cái chết
- Nhận xét về sự lựa chọn: sự lựa chọn tột cùng đau đớn và
tình phụ tử thiêng liêng.
- Câu 1: câu chủ đề nêu luận điểm.
- Phân tích cụ thể nội tâm và hành động của nhân vật -> cái
chết cuả lão Hạc là kết quả của một “cuộc chiến đấu giằng
xé” trong tâm hồn của nhân vật.
-> Nhân cách đáng kính trọng, một tấm lòng hi sinh cao
quý.
+ Cách triển khai: Tập trung phân tích những diễn biến
trong nội tâm nhân vật , hành động của nhân vật lão Hạc,
bài viết làm sáng tỏ nhân cách đáng kính trọng, một tấm
lòng hi sinh cao quý.

Nghị luận về một tác
phẩm truyện (hoặc đoạn
trích)
Giống
nhau

- Đều trình bày nhận xét, đánh giá của người viết.
- Bố cục bài phải mạch lạc, luận điểm luận cứ rõ ràng
Nhận xét đánh giá về
nhân vật, sự kiện, chủ
đề hay nghệ thuật của
tác phẩm.
- Nhận xét đánh giá xuất
phát từ ý nghĩa của cốt
truyện, tính cách hành
động,.. của nhân vật và
nghệ thuật trong tác
-

Khác
nhau

Nghị luận về một đoạn
thơ, bài thơ

- Nhận xét đánh giá
về nội dung, nghệ
thuật của đoạn thơ,
bài thơ.
- Nhận xét đánh giá gắn
với phân tích, bình giá
ngôn từ, hình ảnh giọng
điệu,… của đoạn thơ,
bài thơ.

Tiết 46
Văn bản:

BÀI THƠ
VỀ TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH

1- Bài vừa học:

-Phạm Tiến Duật-

I. Tìm hiểu chung
- Học
ghi nhớ (sgk – trang 63).
II. Đọc
hiểuthuộc
văn bản
1. Đọc - Tìm hiểu chú thích
2. 2Nhan
đề bài
Bài sắp
học:thơ
CÁCH LÀM BÀI NGHỊ LUẬN VỀ
3. Phân tích
3.1. Hình ảnh nhữngMỘT
chiếc xe
TÁC PHẨM TRUYỆN
không kính
Hiện thực khốc liệt thời
(HOẶC ĐOẠN TRUYỆN)
chiến
tranh:
bomhỏi
đạn
kẻ 64
thù, 68.
+ Trả
lời câu
sgk/
những
conlại
đường
trậnlàng
để của kim lân.
+ Đọc
truyệnrangắn
lại dấu
tíchquát
trênnhững
nhữngnét
chiếc
+ Khái
nổi bật về nhân vật.
xe không kính.
 
Gửi ý kiến