Thứ Hai, ngày 27 tháng 3 năm 2023
Tiếng Việt
Bài 27A. Bảo vệ chân lí (tiết 1)
Hướng dẫn học trang 95

MỤC TIÊU
 Đọc - hiểu bài Dù sao trái đất vẫn
quay.

A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN
1. Đọc tên, năm sinh, năm mất của hai nhà thiên văn học dưới đây:

2. Nghe thầy cô (hoặc bạn) đọc bài sau:
   Dù sao trái đất vẫn quay!
1. Xưa kia, người ta cứ nghĩ rằng trái đất là trung tâm của vũ trụ, đứng yên một chỗ, còn mặt trời,
mặt trăng và muôn ngàn vì sao phải quay xung quanh cái tâm này. Người đầu tiên bác bỏ ý kiến sai
lầm đó là nhà thiên văn học Ba Lan Cô-péc-ních. Năm 1543, Cô-péc-ních cho xuất bản một cuốn
sách chứng minh rằng chính trái đất mới là một hành tinh quay xung quanh mặt trời. Phát hiện
của nhà thiên văn học làm cho mọi người sửng sốt, thậm chí nó còn bị coi là tà thuyết vì nó ngược
với những lời phán bảo của Chúa trời. 
2. Chưa đầy một thế kỉ sau, năm 1632, nhà thiên văn học Ga-li-lê lại cho ra đời một cuốn sách mới
cổ vũ cho ý kiến của Cô-péc-ních. Lập tức, tòa án quyết định cấm cuốn sách ấy và mang Ga-li-lê ra
xét xử. Khi đó, nhà bác học đã gần bảy chục tuổi.
3. Bị coi là tội phạm, nhà bác học già buộc phải thề từ bỏ ý kiến cho rằng trái đất quay. Nhưng vừa
bước ra khỏi tòa án, ông đã bực tức nói to:
- Dù sao trái đất vẫn quay!
   Ga-li-lê phải trải qua những năm cuối đời trong cảnh tù đày. Nhưng cuối cùng, lẽ phải đã thắng.
Tư tưởng của hai nhà bác học dũng cảm đã trở thành chân lí giản dị trong đời sống ngày nay.
(Theo Lê Nguyên Long – Phạm Ngọc Toàn)

3. Thay nhau đọc từ ngữ và lời giải nghĩa:
- Cô-péc-ních: nhà thiên văn học người Ba
Lan.
- Thiên văn học: ngành nghiên cứu các vật
thể trong vũ trụ.
- Ga-li-lê: nhà thiên văn học người I-ta-li-a.
- Chân lí: lẽ phải.

Cô-péc-ních
- Cô-péc-ních sinh năm 1473, mất
năm 1543. ông sinh ra tại Ba Lan.
- Là một nhà toán học, thiên văn
học, luật gia, nhà tâm lý học, học giả
kinh điển, nhà ngoại giao, nhà kinh
tế. Trong số những khả năng của
mình, ông đã lựa chọn thiên văn học
làm nghề nghiệp chính.
- Nổi tiếng với thuyết nhật tâm.
8

Ga-li-lê
- Ga-li-lê sinh năm 1564, mất năm
1642.
- Là một nhà thiên văn học, vật lý
học, toán học và triết học người Ý,
người đóng vai trò quan trọng
trong cuộc cách mạng khoa học.
- Là người ủng hộ cho chủ nghĩa
Cô-péc-ních.
9

4. Cùng luyện đọc:
   Dù

sao trái đất vẫn quay!

1. Xưa kia, người ta cứ nghĩ rằng trái đất là trung tâm của vũ trụ, đứng yên một chỗ, còn mặt trời,
mặt trăng và muôn ngàn vì sao phải quay xung quanh cái tâm này. Người đầu tiên bác bỏ ý kiến sai
lầm đó là nhà thiên văn học Ba Lan Cô-péc-ních. Năm 1543, Cô-péc-ních cho xuất bản một cuốn
sách chứng minh rằng chính trái đất mới là một hành tinh quay xung quanh mặt trời. Phát hiện của
nhà thiên văn học làm cho mọi người sửng sốt, thậm chí nó còn bị coi là tà thuyết vì nó ngược với
những lời phán bảo của Chúa trời. 
2. Chưa đầy một thế kỉ sau, năm 1632, nhà thiên văn học Ga-li-lê lại cho ra đời một cuốn sách mới
cổ vũ cho ý kiến của Cô-péc-ních. Lập tức, tòa án quyết định cấm cuốn sách ấy và mang Ga-li-lê ra
xét xử. Khi đó, nhà bác học đã gần bảy chục tuổi.
3. Bị coi là tội phạm, nhà bác học già buộc phải thề từ bỏ ý kiến cho rằng trái đất quay. Nhưng vừa
bước ra khỏi tòa án, ông đã bực tức nói to:
- Dù sao trái đất vẫn quay!
   Ga-li-lê phải trải qua những năm cuối đời trong cảnh tù đày. Nhưng cuối cùng, lẽ phải đã thắng.
Tư tưởng của hai nhà bác học dũng cảm đã trở thành chân lí giản dị trong đời sống ngày nay.
(Theo Lê Nguyên Long – Phạm Ngọc Toàn)

5. Thảo luận, trả lời câu hỏi:
1) Ý kiến của Cô-péc-ních có điểm gì khác ý kiến
chung lúc bấy giờ? Chọn ý trả lời đúng.
    a. Mặt Trời quay xung quanh Trái Đất.
   b. Mặt Trời, mặt trăng, sao quay xung quanh Trái
Đất.
    c. Trái Đất quay xung quanh Mặt Trời.
    d. Trái Đất và Mặt Trời quay xung quanh nhau.

Thời của Cô- péc- ních, khi
khoa học kĩ thuật chưa phát triển
thì người ta luôn cho rằng tất cả là
do Chúa trời tạo ra.Trái đất là
trung tâm của vũ trụ, đứng yên một
chỗ, còn mặt trời, mặt trăng và các
vì sao phải quay xung quanh nó.
Còn Cô-péc-ních đã chứng minh
ngược lại: chính trái đất mới là
hành tinh quay xung quanh mặt
Sơ đồ hệ mặt trời và các trời. Điều đó đã làm cho mọi người
hành tinh trong hệ
vô cùng sửng sốt vì sai lời Chúa.

2) Ga-li-lê viết sách nhằm mục đích gì? Vì sao
tòa án lúc đó xử phạt ông?
Ga-li-lê viết sách nhằm mục đích cổ vũ
cho ý kiến của Cô-péc-ních. Toà án lúc ấy xử
phạt ông Ga-li-lê vì cho rằng ông đã chống
đối quan điểm của Giáo hội, nói ngược với
những lời phán bảo của Chúa trời.

3) Lòng dũng cảm của Cô-péc-ních và Ga-li-lê
được thể hiện ở chỗ nào?
Lòng dũng cảm của hai nhà bác học Côpéc-ních và Ga-li-lê thể hiện ở chỗ dám đi
ngược lại dư luận chung của xã hội, dám nói
trái với lời phán bảo của Chúa Trời để khẳng
định rằng trái đất quay quanh mặt trời. Ga-lilê thà ngồi tù chứ không từ bỏ chân lí.

TRÁI ĐẤT LUÔN XOAY QUANH MẶT TRỜI

4) Câu nói “Dù sao Trái Đất vẫn quay!”
của Ga-li-lê nói lên điều gì?
 a. Lòng dũng cảm sẽ chiến thắng.
 b. Chân lí khoa học sẽ chiến thắng.
 c. Lời phán bảo của Chúa trời luôn luôn
đúng.
 d. Sức mạnh của Giáo hội sẽ chiến thắng.

NỘI DUNG BÀI HỌC

Bài văn ca ngợi điều gì? Ca ngợi ai?

Ca ngợi những nhà khoa học chân chính
đã dũng cảm, kiên trì bảo vệ chân lí khoa
học.

Qua bài học này,
em học được điều
gì từ Cô-péc-ních và
Ga-li-lê?

CÁC BẠN
GIỎI QUÁ!

* Khi gặp những việc làm sai trái, chúng ta cần
phải làm gì?
Chúng ta cần phải
dũng cảm góp ý, phê
bình, phản đối những
việc làm, quan điểm sai
trái phản khoa học, mê
tín dị đoan để giúp mọi
người cùng tiến bộ.

Luyện đọc lại bài

Hoạt động
nối tiếp

Ghi nhớ nội dung bài học

Chuẩn bị bài mới

CẢM ƠN
CÁC EM!

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!