Bài 54
Ô NHIỄM MÔI TRƯỜNG

I. Ô nhiễm môi trường là gì?
- Ô nhiễm môi trường là hiện tượng môi
trường tự nhiên bị bẩn, đồng thời các tính
chất vật lý, hóa học, sinh học của môi
trường bị biến đổi, gây tác hại tới đời sống
của con người và các sinh vật khác.

Hoạt động tự nhiên

Hoạt động của con người

I. Ô nhiễm môi trường là gì?
- Khái niệm: Ô nhiễm môi trường là hiện
tượng môi trường tự nhiên bị bẩn, đồng thời
các tính chất vật lý, hóa học, sinh học của môi
trường bị biến đổi, gây tác hại tới đời sống của
con người và các sinh vật khác.
- Nguyên nhân:
+ Do hoạt động của con người
+ Do hoạt động tự nhiên

II. Các tác nhân gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công

nghiệp và sinh hoạt:

HS nghiên cứu thông tin SGK -> trả lời câu hỏi sau:
1. Các khí nào có trong thành phần không khí gây
độc hại cho cơ thể sinh vật?
* Các khí độc hại: CO, CO2. SO2, NO2... và bụi
2. Nêu các hoạt động gây ô nhiễm không khí?
* Các hoạt động gây ô nhiễm không khí chủ yếu
là quá trình đốt cháy nhiên liệu như: than, củi,
khí đốt, dầu mỏ

HS nghiên cứu thông tin SGK và hình 54.1, thảo
luận theo nhóm để hoàn thành bảng 54.1 SGK
(4Phút)

Bảng 54.1. Các nguyên nhân gây ô nhiễm không khí:
Hoạt động
Nhiên liệu bị đốt cháy
1. Giao thông vận tải:
- Ô tô

- Xăng dầu ...

- Tàu hỏa
- Máy bay

- Than, củi
- Khí đốt

2. Sản xuất công nghiệp:
- Sản xuất vôi

- Củi

- Nhà máy nhiệt điện

- Than, khí đốt

- Máy cày ...

- Xăng , dầu

3. Sinh hoạt:
- Đun, nấu

- Củi, dầu hỏa, khí

II. Các tác nhân gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động
công nghiệp và sinh hoạt:
- Nguồn gốc: Đốt cháy nhiên liệu trong nhà
máy, sinh hoạt gia đình, giao thông vận tải…
-Tác hại: ÔNMT không khí, gây ngộ độc, ảnh
hưởng đến quang hợp của cây

II. Các tác nhân gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và
sinh hoạt:
2. Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học:

Nghiên cứu thông tin SGK

trả lời câu hỏi sau:

1. Thuốc bảo vệ thực vật gồm những loại nào và có tác
hại như thế nào?
Thuốcđộcbảo
thực
vậtchiến
baotranh
gồm:đã
thuốc
trừhại
sâu,
2.* Chất
hóavệhọc
trong
gây tác
gì?
thuốc diệt cỏ, diệt nấm…. Là tác nhân xấu của môi
trường, ảnh hưởng tới sức khỏe của con người

* Chất ®éc ho¸ häc sử dụng trong chiến tranh đã phá
hũy môi trường và gây nhiều bệnh tật cho con người.

Nghiên cứu thông tin SGK và hình 54.2, trả lời các câu hỏi sau ?

1. Các chất độc hóa học và chất bảo vệ thực vật thường
tích tụ ở m«i tr­êng nµo?
2. Mô tả và xác định con đường phát tán các loại hóa
chất đó?

1. Các chất độc hóa học và chất bảo vệ thực
vật thường tích tụ trong m«i tr­êng nµo?
Các chất độc hoá học và chất bảo vệ thực vật
thường tích tụ ở những môi trường:Trong
đất, nước, không khí, sinh vật.
2. Mô tả con đường phát tán các chất đó?
Các chất độc hoá học và chất bảo vệ thực vật theo
mưa thấm xuống đất làm ô nhiễm nguồn nước
ngầm hoặc chảy xuống ao, hồ, sông, suối, đại
dương, một phần hoà tan trong nước bốc hơi vào
không khí và theo mưa đi khắp mặt đất.

II. Các tác nhân gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp và
sinh hoạt:

2. Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất
độc hóa học:
- Nguồn gốc chủ yếu:Lạm dụng thuốc trừ
sâu, thuốc diệt cỏ trên đồng ruộng
- Tác hại:
Tác động bất lợi đến hệ sinh thái và sức
khỏe con người.

II. Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp
và sinh hoạt:
2. Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học:

3. Ô nhiễm do các chất phóng xạ:

HS nghiên cứu thông tin SGK và hình 54.3, 52.4 nêu
nguyên nhân và tác hại của ô nhiễm phóng xạ?

Nhà máy điện nguyên tử

II. Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp
và sinh hoạt:
2. Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học:

3. Ô nhiễm do các chất phóng xạ:
- Nguồn gốc: khai thác chất phóng xạ, nhà máy
điện nguyên tử, các bãi thử vũ khí hạt nhân…
- Tác hại: Gây đột biến cấu trúc di truyền ở
người, sinh vật ( ung thư, quái thai…)

II. Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp
và sinh hoạt:
2. Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học:
3. Ô nhiễm do các chất phóng xạ:

4. Ô nhiễm do chất thải rắn:

HS nghiên cứu thông tin SGK, thảo luận theo nhóm để
nêu được các chất thải rắn gồm những dạng nào? Và
hoàn thành bảng 54.2 SGK? (3')
* Chất thải rắn gồm: cao su, nhựa, thủy tinh, kim
loại, túi nilon, giấy, thức ăn thừa, tro....
Tên chất thải
- Giấy vụn

Hoạt động thải ra chất thải
- Sinh hoạt, sản xuất công
nghiệp

- Vôi, đất, đá ...

- Xây dựng

- Kim tiêm, bông,
gạc...

- Y tế

Chất thải rắn

II. Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp
và sinh hoạt:
2. Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học:
3. Ô nhiễm do các chất phóng xạ:

4. Ô nhiễm do chất thải rắn:
- Nguồn gốc: chất thải công nghiệp, nông
nghiệp, xây dựng, khai khoáng, y tế, sinh
hoạt gia đình…
- Tác hại: Gây ô nhiễm môi trường, tạo điều
kiện cho vi sinh vật phát triển và làm mất
mỹ quan.

II. Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp
và sinh hoạt:
2. Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học:
3. Ô nhiễm do các chất phóng xạ:
4. Ô nhiễm do chất thải rắn:

5. Ô nhiễm do vi sinh vật gây bệnh:

HS nghiên cứu thông tin SGK, quan sát tranh 54.5, 54.6
thảo luận theo nhóm để trả lời các câu hỏi sau:
1. Nguyên nhân của bệnh giun sán?
2. Cách phòng tránh bệnh sốt rét?
3. Nguyên nhân dẫn đến mắc bệnh tả, lị?

1. Nguyên nhân của bệnh giun sán:
* Do ăn thức ăn không nấu chín, không rửa sạch có
mang mầm bệnh như trứng giun, ấu trùng sán ...
2. Cách phòng tránh bệnh sốt rét:
* Tiêu diệt muỗi mang ký sinh trùng sốt rét, diệt bọ
gậy, giữ cho nơi ở thoáng mát, sạch sẽ, giữ vệ sinh
nguồn nước, ngủ phải mắc màn ...
3. Nguyên nhân dẫn đến mắc bệnh tả, lị:
* Do ăn thức ăn không vệ sinh, bị nhiễm các
sinh vật gây bệnh như E.coli ...

II. Các tác nhân chủ yếu gây ô nhiễm:
1. Ô nhiễm do các chất khí thải ra từ hoạt động công nghiệp
và sinh hoạt:
2. Ô nhiễm do hóa chất bảo vệ thực vật và chất độc hóa học:
3. Ô nhiễm do các chất phóng xạ:
4. Ô nhiễm do chất thải rắn:

5. Ô nhiễm do vi sinh vật gây bệnh:

-Nguồn gốc: chất thải như: phân, rác, nước
thải sinh hoạt, rác bệnh viện, xác chết sv…
-Tác hại: gây bệnh cho người và động vật, gây
nguy hiểm cho cộng đồng xã hội

Với tình hình ô nhiễm môi
trường hiện tại. Em cần phải
làm gì để phòng chống ô nhiễm
môi trường tại địa phương?

Củng cố
1. Tác hại của ô nhiễm môi trường?
- Gây tác hại đến đời sống con người và các sinh vật
khác.
- Tạo điều kiện cho vi sinh vật gây bệnh phát triển.
- Suy thoái hệ sinh thái.
- Gây bệnh di truyền, ung thư,…

Củng cố