Chủ đề 4 – Bài 12
Nhiên liệu và an ninh năng lượng

1

Một số vật liệu mới (Vật liệu xây dựng xanh, thân
thiện với môi trường)

Gạch không nung

Tấm Panen đúc sẵn

Cửa trượt tự động

Cửa nhôm

Một số vật liệu mới

Cửa chống
cháy

Rèm ngăn lửa

KIỂM TRA BÀI CŨ

Hãy cho biết ưu điểm của một
Vật liệu mới
giúp:
số vật
liệu mới so với vật liệu
- Tiết kiệm
chi phí,
năng
lượng.
truyền
thống
trong
xây dựng?
- Thân thiện môi trường.
- An toàn cháy nổ.
- Đảm bảo kiến trúc, thẩm mỹ.
- Tăng nhanh tốc độ xây dựng.

“

- Để tránh hoen gỉ của kim
loại ta nên làm gì?

Việc sử dụng mô hình 3 R nhằm sử dụng vật liệu:
A. Đảm bảo an toàn
B. Đảm bảo hiệu quả 
C. Đảm bảo sự phát triển bền vững
D. Cả a, b, c

Con người đã biết sử dụng nhiên liệu (củi, than,
gas,…) để đun nấu từ rất sớm.

“

Theo em cần nhiên liệu nào để thay thế trong tương lai?
8

1/ Một số nhiên liệu thông dụng:
Hãy kể tên một số nhiên liệu được sử dụng trong cuộc
sống.
Than

Gas
Xăng, dầu
Củi

Ở một số hộ gia đình chăn nuôi gia súc (lợn, trâu, bò) thường làm
một hầm kín để chứa toàn bộ phân chuồng. Ở đó, phân chuồng bị
phân huỷ và sinh ra biogas (khí sinh học). Biogas được sử dụng để
phục
vụ quá
trình loại
đun nấu.
Vậyliệu
biogas
là nhiên
liệu không?
Biogas
là một
nhiên
vì có
nóphải
được
sử dụng
để
Tại
sao?cấp năng lượng nhiệt, ánh sáng phục vụ con
cung

người.

10

“
Dựa vào
trạng thái

Nhiên liệu khí
Nhiên liệu lỏng
Nhiên liệu rắn

11

“
12

“
Dựa vào
nguồn gốc và
mục đích

Nhiên liệu hạt nhân
Nhiên liệu hóa thạch
Nhiên liệu tái tạo
Nhiên liệu không
tái tạo

13

Nhiên liệu sinh học

Nhiên liệu hóa thạch

Nhiên liệu không tái tạo

Nhiên liệu hạt nhân

Nhiên liệu sinh học

Nhiên liệu tái tạo

Nhiên liệu xanh

14

“
Nhiên liệu hóa thạch

“

 Nhiên liệu (chất đốt) khi cháy đều tỏa nhiệt và ánh sáng.
 Dựa vào trạng thái, người ta phân loại nhiên liệu thành:
Nhiên liệu khí
•
•
•
•

Gas
Biogas
Khí than
…….

Nhiên liệu lỏng
•
•
•
•

Nhiên liệu rắn
•
•
•
•

Xăng
Dầu
Cồn
…….
16

Củi
Than đá
Nến
Sáp,…….

2. MỘT SỐ TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG CỦA NHIÊN LIỆU

Củi, than đá, xăng, gas là
những nhiên liệu thường sử
dụng trong cuộc sống. Dựa
vào quan sát của em, hãy
hoàn thành bảng 12.1
17

Nhiên liệu
 
Đặc trưng

Củi

Than

Xăng

Gas

Trạng thái

Rắn

Rắn

Lỏng

Khí

Cháy, tạo khói
gây ô nhiễm môi
trường do phát
thải khí carbon
monoxide, carbon
dioxide

Dễ cháy khi tiếp
xúc với không
khí, có tính kích
nổ, dễ gây nguy
hiểm

Rất dễ cháy,
ngọn
lửa
không
có
khói,….

Nhiên liệu cho
quá trình sản xuất
điện, đốt cháy
trong lò nung

Nhiên
liệu
chạy động cơ
xe máy, máy
phát điện, ô tô,
máy bay

Nhiên liệu đun
nấu, lò gas, bếp
gas, đèn khí,
bật lửa gas,….

Củi khô dễ
cháy,
nhiều
khói, tương đối
Khả năng cháy
an toàn

Ứng dụng

Nhiên liệu đun
nấu, rẻ tiền,
thông dụng, tận
dụng các loại gỗ
phế phẩm

18

Tính chất đặc trưng của nhiên liệu là khả năng
cháy và tỏa nhiệt. Dựa vào tính chất của nhiên
liệu mà người ta sử dụng chúng vào mục đích
khác nhau.

3. SỬ DỤNG NHIÊN LIỆU AN TOÀN – HIỆU QUẢ

20
20

Lợi ích của việc sử dụng nhiên liệu an toàn,
 Tại sao phải sử dụnghiệu
nhiênquả
liệu an toàn, hiệu quả ?
Tránh cháy nổ gây nguy hiểm đến con người và
tài sản.
Tránh lãng phí, không gây ô nhiễm môi trường.
Làm cho nhiên liệu cháy hoàn toàn và tận dụng
lượng nhiệt do quá trình
cháy tạo ra.
21

1. Tại sao phải cung cấp đủ oxygen cho quá trình cháy?
- Nếu thiếu oxygen, nhiên liệu cháy không hoàn toàn,
tạo ra các sản phẩm phụ không mong muốn.
- Nếu dư oxygen, nhiên liệu cháy nhanh hết gây tốn
nhiên liệu và lãng phí oxygen.

22

Hình 12.3 Vệ sinh bếp gas
thường xuyên

2. Tăng diện tích tiếp xúc của nhiên liệu với oxygen
bằng cách nào?
- Với nhiên liệu khí, lỏng: Trộn đều nhiên liệu với
không khí.
- Với nhiên liệu là rắn: chr nhỏ củi, đập nhỏ than khi đốt
cháy.

23

Một số biện pháp sử dụng nhiên liệu an toàn, hiệu quả
1

Cung cấp đủ oxygen cho quá trình cháy.

2

Tăng diện tích tiếp xúc giữa không khí và nhiên liệu.

3

Điều chỉnh nhiên liệu để duy trì sự cháy ở mức cần
thiết.

‐ Sử dụng nhiên liệu an toàn, hiệu quả sẽ giúp
giảm thiểu các nguy cơ cháy nổ; tiết kiệm
chi phí trong cuộc sống và sản xuất.

Trong quá trình sử dụng bếp gas, để
bếp có ngọn lửa đều và xanh thì
chúng ta thường làm vệ sinh mâm
chia lửa, kiềng bếp và mặt bếp. Em
hãy giải thích cách làm đó?

 Làm vệ sinh để cho gas tiếp xúc với oxygen trong không
khí được dễ dàng, làm tăng hiệu quả quá trình cháy.

4. SỬ DỤNG NHIÊN LIỆU ĐẢM BẢO SỰ PHÁT TRIỂN BỀN
VỮNG – AN NINH NĂNG LƯỢNG
bén

Các em quan sát hình 12.4 và 12.5 và trả lời các câu hỏi sau

Truðnghpc

27Hình

vät

12.5. Sản xuất biogas – nhiên liệu sinh học

Hoạt động cá nhân

Yêu cầu
1. Tại sao nói nhiên liệu hóa thạch
thuộc loại nhiên liệu không tái tạo?
2. Nhiên liệu hóa thạch khi đốt cháy
tạo ra sản phẩm gì? Tác hại đối với
môi trường như thế nào?

1. Tại sao nói nhiên liệu hoá thạch thuộc loại nhiên liệu không
tái tạo?
Bởi vì hóa thạch là loại nhiên liệu mất hàng trăm triệu năm
mới tái tạo lại được.

29

2. Nhiên liệu hoá thạch khi đốt cháy tạo ra sản phẩm gì? Tác hại
với môi trường như thế nào?
- Khi nhiên liệu hóa thạch cháy tạo thành chất có tên là carbon
dioxit, cùng với đó là một số axit như sulfuric, cacbonic và
nitric,…
- Tác hại với môi trường: carbon dioxit là một trong những khí
gây hiệu ứng nhà kính, làm tăng lực phóng xạ, khiến cho trái
30

đất bị nóng dần lên; ngoài ra còn gây mưa axit, gây ô nhiễm

3. Để nguồn tài nguyên nhiên liệu không bị cạn kiệt và bảo vệ
môi trường, em đã quan tâm đến nguồn năng lượng thay thế
nào? Nêu ưu điểm của các loại nhiên liệu này.
Để nguồn tài nguyên nhiên liệu không bị cạn kiệt và bảo vệ
môi trường, một số nguồn nhiên liệu thay thế như: khí bioga,
dầu diezel sinh học, xăng sinh học, các phế phẩm thực vật,…
Ưu điểm: thân thiện với môi trường, giá thành rẻ
31

32

Hình 12.5. Sản xuất biogas – nhiên liệu sinh học

An ninh năng lượng là sự đảm bảo đầy đủ năng lượng dưới
nhiều dạng khác nhau, ưu tiên các nguồn năng lượng sạch và
giá thành rẻ.
Sử dụng các nhiên liệu tái tạo như nhiên liệu sinh học, nhiên
liệu xanh thay thế các nhiên liệu hóa thạch là giải pháp sử
dụng nhiên liệu thân thiện với môi trường có tính bền vững
và đảm bảo an ninh năng lượng.

CỦNG CỐ

1. Sơ đồ bên cho thấy cây
mía có nhiều ứng dụng trong
thực tế. Hãy cho biết đâu là
vật liệu, nhiên liệu?

2. Chỉ ra dấu hiệu để
nhận ra vật liệu, nhiên
liệu, Lấy ví dụ minh họa.
36

Trong gia đình em thường sử dụng nguồn nhiên liệu nào
để đun nấu? Em hãy đề xuất biện pháp để sử dụng nhiên
liệu đó một cách hiệu quả.

37

Nhiên liệu nào sau đây không phải nhiên liệu hoá thạch?
A. Than đá.
B. Dầu mỏ.
C. Khí tự nhiên.
D. Ethanol.
38

Tính chất nào dưới đây là tính chất chung của nhiên
liệu?
A. Nhẹ hơn nước.
B. Cháy được.
C. Tan trong nước.
D. Là chất rắn.
39

Loại nhiên liệu nào dưới đây là nhiên liệu rắn?

A. Than đá.
B. Dầu hỏa.
C. Dầu diesel.
D. Xăng.
40

Để củi dễ cháy khi đun nấu, người ta không dùng
biện pháp nào sau đây?
A. Phơi củi cho thật khô.
B. Cung cấp đầy đủ oxygen cho quá trình cháy.
C. Xếp củi chồng lên nhau, càng sít nhau càng tốt.
D. Chẻ nhỏ củi.

41

Để sử dụng gas tiết kiệm, hiệu quả người ta sử dụng
biện pháp nào sau đây?
A. Tuỳ nhiệt độ cần thiết để điều chính lượng gas.
B. Tốt nhất nên để gas ở mức độ lớn nhất
C. Tốt nhất nên để gas ở mức độ nhỏ nhất.
D. Ngăn không cho khí gas tiếp xúc với carbon dioxide.
42

THIẾT KẾ POSTER TUYÊN
TRUYỀN MỌI NGƯỜI SỬ
DỤNG NHIÊN LIỆU HIỆU
QUẢ ĐẢM BẢO SỰ PHÁT
TRIỂN BỀN VỮNG