Một ông bố lúc sắp mất cho gọi
con trai đến để trối trăng. Ông cụ thều
thào dặn con:
- Đừng uống trà…uống rượu con nhé!
- Đừng đánh cờ… đánh bạc con nhé !
Anh con trai vốn là người con có
hiếu, luôn nghe lời bố. sau khi bố
qua đời, anh đã lao  vào uống
rượu, đánh bạc đến nỗi bán
cả sản nghiệp do bố để lại.

Dấu chấm lửng trong câu thể hiện điều
gì? Vì sao anh con trai lại lao vào uống
rượu, đánh bạc?

Dấu chấm
phẩy, dấu
chấm lửng

I. Dấu
chấm
lửng

Theo em, trong các ví dụ dưới đây, dấu
chấm lửng được dùng để làm gì?
a/ Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời
đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,...
b/ Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp,
quần áo ướt đầm, tất cả chạy xông vào thở không ra lời:
- Bẩm ... quan lớn ... đê vỡ mất rồi!
c) Cuốn tiểu thuyết được viết trên... bưu thiếp.

a/ Chúng ta có quyền tự hào vì những trang lịch sử vẻ vang thời
đại Bà Trưng, Bà Triệu, Trần Hưng Đạo, Lê Lợi, Quang Trung,...
 DCL dùng với ngụ ý liệt kê
b/ Thốt nhiên một người nhà quê, mình mẩy lấm láp, quần áo
ướt đầm, tất cả chạy xông vào thở không ra lời:
- Bẩm... quan lớn... đê vỡ mất rồi!
 DCL thể hiện sự ngắt quãng trong lời nói, gợi tả sự
hốt hoảng, mệt mỏi
c) Cuốn tiểu thuyết được viết trên... bưu thiếp.
 DCL giúp giãn cách, tạo ra sự bất ngờ cho sự xuất hiện của
thông tin có ý nghĩa mới lạ, hay hài hước, châm biếm

Dấu chấm lửng dùng để
Tỏ ý còn nhiều sự
vật chưa được
liệt kê hết

ời
l
ỗ
h
c
n
ệ
i
h
ể
h
T
gập
n
y
a
h
ở
d
ỏ
b
i
nó
uãng
q
t
ắ
g
n
,
g
n
ừ
g
n

Làm
điệu giảm
bị c câu v nhịp
thị ho 1từ ăn, chu
nội
dun ngữ bi ẩn
hài g bất ểu
hướ ngờ
,
c

Bài tập
nhanh

Hãy nêu rõ tác dụng của dấu
chấm lửng trong các ví dụ sau:

a/ Con lạy cha, lạy mẹ! Cho con xin trình cha mẹ …
b/ Nghệ thuật sân khấu dân gian cổ truyền Việt Nam rất phong
phú : chèo, tuồng, rối nước,...
c/ Trước đây, ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, sân khấu cho rối nước là
ao làng. Ghế ngồi của khán giả là   ... thảm cỏ quanh ao.

a/

Con lạy cha, lạy mẹ! Cho con xin trình cha mẹ …
 Thể hiện chỗ lời nói bỏ dở hay ngập ngừng, ngắt quãng

b/

Nghệ thuật sân khấu dân gian cổ truyền Việt Nam rất phong
phú : chèo, tuồng, rối nước,...
 Tỏ ý còn nhiều sự vật chưa được liệt kê hết

c/

Trước đây, ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, sân khấu cho rối nước
là ao làng. Ghế ngồi của khán giả là ... thảm cỏ quanh ao.
 Làm giảm nhịp điệu câu văn, chuẩn bị cho 1từ ngữ
biểu thị nội dung bất ngờ, hài hước

II. Dấu
chấm
phẩy

Theo em, trong các ví dụ
dưới đây, dấu chấm phẩy
được dùng để làm gì? Có
thể thay nó bằng dấu phẩy
được không? Vì sao?

Cốm không phải
thức quà của
người vội; ăn
cốm phải ăn
từng chút ít,
thong thả và
ngẫm nghĩ.

Chèo có một số loại nhân
vật truyền thống với
những đặc trưng tính
cách riêng như: thư sinh
thì nho nhã, điềm đạm;
nữ chính: đức hạnh, nết
na; nữ lệch: lẳng lơ, bạo
dạn; mụ ác: tàn nhẫn,
độc địa.

Cốm không phải thức quà
của người vội; ăn cốm phải
ăn từng chút ít, thong thả và
ngẫm nghĩ.
 Dấu chấm phẩy có tác dụng: đánh
dấu ranh giới giữa các vế của 1 câu
ghép có cấu tạo phức tạp

Chèo có một số loại nhân vật truyền thống với
những đặc trưng tính cách riêng như: thư sinh thì
nho nhã, điềm đạm; nữ chính: đức hạnh, nết na;
nữ lệch: lẳng lơ, bạo dạn; mụ ác: tàn nhẫn, độc
địa.
 Dấu chấm phẩy có tác dụng: đánh dấu
ranh giới giữa các bộ phận trong 1 phép
liệt kê phức tạp

Dấu chấm phẩy dùng để

Đánh dấu ranh
giới giữa các vế của
một câu ghép có cấu
tạo phức tạp

Đánh dấu ranh giới
giữa các bộ phận trong
một phép liệt kê
phức tạp

Bài tập
nhanh

Hãy nêu rõ tác dụng của dấu
chấm phẩy trong các ví dụ sau:

a/ Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi
non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu,
tiếng suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe
mới hay.
b/ Chèo có một số loại nhân vật truyền thống với những đặc
trưng tính cách riêng như : thư sinh thì nho nhã, điềm đạm ; nữ
chính : đức hạnh, nết na ; nữ lệch : lẳng lơ, bạo dạn ; mụ ác : tàn
nhẫn, độc địa

a/

Có kẻ nói từ khi các thi sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non,
hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng
suối chảy làm đề ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối nghe mới hay.
 Dùng ngăn cách 2 tập hợp từ có quan hệ song song và đều làm
phụ ngữ cho động từ nói

b/

Chèo có một số loại nhân vật truyền thống với những đặc trưng
tính cách riêng như: thư sinh thì nho nhã, điềm đạm; nữ chính:
đức hạnh, nết na; nữ lệch: lẳng lơ, bạo dạn; mụ ác: tàn nhẫn, độc
địa
 Đánh dấu ranh giới giữa các bộ phận trong một phép liệt kê
phức tạp

III.
Luyện
tập

BẢO VỆ
RỪNG XANH

Trả lời đúng các câu hỏi
để giúp các chú khỉ
ngăn chặn hành vi
phá rừng của nhóm lâm tặc

1

2

3

5
4

Dấu chấm lửng trong câu sau có tác dụng gì:
- Lính đâu? Sao bay dám để cho nó chạy xồng xộc
vào đây như vậy? Không còn phép tắc gì nữa à? 
- Dạ, bẩm...
- Đuổi cổ nó ra!

Dùng để hiểu thị lời nói bị
ngắc ngứ, đứt quãng do sợ
hãi, lúng túng

Dấu chấm lửng trong câu sau có
tác dụng gì:
“Ô hay, có điều gì bố con trong
nhà bào nhau chứ sao lại...”

Biểu thị câu nói bị bỏ dở

Dấu chấm lửng trong câu sau có
tác dụng gì: “Cơm, áo, vợ, con,
gia đình... bó buộc y.”

Biểu thị sự liệt kê
chưa đầy đủ.

Dấu chấm phẩy trong câu sau có tác dụng gì:
“Dưới ánh trăng này, dòng thác nước sẽ đổ xuống
làm chạy máy phát điện; ở giữa biển rộng, cờ đỏ
sao vàng phấp phới bay trên những con tàu lớn.”

Dùng ngăn cách các vế
trong câu ghép đẳng lập

Dấu chấm phẩy trong câu sau có tác dụng gì: “Con
sông Thái Bình quanh năm vỗ sóng òm ọp vào sườn bãi
và ngày ngày vẫn mang phù sa bồi cho bãi thêm rộng;
nhưng mỗi năm vào mùa nước, cũng con sông Thái Bình
mang nước lũ về làm ngập hết cả bãi Soi.”

Dùng ngăn cách hai tập hợp từ
có quan hệ song song và đều
làm phụ ngữ cho động từ nói

Hướng dẫn tự học
Hoàn thiện bài
3 (sgk-tr123)
vào vở
Soạn bài: “Văn
bản đề nghị”

Tạm biệt
các em!