Quan sát các hình sau và
phân loại chúng thành 2 nhóm
động vật có xương sống và
động vật không có xương
sống? Giải thích lí do?
Giun đất

Cá mập

Tinh tinh

Ếch

Chim cánh cụt

Trùng roi

Hải quỳ

San hô

Lạc đà

1

Bài 23:
ĐA DẠNG ĐỘNG VẬT CÓ
XƯƠNG SỐNG

I. Đặc điểm nhận biết động vật có xương sống
Có khoảng hơn 1,5 triệu loài động vật đã được xác định,
mô tả và định tên.

3

I. Đặc điểm nhận biết động vật có xương sống

Quan sát hình 23.2, em hãy nêu đặc điểm
nhận biết của
động vật có xương sống?

4

I. Đặc điểm nhận biết động vật có xương sống
- Cấu tạo: có xương sống ở dọc lưng, trong xương
sống có chưa tủy sống.

I. Đặc điểm nhận biết động vật có xương sống

Quan sát hình 23.2, em hãy kể tên các nhóm động vật
thuộc động vật có xương sống?

6

I. Đặc điểm nhận biết động vật có xương sống
- Gồm các lớp:
+ Cá sụn

+ Chim

+ Cá xương

+ Bò sát

+ Lưỡng cư

+ Động vật có vũ (thú)

I. Đặc điểm nhận biết động vật có xương sống
Quan sát hình, em hãy
nêu tên các loài động
vật và môi trường sống
của chúng?

I. Đặc điểm nhận biết động vật có xương sống
Thỏ

Cá mập
trắng

Chim đại bàng

Cá koi

Trâu rừng

Chim cánh cụt

I. Đặc điểm nhận biết động vật có xương sống
- Môi trường sống đa dạng, sống tự do.
- Kiểu dinh dưỡng: Dị dưỡng (Dị dưỡng là nhóm sinh
vật không tổng hợp ra các hữu cơ mà sống nhờ vào
những sinh vật khác)

I. Đặc điểm nhận biết động vật có xương sống

Giun đất

Cá mập

Tinh tinh

Ếch

Chim cánh cụt

Trùng roi

Hải quỳ

San hô

Lạc đà

+ Thảo luận
nhóm: Nêu
sự khác biệt
giữa động
vật có
xương sống
và động vật
không có
xương
sống?
11

Đặc

Động vật không

Động vật có

điểm

xương sống

xương sống

Bộ

– Không có bộ xương – Bộ xương trong bằng

xương trong. Bộ xương

sụn hoặc bằng xương với

ngoài (nếu có) bằng

dây sống hoặc cột sống

kitin.

làm trụ.

Đặc

Động vật không xương

Động vật có

điểm

sống

xương sống

Hô

– Hô hấp thẩm thấu qua –Hô hấp chủ yếu bằng

hấp

da hoặc bằng mang, hệ
thống ống khí

mang hoặc bằng phổi.

Đặc

Động vật không

Động vật có

điểm

xương sống

xương sống

Hệ

– Thần kinh dạng

– Hệ thần kinh phát triển

thần

hạch hoặc chuỗi hạch hơn, là dạng ống ở mặt

kinh

ở bụng.

lưng

Đặc

Động vật không

Động vật có

điểm

xương sống

xương sống

Số

Chiếm khoảng 95%

lượng các loài động vật.

Chiếm khoảng 5% các
loài động vật.

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA
ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
1. CÁC LỚP CÁ

LỚP CHIM
LỚP BÒ SÁT

2. LỚP LƯỠNG CƯ

LỚP THÚ

LỚP LƯỠNG CƯ
LỚP CÁ

3. LỚP BÒ SÁT
4. LỚP CHIM
5. LỚP THÚ

16

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
1. LỚP CÁ

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
1. CÁC LỚP CÁ
- Đặc điểm: sống ở nước, di chuyển nhờ vây, hô hấp bằng mang.
- Sinh sản:
+ Cá đẻ trứng và thụ? tinh
ngoài.
Theo
em, phương thức
sinh sản của các loài cá
+ Một số loài có hiện tượng noãn thai sinh (phôi phát triển bên
là gì?
trong trứng được giữ lại trong cơ thể của mẹ cho đến khi chúng đã
sẵn sàng nở ra). Ví dụ: Cá bảy màu, cá vây tay, cá mập trắng, cá
ngựa…

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
1. CÁC LỚP CÁ

- Dựa vào tính chất
xương
, cá được
phân loại thành:
Dựabộ
vào
tính chất
bộ
+ Lớp cá sụn: Cáxương
nhám, của
cá mập,
cá, tacácóđuối…
+ Lớp cá xương:thể
Cáphân
trê, cá
chép,
có rô phi…
loại
cá như
thế nào?

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
1. CÁC LỚP CÁ
- Yêu cầu các em hoạt động nhóm
để hoàn thành nhiệm vụ học tập.
- Mỗi nhóm gồm 4 thành viên, thảo
luận và làm bài ra giấy.
- Trong giấy có ghi đủ tên của các
thành viên trong nhóm.
- Thời gian thảo luận là 5 phút!

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
1. CÁC LỚP CÁ

- Lợi ích:
+ Là nguồn thực phẩm cho con người
+ Da cá dùng để đóng giày, làm túi
+ Tiêu diệt bọ gậy, ăn sâu bọ hại lúa
+ Nuôi làm cảnh
- Tác hại: một số loài cá có chứa độc tố và có thể ảnh hưởng
tới sức khỏe của con người

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
1. CÁC LỚP CÁ

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
1. CÁC LỚP CÁ

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
2. LỚP LƯỠNG CƯ

Quan sát hình
23.4, em hãy mô
tả vòng đời của
lưỡng cư?

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
2. LỚP LƯỠNG CƯ

Thuật ngữ “lưỡng

Quan
sátmột
hình
cư”
để chỉ
23.4, em
hãy
nhóm
động
vậtgiải
có
xương
sống có
thể
thích thuật
ngữ
sống
cả ở cạn
và
“lưỡng
cư”?
cả ở dưới nước.

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
2. LỚP LƯỠNG CƯ

Quan sát hình 23.5 nêu đặc điểm giống và khác nhau của các động vật
trong hình?

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
2. LỚP LƯỠNG CƯ

- Giống nhau: cả ba hình đều là các đại diện của lớp Lưỡng cư
- Khác nhau:
+ Cá cóc : có đuôi, có chân
+ Cóc nhà : có chân, không đuôi
+ Ếch giun : có đuôi, không chân

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
2. LỚP LƯỠNG CƯ

- Lớp lưỡng cư có đời sống vừa ở nước, vừa ở cạn.
- Da trần, luôn ẩm ướt và dễ thấm nước.
- Hô hấp bằng da và bằng phổi.
- Sinh sản: lưỡng cư đẻ trứng dưới nước và thụ tinh
ngoài.

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
2. LỚP LƯỠNG CƯ

Phân loại:
+ có đuôi, có chân
+ có chân, không đuôi
+ có đuôi, không chân

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
2. LỚP LƯỠNG CƯ

Lợi ích:
- Là thực phẩm cho con người.
- Có ích cho nông nghiệp vì tiêu diệt sâu bọ
- Làm cảnh

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
3. LỚP BÒ SÁT

Tên của các
loài bò sát
trong hình:
a.Thằn lằn
b.Rắn
c.Rùa
d.Cá sấu

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
3. LỚP BÒ SÁT

- Đặc điểm:
+ Có da khô, phủ vảy sừng
+ Hô hấp bằng phổi
+ Đẻ trứng
 Đây là những đặc điểm để động vật lớp bò sát thích
nghi với đời sống trên cạn.

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
3. LỚP BÒ SÁT

- Lợi ích
+ Một số loài có giá trị thực phẩm, dược phẩm, sản
phẩm mĩ nghệ xuấtEm
khẩu.
hãy kể tên một số
loài bò sát và nêu vai trò
của chúng?

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
3. LỚP BÒ SÁT
 Thạch sùng có tác dụng ức chế
hô hấp, tế bào ung thư gan, ức
chế trực khuẩn lao và một số loại
nấm gây bệnh thường gặp, an
thần gây ngủ, chống co giật và
chống ung thư máu, chữa suy
nhược thần kinh, lao hạch, cốt tuỷ
viêm, ung thư thực quản, dạ dày.

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
3. LỚP BÒ SÁT

Một loại thuốc chống đông máu đã được bào Nghiên cứu về nọc độc của rắn lục Bothrops
chế bằng độc chất chiết xuất từ nọc loài rắn

jararaca, các nhà khoa học đã chế tạo ra

chuông ở Mỹ, được đặt tên là Barbouri..

thuốc Captopril điều trị cao huyết áp

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
3. LỚP BÒ SÁT

- Lợi ích
+ Bò sát tiêu diệt một số loài có hại như sâu bọ,
chuột… có ích cho nông nghiệp.

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
3. LỚP BÒ SÁT

- Tác hại
+ Một số loài bò sát có độc gây hại cho người và động
vật.
Theo em, bò sát có tác
hại gì?

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

Quan sát hình, em hãy nêu những đặc điểm nhận biết động vật
thuộc lớp chim?

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

-

Đặc điểm:

+ Có lông vũ bao phủ cơ thể
+ Đi bằng hai chân sau
+ Chi trước biến đổi thành cánh
+ Đẻ trứng
+ Một số loài chim có khả năng chạy nhanh hoặc bơi, lặn.

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

Theo em, lớp chim có thể
chia thành mấy nhóm?

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

Chim cánh cụt

Chim mòng biển

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

Gà tây

Đà điểu châu Úc

Gà ta

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

Chim sâu

Chim sáo

Vẹt

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

- Lớp chim dược chia thành ba nhóm chính:
+ Nhóm chim chạy
+ Nhóm chim bay
+ Nhóm chim bơi

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

HHãy kể tên một số loài
chim mà em biết và nêu vai
trò của chúng?

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

Chim Đại bàng

Chim Ưng

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

Chim hút mật
(chim ruồi)

Chim
Gõ kiến

Chim sâu

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

Ngan

Gà

Vịt

II. SỰ ĐA DẠNG CỦA ĐỘNG VẬT CÓ XƯƠNG SỐNG
4. LỚP CHIM

Lợi ích:
*Đối với con người:
- Là nguồn thực phẩm dồi dào cho
con người, VD: thịt , trứng của
ngan , gà ,..
- Nuôi để làm cảnh, VD: chào mào,
chim họa mi,...
- Chim được huấn luyện để săn
mồi, VD: đại bàng , chim ưng ,...