BÀI 2
THỰC HIỆN
PHÁP LUẬT
Tiết 1

NỘI DUNG BÀI HỌC
01

KHÁI NIỆM,
HÌNH THỨC
VÀ THPL

02

VI
PHẠM
PHÁP LUẬT
VÀ
TRÁCH
NHIỆM PHÁP
LÝ

03

TÓM TẮT
KIẾN THỨC

04

LUYỆN TẬP

Hình ảnh sau
phản ánh điều
gì?

I
KHÁI NIỆM, CÁC HÌNH
THỨC
THỰC HIỆN PHÁP LUẬT.
Tìm hiểu về KN, HT và GĐ TH pháp luật.

1. KHÁI NIỆM
Thực hiện PL là quá trình
hoạt động có mục đích làm
cho những quy định của PL
đi vào cuộc sống trở thành
những hành vi hợp pháp
của các cá nhân, tổ chức.

2. CÁC HÌNH THỨC THỰC HIỆN PHÁP
LUẬT
TUÂN THỦ
PL

SỬ DỤNG
PL

SỬ DỤNG QUYỀN

THI HÀNH
PL

SỬ DỤNG NGHĨA
VỤ

KHÔNG LÀM ĐIỀU
CẤM

ÁP DỤNG
PL

RA QUYẾT ĐỊNH

a. SỬ DỤNG PHÁP LUẬT

Các cá nhân, tổ chức sử dụng đúng đắn các
quyền của mình, làm những gì mà PL cho
phép làm.
VÍ DỤ:

KHÔNG VPPL

- Quyền tự do kinh doanh
- Quyền ĐK kết hôn khi đủ tuổi
- Quyền học tập,…

CÓ THỂ LÀM HOẶC
KHÔNG LÀM

b. THI HÀNH PHÁP LUẬT

Các cá nhân, tổ chức thực hiện đầy đủ những
nghĩa vụ của mình, chủ động làm những gì mà PL
quy định phải làm.
BẮT BUỘC PHẢI
LÀM

VÍ DỤ:
- Nghĩa vụ đóng thuế
- Nghĩa vụ quân sự
NẾU KHÔNG LÀM THÌ
SẼ BỊ XỬ LÝ THEO
QUY ĐỊNH CỦA PL

c. TUÂN THỦ PHÁP LUẬT
Các cá nhân, tổ chức kiềm chế, không làm những
điều mà PL cấm làm.
VÍ DỤ:

KHÔNG LÀM
NHỮNG GÌ PL CẤM

- Không buôn bán ma tuý
- Không chở 3 và dàn hàng ngang
NẾU LÀM NHỮNG
ĐIỀU CẤM THÌ SẼ BỊ
XỬ LÝ THEO QUY
ĐỊNH CỦA PL

d. ÁP DỤNG PHÁP LUẬT
Các cơ quan, công chức chức nhà nước có thẩm
quyền xử li người vi phạm pháp luật.
VÍ DỤ:

NHỮNG NGƯỜI CÓ
THẢM QUYỀN

- CSGT xử lí người vượt đèn đỏ
- CSCĐ xử lí người gây mất trật
tự

NẾU VPPL THÌ NGƯỜI
CÓ THẨM QUYỀN SẼ
XỬ LÝ

2. CÁC HÌNH THỨC THỰC HIỆN PHÁP
LUẬT
CÁC
HÌNH
THỨ
C
THỰ
C
HIỆN
PHÁP
LUẬT

SỬ DỤNG PL: Các cá nhân, tổ chức sử dụng đúng đắn các quyền
của mình, làm những gì mà PL cho phép làm.
THI HÀNH PL: Các cá nhân, tổ chức thực hiện đầy đủ những nghĩa
vụ của mình, chủ động làm những gì mà PL quy định phải làm.
TUÂN THỦ PL: Các cá nhân, tổ chức kiềm chế, không làm những
điều mà PL cấm làm.
ÁP DỤNG PL: Các cơ quan, công chức chức nhà nước có thẩm
quyền căn cứ vào PL để ra quyết định làm phát sinh, chấm dứt
hoặc thay đổi việc TH các quyền, nghĩa vụ cụ thể của các nhân, tổ
chức.

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 1: Là người kinh doanh, ông A luôn áp dụng đầy đủ các biện pháp bảo
vệ môi trường. Vậy, ông A đã thực hiện pháp luật theo hình thức nào dưới
đây?
A. Thi hành pháp luật.
B. Áp dụng pháp luật.
C. Sử dụng pháp luật.
D. Tôn trọng pháp luật.

A

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 2: Phát hiện một cơ sở kinh doanh cung cấp thực phẩm không đảm
bảo an toàn vệ sinh, T đã báo với cơ quan chức năng để kiểm tra và kịp
thời ngăn chặn. T đã thực hiện hình thức
A. thi hành pháp luật
B. tuân thủ pháp luật.
C. áp dụng pháp luật.
D. sử dụng pháp luật.

D

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 4: Theo quy định của pháp luật, công dân không tuân thủ pháp luật khi thực hiện
hành vi nào sau đây?
A. Từ chối kê khai thông tin dịch tễ.
B. Ủy quyền nghĩa vụ bầu cử.
C. Hỗ trợ việc cấp đổi căn cước.
D. Hỗ trợ người nhập cảnh trái phép.

D

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 7: Hình thức thực hiện pháp luật nào dưới đây có sự tham gia của cơ
quan, công chức nhà nước có thẩm quyền?
A. Sử dụng pháp luật.
B. Tuân thủ pháp luật.
C. Áp dụng pháp luật.
D. Thi hành pháp luật.

C

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 8: Công dân tuân thủ pháp luật khi từ chối
A. sử dụng vũ khí trái phép.
B. nộp thuế đầy đủ theo quy định.
C. bảo vệ an ninh quốc gia.
D. thực hiện nghĩa vụ bầu cử.

A

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 11: Khi tham gia vào các quan hệ xã hội, công dân đều xử sự phù hợp
với quy định của pháp luật là nội dung của khái niệm nào dưới đây?
A. Ban hành pháp luật.
B. Giáo dục pháp luật.
C. Phổ biến pháp luật.
D. Thực hiện Pháp luật.

D

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 14: Trên đường đi học về, gặp trời mưa to, cháu B học sinh lớp 7 đã
chủ động thu dọn rác thải tích tụ tại miệng cống thoát nước để giảm tình
trạng ngập úng. Cháu B đã thự hiện pháp luật theo hình thức nào sau đây?
A. Phổ cập pháp luật.
B. sử dụng pháp luật.
C. Áp dụng pháp luật.
D. Thực thi pháp luật.

B

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ
Câu 18: Anh D là trưởng đoàn thanh tra liên ngành lập biên bản xử phạt và
tịch thu toàn bộ số mỹ phẩm giả mà cơ sở T đã sản xuất. Anh D đã thực hiện
pháp luật theo hình thức nào dưới đây?
A. Phổ biến pháp luật
B. Sử dụng pháp luật
C. Tuân thủ pháp luật
D. Áp dụng pháp luật

D

Tiết 2. VI PHẠM
II PHÁP LUẬT VÀ
TRÁCH NHIỆM
PHÁP LÝ
Khái niệm về các loại VPPL và TNPL

II. VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM
PHÁP LÝ
1. VI PHẠM PHÁP LUẬT
a. KHÁI NIỆM VPPL:

Là hành vi trái PL, có
lỗi, do người có năng
lực trách nhiệm pháp
lí thực hiện, xâm hại
các quan hệ XH được
PL bảo vệ.

VD:
- Ông A buôn bán ma tuý
- Bà B tham gia giao thông
không đội nón bảo hiểm.
- Bà C kinh doanh nhưng
trốn thuế,…

b. DẤU HIỆU VI PHẠM PHÁP LUẬT
THỨ NHẤT
Là hành vi
trái PL
cố tình vượt
-Ông
LàmA những
việc ko
đèn đỏlàm
gây theo
tai nạnquy
được
định PL.
- H.vi đó xâm phạm,
Ông Athiệt
đặt bẫy
gây
hạichuột
đến
bằng quan
điện vô tình
các
hệ gây
XH
chết người
được
PL bảo vệ.

THỨ HAI

Do người có
năng lực TNPL
thực hiện
Không THI HÀNH
Lỗi
cố LUẬT
ý
PHÁP

- Độ tuổi
- Nhận thức
VD: Đánh bạn
- Khả
năng điều
=> Xâm phạm đến QH
khiển
vi
giữa hành
HS với HS.
Lỗi
vô
ý lực học
=> Hành vi “Bạo
đường”

THỨ BA
Là hành vi có
lỗi
Loại trừ vi
người
- Biết - hành
củabị tâm
mình thần
là sai trái và
có thể gây hậu quả
không tốt nhưng
vẫn cố ý làm hoặc
- Loại trừ người mất
vô tình
để cho sự
năng lực hành vi dân sự
việc xảy ra.

II. VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM
PHÁP LÝ
2. TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ
a. KHÁI NIỆM TNPL:

TNPL:vụ mà
Là nghĩa
các cá nhân hoặc
tổ chức phải gánh
chịu những hậu
quả bất lợi từ
hành vi VPPL của
mình.

VD: Bạn A đánh bạn B bị gãy tay.
Chịu trách
nhiệm về sức
khoẻ (khám–
chữa bệnh)

Chịu trách
nhiệm về tinh
thần (xin lỗi
bạn)

CHỊU TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ

b. MỤC ĐÍCH CỦA TRÁCH NHIỆM
PHÁP LÝ

THỨ NHẤT

Buộc chủ thể
VPPL
chấm
dứt hành vi
VPPL

THỨ HAI

GD răn đe
người khác để
họ không vi
phạm.

THỨ BA

Kiềm
chế
những
việc
làm trái PL.

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 1: Trách nhiệm pháp lý được áp dụng nhằm mục đích nào dưới đây?
A. Cắt giảm nguồn vốn viện trợ.
B. Ổn định ngân sách quốc gia.
C. Kiềm chế những việc làm trái pháp luật.
D. Đồng loạt xử phạt mọi cơ sở tư
nhân.

C

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 2: Vi phạm pháp luật là những hành vi trái pháp luật, có lỗi do người
A. có tri thức thức thực hiện.
B. có khả năng gánh chịu hậu quả thực hiện
C. có ý chí thực hiện.
D. có năng lực trách nhiệm pháp lý thực hiện.

D

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 3: Nghĩa vụ mà các cá nhân hoặc tổ chức phải gánh chịu hậu quả bất lợi
từ hành vi vi phạm pháp luật của mình là
A. tuân thủ quy chế.
B. trách nhiệm pháp lí.
C. thi hành nội quy.
D. thực thi đường lối.

B

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 4: Một trong những dấu hiệu cơ bản xác định hành vi vi phạm pháp luật là
A. người ủy quyền được bảo mật.
B. người vi phạm phải có lỗi.
C. chủ thể đại diện phải ẩn danh.
D. chủ thể làm chứng bị từ chối.

B

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 5: Buộc các chủ thể vi phạm pháp luật chấm dứt hành vi trái pháp luật là
mục đích của việc áp dụng
A. tuân thủ quy chế.
B. thực thi đường lối.
C. trách nhiệm pháp lí.
D. thi hành nội quy.

C

Tiết 3.
CÁC LOẠI VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH
NHIỆM PHÁP LÝ

3. CÁC LOẠI VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH
NHIỆM PHÁP LÝ
VPPL
HÌNH SỰ

VPPL
HÀNH CHÍNH

TRÁCH NHIỆM
HÌNH SỰ

TRÁCH NHIỆM
HÀNH CHÍNH

VPPL
DÂN SỰ

TRÁCH NHIỆM
DÂN SỰ

VI PHẠM
KỶ LUẬT

TRÁCH NHIỆM
KỶ LUẬT

a. VPPL HÌNH SỰ

KN: Là những hành vi bị coi là tội
phạm, gây nguy hiểm cho XH.
Quy định tại Bộ luật hình sự.
(VD: Cuớp của, giết người, đánh
người, buôn bán ma tuý,…)

TNPL: Người phạm tội phải chịu TN hình sự theo
quyết định của Toà án.

+ Từ đủ 14 tuổi
đến dưới 16 tuổi:
phải chịu trách
nhiệm hình sự về
tội rất nghiệm
trọng do cố ý
hoặc tội phạm
đặc biệt nghiêm
trọng.

+ Từ đủ 16 tuổi
trở lên phải chịu
trách nhiệm hình
sự về mọi tội
phạm.

+ Việc xử lí người
chưa thành niên
(từ đủ 14 tuổi đến
dưới 18 tuổi)
phạm
tội
lấy
nguyên tắc giáo
dục là chủ yếu.

VD: Vụ án Lê Văn Luyện (18/10/1993) giết cả
gia đình 3 người, làm bị thương 1 người và
cướp tài sản (xảy ra vào ngày 24/8/2011 tại
Bắc Giang).
- Tại thời điểm Luyện thực hiện hành vi thì
mới 17 tuổi 10 tháng 3 ngày. ( <18 tuổi).
- Tuy nhiên, luật pháp VN chỉ tử hình đối với
trường hợp phạm tội từ đủ 18 tuổi trở lên.
- Mức phạt cao nhất đối với người vi phạm
hình sự khi chưa đủ 18 tuổi là 18 năm tù
giam.
=> Mức án Luyện phải chịu là 18 năm tù giam.

b. VPPL HÀNH CHÍNH

KN: Là những hành vi VPPL có
mức độ nguy hiểm cho XH thấp
hơn tội phạm, xâm phạm các quy
tắc quản lý NN. (VD: Luật giao
thông đường bộ, luật đô thị, luật
hôn nhân và gia đình,…)

TNPL: Người vi phạm phải chịu TN hành chính theo
quy định của PL (phạt tiền).

+ Từ đủ 14 tuổi
đến dưới 16 tuổi
bị xử phạt hành
chính
về
vi
phạm
hành
chính do cố ý.

+ Từ đủ 16 tuổi
trở lên bị xử
phạt hành chính
về mọi vi phạm
hành chính do
mình gây ra.

VD: Điều khiển xe mô tô, xe gắn máy khi chưa
đủ tuổi.

Trong trường hợp này, người vi phạm có thể bị
phạt:
- Cảnh cáo với học sinh từ đủ 14 tuổi đến dưới 16
tuổi điều khiển xe mô tô, xe gắn máy, xe máy điện
(khoản 1 Điều 21).
- Phạt tiền từ 400.000 đồng - 600.000 đồng với học
sinh từ đủ 16 tuổi đến dưới 18 tuổi điều khiển xe
mô tô có dung tích xi lanh từ 50 cm 3 trở lên (điểm a
khoản 4 Điều 21).

SẢN XUẤT HÀNG GIẢ THÌ
VI PHẠM HÀNH CHÍNH
HAY HÌNH SỰ?

Sản xuất hàng giả có trị giá từ
Sản xuất hàng giả có trị giá dưới
30.000.000 đồng trở lên thì bị xử
30.000.000 đồng thì bị xử phạt
phạt hình sự theo bộ luật Hình
hành chính.
sự.

c. VPPL DÂN SỰ

Là hành vi VPPL xâm phạm đến
các quan hệ tài sản (quan hệ tài
sản, quan hệ hợp đồng,…) và
quan hệ nhân thân (liên quan
đến các quyền nhân thân).

TNPL: Người VP phải chịu TN dân sự.

+ Người vi phạm phải
chịu trách nhiệm dân
sự, chịu các biện
pháp nhằm khôi phục
lại tình trạng ban đầu
của các quyền dân sự
bị vi phạm.

+ Từ đủ 6 tuổi đến
chưa đủ 18 tuổi tham
gia vào các giao dịch
dân sự phải được
người đại diện theo
pháp luật đồng ý.

* Theo luật Lao động.
Công dân từ đù 15 tuổi thì được
tham gia vào lao động. Tuy nhiên,
khi thực hiện kí kết hợp đồng lao
động trong độ tuổi từ đủ 15 đến
dưới 18 tuổi thì phải được sự đồng
ý của người đại diện hoặc người
giám hộ.
Thời gian làm việc: Không quá 8
giờ/ ngày và không quá 40 giờ/
tuần.

VD: Công ty xây dựng A kí hợp đồng xây dựng
và hoàn thiện căn nhà của bà B trong thời
hạn 9 tháng. Tuy nhiên, do thiếu trách nhiệm
nên hơn 10 tháng chưa xây xong.
=> Công ty A vi phạm hợp đồng.

Hậu quả: Gia đình bà B không có nhà ở theo kế
hoạch dự định và phải tiếp tục thuê nhà trong thời
gian chờ công ty A hoàn thiện và bàn giao nhà.
TNPL: Công ty A có trách nhiệm phải bồi thường số
tiền phát sinh đó cho bà B. => Thực hiện trách
nhiệm dân sự.

d. VPPL KỶ LUẬT

Là VP kỷ luật xâm phạm các quan
hệ lao động công vụ NN… do PL
lao động và PL hành chính bảo
vệ.

TNPL: Người vi phạm phải chịu TN kỷ luật như: Khiển trách,
cảnh cáo, hạ bậc lương, chuyển công tác khác, buộc thôi
việc,...
VPKL và TNKL chỉ
thực hiện ở một
cơ quan nhất định
như trường học,
bệnh viện, công
ty,... Không áp
dụng toàn quốc.

VD: Khi chúng ta đi xe máy không đội
nón bảo hiểm, thì dù vi phạm ở tỉnh
thành nào cũng đều sẽ bị xử lí hành
chính theo quy định.
Còn khi chúng ta đi học trễ, đi làm trễ thì
chỉ bị kỉ luật ở trường học, hoặc cơ quan,
công ty nơi chúng ta làm việc.

VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH NHIỆM PHÁP LÍ
CÁC LOẠI VI PHẠM PHÁP LUẬT VÀ TRÁCH
NHIỆM PHÁP LÍ
Vi phạm hình
sự: Là những
hành vi nguy
hiểm cho XH,
bị coi là tội
phạm.
Quy
định tại Bộ
luật hình sự.
Người
phạm
tội phải chịu
TN hình sự.

Vi phạm hành
chính:
Là
những hành vi
VPPL có mức
độ nguy hiểm
cho XH thấp
hơn tội phạm,
xâm phạm các
quy tắc quản
lý NN. Người vi
phạm
phải
chịu TN hành
chính.

Vi phạm dân
sự: Là hành vi
VPPL
xâm
phạm đến các
quan hệ tài
sản và quan hệ
nhân
thân.
Người VP phải
chịu TN dân
sự.

Vi phạm kỉ
luật: Là VPPL
xâm
phạm
các quan hệ
lao
động
công vụ NN…
do
PL
lao
động và PL
hành
chính
bảo vệ. Người
VP phải chịu
TN kỉ luật.

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 1: Vi phạm hành chính là hành vi vi phạm pháp luật có mức độ nguy
hiểm thấp hơn tội phạm, xâm phạm các
A. quy tắc kỉ luật lao động.
B. nguyên tắc quản lí hành chính.
C. quy tắc quản lí của nhà nước.
D. quy tắc quản lí xã hội.

C

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 2: Người có năng lực trách nhiệm pháp lí phải chịu trách nhiệm hành chính khi thực hiện
hành vi nào sau đây?
A. Lấn chiếm hè phố để kinh doanh.
B. Từ chối nhận di sản thừa kế.
C. Tranh chấp quyền lợi khi li hôn.
D. Tổ chức mua bán nội tạng người.

A

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 3: Theo quy định của pháp luật, vi phạm hình sự là hành vi
A. nguy hiểm cho xã hội.
B. ành hưởng quy tắc quản lí.
C. thay đổi quan hệ công vụ.
D. tác động quan hệ nhân thân.

A

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 4: Công chức, viên chức nhà nước vi phạm pháp luật kỉ luật khi thực
hiện hành vi nào sau đây?
A. Tìm hiểu quy trình tuyển dụng nhân sự.
B. Đề xuất người giám hộ bị can.
C. Công khai danh tính người tố cáo.
D. Theo dõi việc khôi phục hiện trường.

C

*

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu 5: Người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện hành vi nào sau đây là vi phạm pháp luật
hình sự?
A. Khai thác tài nguyên trái phép
B. Tranh chấp quyền lợi khi li hôn.
C. Sản xuất pháo nổ trái phép.
D. Hủy bỏ giao dịch dân sự.

C