Bài 5: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU LỤC VÀ
KHU VỰC
TIẾT 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ CỦA CHÂU PHI

Diện tích: 30,4 triệu km2
Dân số: 1,3 tỉ người (2019)
Gồm: 54 quốc gia

I – MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TỰ NHIÊN

?. Nhận xét về đặc điểm khí hậu, cảnh quan, tài nguyên của châu Phi?
5

I – MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ TỰ NHIÊN

- Khí hậu: khô nóng
- Cảnh quan: Hoang mạc, bán hoang mạc và xa van
- Tài nguyên:

+ Khoáng sản: phong phú (dầu mỏ, khí tự nhiên…)
+ Rừng: chiếm diện tích khá lớn
-> tài nguyên bị khai thác quá mức -> cạn kiệt, môi
trường bị tàn phá, hoang mạc hóa...
 Giải pháp : sử dụng hợp lí tài nguyên và áp dụng
các biện pháp thủy lợi

Hoang mạc Xa Ha Ra

Rừng Trung Phi

Hoang mạc Namip

Rừng Nam Phi

Centenary, "hàng khủng" từ Nam Phi

Ngôi sao Châu Phi

Kim cương ở Châu Phi
Mặc dù là mỏ kim cương lớn nhất thế giới nhưng Châu Phi lại là châu lục
nghèo nhất thế giới

Khai thác kim c­ương

Khai thác vàng

Khí hậu khô hạn

Cảnh quan xa – van, bán hoang mạc

II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ DÂN CƯ – XÃ HỘI
BẢNG 5.1. MỘT SỐ CHỈ SỐ VỀ DÂN SỐ NĂM 2005
Châu lục – Nhóm
nước

Tỉ suất sinh
thô (%)

Tỉ suất sinh
tử (%)

Tỉ suất gia
tăng dân số
tự nhiên (%)

Tuổi thọ
trung bình
(tuổi)

Châu Phi

38

15

2,3

52

Nhóm nước đang
phát triển

24

8

1,6

65

Nhóm nước phát triển

11

10

0,1

76

Thế giới

21

9

1,2

67

Em hãy so sánh và nhận xét về các
chỉ số dân số của châu phi so với
các nhóm nước và thế giới?

II. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ DÂN CƯ – XÃ HỘI
Chỉ số HDI của châu Phi và thế giới – năm 2003
- Đạt trên 0,7: 3 quốc gia (An-giê-ri, Tuy-ni-di, Cap Ve)
- Từ 0,5 đến 0,7: 13 quốc gia (Ai Cập, Nam Phi, Ga-na,…)
- Dưới 0,5: 28 quốc gia (Bu-run-đi, Ma-la-uy, Cốt Đi-voa,…)
- Thế giới: 0,741.

Dựa vào Bảng 5.1 và thông tin SGK, nêu đặc điểm về dân cư, xã hội
Châu Phi?
1. Dân cư
- Dân số đông (đứng thứ 2 sau châu Á)
- Tỉ suất gia tăng dân số tự nhiên cao nhất TG -> Dân số tăng nhanh>bùng nổ dân số
- Tuổi thọ trung bình thấp nhất TG.
2. Xã hội
- Trình độ dân trí thấp.
- Nhiều hủ tục chưa được xóa bỏ
- Xung đột sắc tộc, chiến tranh.
- Đói nghèo.
- Dịch bệnh: HIV, sốt rét.
- Chỉ số HĐI thấp.
12

Đói nghèo

Bệnh tật

xung đột sắc tộc

III. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ KINH TẾ

Bảng 5.2. Tốc độ tăng trưởng GDP của một số nước
(Tính theo giá trị so sánh)
1985

1990

1995

2000

2004

An-giê-ri

2,5

3,2

4,0

2,4

5,2

Nam Phi

- 1,2

- 0,3

3,1

3,5

3,7

Ga-na

5,1

3,3

4,5

3,7

5,2

Công-gô

2,6

3,0

0,7

8,2

4,0

Thế giới

3,7

2,9

2,8

4,0

4,1

?. Nhận xét về tốc độ tăng trưởng GDP của một số nước Châu Phi
qua các năm.

III. MỘT SỐ VẤN ĐỀ VỀ KINH TẾ
- Tốc độ tăng GDP của 1 số quốc gia
có xu hướng tăng
- Phần lớn các quốc gia là những nước
nghèo, kinh tế kém phát triển (chỉ
đóng góp 1,9% GDP toàn cầu)
- Sự thống trị qua nhiều thế kỉ của chủ
nghĩa thực dân.
- Nhiều vấn đề xã hội: xung đột sắc
tộc, đói nghèo, dịch bệnh.
- Sự yếu kém trong công tác quản lí.
- Trình độ dân trí thấp…

Câu 1. Đất đai ở ven các hoang mạc, bán
hoang mạc ở Châu Phi, nhiều nơi bị hoang
mạc hóa là do
A. khí hậu khô hạn.
B. quá trình xói mòn, rửa trôi xảy ra mạnh.
C. rừng bị khai thác quá mức.
D. quá trình xâm thực diễn ra mạnh mẽ.

Câu 2 : Giải pháp nào nhằm hạn chế sự khô
hạn ở Châu Phi ?
A. Thủy lợi.
B. Khai thác hợp lí tài nguyên.
C. Mở rộng diện tích.
D. Canh tác hợp lí.

Câu 3 : Ý nào không phải là nguyên nhân làm
cho nền kinh tế một số nước Châu Phi kém
phát triển :
A . Bị cạnh tranh bởi các nước phát triển
B . Xung đột sắc tộc
C. Khả năng quản lý kém
D. Từng bị thực dân thống trị tàn bạo

Câu 4 : Câu nào sau đây không chính xác?
cao

A . Tỉ lệ tăng trưởng GDP ở Châu Phi tương đối

B. Hậu quả thống trị nặng nề của thực dân còn in
dấu nặng nề trên đường biên giới các quốc gia
C. Một vài nước Châu Phi có nền kinh tế chậm
phát triển.
D. Nhà nước của nhiều quốc gia Châu Phi còn
non trẻ , thiếu khả năng quản lý

Câu 4. Những thách thức lớn đối với Châu
Phi hiện nay là
A.Cạn kiệt tài nguyên, thiếu lực lượng lao động.
B.Già hóa dân số, tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên
thấp.
C. Trình độ dân trí thấp, đói nghèo, bệnh tật,
xung đột.
D. Các nước cắt giảm viện trợ, thiếu lực lượng
lao động.