KHỞI ĐỘNG
Xem đoạn phim sau và trả lời câu hỏi:
https://www.youtube.com/watch?v=HLSJowTFV_Q

1. Hệ hô hấp ở người gồm những cơ quan nào?
2. Những bệnh thường gặp ở hệ hô hấp người là gì? Phòng tránh
thế nào?

BÀI 34 HỆ HÔ HẤP Ở NGƯỜI

BÀI 34 HỆ HÔ HẤP Ở NGƯỜI
1

Cấu tạo và chức năng hô hấp

2

Một số bệnh về phổi và
đường hô hấp

Nội dung
3

4

Thuốc lá và tác hại của khói
thuốc lá
Thực hành hô hấp nhân tạo,
cấp cứu người đuối nước

Đọc thông tin kết hợp quan sát Hình 43.1 hoàn thành phiếu học tập số 2
Các cơ quan
Đường dẫn
khí

Đặc điểm cấu tạo
Mũi
Thanh quản
Khí quản
Phế quản và
tiểu phế quản

Hai lá phổi

Phổi trái và
phải

Chức năng

I. Cấu tạo và chức năng hô hấp

Các cơ quan

Đặc điểm cấu tạo

Chức năng

Đường
dẫn khí

Mũi

Có nhiều lông mũi, có lớp
niêm mạc tiết chất nhầy,
mao mạch dày đặc.

Ngăn bụi, làm ấm, làm
ẩm không khí.

Thanh quản

Có nắp thanh quản có thể
cử động

Đậy kín đường hô hấp
khi nuốt thức ăn

Khí quản

Có lớp niêm mạc tiết chất
nhầy với nhiều lông rung
chuyển động liên tục

Dẫn khí

Phế quản và tiểu
phế quản

Dẫn khí vào phổi rồi đến các phế nang

Phổi trái và phải

Gồm nhiều phế nang

Hai lá
phổi

Là nơi diễn ra trao đổi khí

I. Cấu tạo và chức năng hô hấp
1. Cấu tạo hệ hô hấp:
Hệ hô hấp gồm 2 bộ phận: đường dẫn khí: (mũi,
thanh quản, khí quản, phế quản) và 2 lá phổi.
- Đường dẫn khí có chức năng dẫn khí ra vào phổi,
ngăn bụi, làm ấm và làm ẩm không khí vào phổi và
bảo vệ phổi khỏi tác nhân có hại.
- Phổi: thực hiện chức năng trao đổi khí giữa môi
trường ngoài và máu trong mao mạch phổi.

-HS hoạt động nhóm đôi và xung phong trả lời qua trò
chơi
“Cặp đôi hoàn hảo nhất”

1.Quan sát Hình 34.2, mô tả
hoạt động của cơ, xương và
sự thay đổi thể tích lồng
ngực khi cử động hô hấp?

2. Quan sát Hình 34.3, mô tả
sự trao đổi khí ở phổi và tế
bào?
3. Trình bày sự phối hợp chức
năng của mỗi cơ quan thể
hiện chức năng của cả hệ hô
hấp?

2. Chức năng của hệ hô hấp
a, Thông khí ở phổi:
- Hít vào và thở ra giúp cho phổi được thông khí.
- Các cơ xương ở lồng ngực đã phối hợp hoạt động với nhau để tăng thể
tích lồng ngực khi hít vào và giảm thể tích lồng ngực khi thở ra.
b, Trao đổi khí ở phổi và tế bào
- Sự trao đổi khí ở phổi và tế bào đều theo cơ chế khuếch tán từ nơi có nồng
độ cao tới nơi có nồng độ thấp.
+ Trao đổi khí ở phổi: O2 từ phế nang khuếch tán vào mao mạch máu, CO2
từ mao mạch máu khuếch tán vào phế nang.
+ Trao đổi khí ở tế bào: O2 từ máu khuếch tán vào tế bào, CO2 từ tế bào
khuếch tán vào máu.

Tiết 2:

Giáo dục lồng ghép phòng, chống tác gại của thuốc lá
trong chương trình KHTN
Chủ đề: Thuốc lá với sức khỏe hệ hô hấp

Học sinh làm việc nhóm đọc thông tin kết hợp thảo luận
nhóm
và hoàn thành phiếu học tập số 3.
TT
Tên bệnh
1 Viêm đường hô hấp
2
3

Viêm phổi
Lao phổi

Nguyên nhân

Biện pháp phòng chống

T Tên bệnh
T
1

2

3

Nguyên nhân

Biện pháp phòng chống

Viêm
Tiếp xúc với môi trường sống + Tránh xa các tác nhân gây hại,
đường hô bị ô nhiễm có chứa virus hoặc không hút thuốc, vệ sinh môi
hấp
vi khuẩn gây bệnh
trường sống, trồng nhiều cây
xanh,...
+Vệ sinh cá nhân sạch sẽ, hạn
Viêm phổi Virus, vi khuẩn, nấm, hóa chất chế sử dụng các thiết bị thải chất
xâm nhập vào phổi
độc hại,...
+ Đeo khẩu trang khi lao động
nơi có nhiều bụi, khi đi đường,..
Lao phổi Do vi khuẩn Mycobacterium
+ Không tiếp xúc gần với người
tuberculosis xâm nhập vào
nhiễm bệnh.
phổi

1. Ô nhiễm môi trường ảnh hưởng như thế nào đến hô hấp?

2. Các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại?

II. Một số bệnh về phổi và đường hô hấp
* Các bệnh về phổi: Viêm đường hô hấp, Viêm phổi, Lao phổi, ...
* Các biện pháp bảo vệ hệ hô hấp khỏi các tác nhân có hại:
+ Trồng nhiều cây xanh;
+ Hạn chế sử dụng các thiết bị thải khí độc;
+ Tránh xa các tác nhân gây hại, không hút thuốc, vệ sinh môi trường
sống, trồng nhiều cây xanh,...
+Vệ sinh cá nhân sạch sẽ;
+ Đeo khẩu trang khi lao động nơi có nhiều bụi, khi đi đường,..

Có nên kinh doanh
thuốc lá, có nên hút
thuốc lá hay không?
Vì sao?

Cùng nhau
thiết kế áp
phích tuyên
truyền không
hút thuốc lá.

III. Thuốc lá và tác hại của khói thuốc lá:
- Suy giảm chức năng phổi
- Gây bệnh tắc nghẽn phổi mãn tính.
- Gây bệnh ung thư,...
- Hút thuốc lá thụ động có nhiều gấp 3 đến 4 lần các chất
độc hại. 

Tiết 3:

Thực hành hô hấp nhân tạo, cấp cứu người đuối nước
https://www.youtube.com/watch?v=Ei1UsHqtUvo.

1. Trong trường hợp nào thì cần tiến hành hô hấp nhân tạo ?
2. Ý nghĩa của việc bịt mũi nạn nhân? Tại sao phải ấn tay vào
lồng ngực?
3. Thứ tự các thao tác?

1. Phương pháp hà hơi thổi ngạt:
Khi nào chúng ta thực hiện phương pháp này?

Khi nạn nhân ngừng hô hấp nhưng tim còn đập

- Đặt nạn nhân nằm ngửa để đầu ngửa ra phía sau
- Nâng và giữ đầu nạn nhân về phía sau với một bàn tay ở trán và tay khác ở cằm
- Mở miệng nạn nhân bằng ngón tay cái và trỏ

- Bịt mũi nạn nhân bằng ngón trỏ và ngón cái
- Tự hít một hơi đầy lồng ngực rồi ghé môi sát miệng nạn nhân rồi thổi
hết sức vào miệng nạn nhân, không để không khí thoát ra ngoài chỗ tiếp
xúc với miệng.
- Ngừng thổi để hít vào rồi lại thổi tiếp.
- Thổi liên tục từ 12 – 20 lần/phút cho tới khi quá trình tự hô hấp của
nạn nhân được ổn định bình thường

Lưu ý:

• Nếu miệng nạn nhân bị cứng khó mở, có thể dùng tay bịt miệng
và thổi bằng mũi.
• Nếu tim nạn nhân đồng thời ngừng đập, có thể vừa thổi ngạt vừa
xoa bóp tim.

2/ Phương pháp ấn lồng ngực

- Khi làm xoa bóp tim ngoài lồng ngực, cần chú ý không quá mạnh bạo vì có thể
làm gãy xương sườn nạn nhân ( 2 lần hà hơi, 30 lân ép tim)

a) Đặt nạn nhân nằm ngửa, dưới lưng kê cao bằng một gối mềm để
đầu hơi ngửa ra phía sau.

b) Cầm nơi 2 cẳng tay hay cổ tay nạn nhân và dùng sức nặng cơ thể
ép vào ngực nạn nhân sau đó dang hai tay nạn nhân và đưa về phía
đầu nạn nhân.
c) Thực hiện liên tục như thế với 12 – 20 lần/phút, cho tới khi sự hô
hấp tự động của nạn nhân ổn định bình thường.

Khi nào thì dừng hô hấp nhân tạo
Dấu hiệu tốt
 Mặt hồng hào trở lại
 Môi đỏ
 Xuất hiện mạch
 Xuất hiện hơi thở
 Cơ thể cử động
 Nhận thức và phản ứng được hồi
phục
 Có phản xạ đồng tử

Dấu hiệu xấu
 Tiếp tục tím tái
 Mạch vẫn không đập hoặc yếu dần
rồi mất
 Không có hô hấp
 Vẫn bất động không có phản ứng
 Đồng tử giản

THỰC HÀNH

LUYỆN TẬP

TRÒ CHƠI

Câu 1

Câu 5

Câu 9

Câu 2

Câu 6

Câu 10

Câu 3

Câu 7

Câu 4

Câu 8

Câu 1

Sự thông khí ở phổi là do:
a. Lồng ngực nâng lên, hạ xuống.
b. Cử động hô hấp hít vào, thở ra.
c. Thay đổi thể tích lồng ngực.
d. Cả a, b, c.

Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789

Câu 2

Thực chất sự trao đổi khí ở phổi và ở tế bào là:
a. Sự tiêu dùng ôxi ở tế bào của cơ thể
b. Sự thay đổi nồng độ các chất khí
c. Chênh lệch nồng độ các chất khí dẫn tới khuếch tán.
d. Cả a, b, c.
Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789

Câu 3
Khi thức ăn xuống thực quản thì không khí có qua được khí quản
không?
a. Không, vì thực quản phình to ra đè bẹp khí quản
b. Có nhưng ít, vì khí quản bị thu hẹp do thực quản phình to
c. qua lại bình thường, vì khí quản được cấu tạo bởi các vòng sụn
d. Khí quản được cấu tạo bởi các vòng sụn, chỗ tiếp giáp với thực quản là cơ tròn
nên lưu thông khí và nuốt thức ăn đều diễn ra bình thường
Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789

Câu 4

Khí O2 khuếch tán như thế nào trong hoạt động trao đổi
khí ở phổi?
a. Trao đổi qua lại giữa các đơn vị cấu tạo của phổi
b. Từ máu vào trong không khí phế nang
c. Từ phế nang phổi phải sang phế nang phổi trái
d. Từ không khí ở phế nang vào máu
Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789

Câu 5
Không khí ở phổi thường xuyên được đổi mới nhờ:
a. Hoạt động thải khí CO2
b. Hoạt động tuần hoàn
c. Hoạt động lấy khí CO2
d. Hoạt động hô hấp

Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789

Câu 6
Khí CO2 khuếch tán như thế nào trong hoạt động trao đổi khí ở
phổi? a. Trao đổi qua lại giữa các đơn vị cấu tạo của phổi
b. Từ máu vào trong không khí phế nang
c. Từ phế nang phổi phải sang phế nang phổi trái
d. Từ máu vào trong không khí ở phế nang

Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789

Câu 7
Khí CO2 khuếch tán như thế nào trong hoạt động trao đổi khí ở
tế bào?
a. Từ tế bào vào máu.
b. Từ máu vào tế bào
c. Từ không khí ở phế nang vào máu
d. Từ máu vào trong không khí ở phế nang
Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789

Câu 8
Khí O2 khuếch tán như thế nào trong hoạt động trao đổi khí ở tế
bào?
a. Từ tế bào vào máu.
b. Từ máu vào tế bào
c. Từ không khí ở phế nang vào máu
d. Từ máu vào trong không khí ở phế nang

Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789

Câu 9
Hô hấp là gì?
a. Là quá trình lấy khí O2 từ ngoài môi trường vào trong cơ thể, cung cấp cho các hoạt
động sống khác.
b. Là sự thở, trao đổi khí ở phổi và trao đổi khí ở tế bào.
c. Là quá trình trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường bên ngoài.
d. Là quá trình không ngừng cung cấp O2 cho các tế bào của cơ thể và loại CO2 do các tế
bào thải ra khỏi cơ thể.
Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789

Câu 10
Hô hấp có vai trò gì đối với cơ thể?
a. Cung cấp O2 cho các tế bào của cơ thể và thải CO2 ra khỏi cơ thể
b. Trao đổi khí giữa cơ thể với môi trường bên ngoài.
c. Lấy khí O2 từ ngoài môi trường vào trong cơ thể, cung cấp cho các
hoạt động sống khác
d. Trao đổi khí ở phổi.
Đáp án

10s

HẾT
GIỜ

123456789