KHỞI ĐỘNG

“ Ngoài nhân vật xuất hiện trong video, em hãy kên tên một số nhân vật
lịch sử khác mà em biết. Em thích nhân vật nào nhất? Vì sao?”

Quang Trung
đại phá quân
(Hồi thứ mười bốn)
Thanh

I. Tìm hiểu chung
1.Tác giả
2.Tác phẩm

Hoàn thành phiếu học tập

1.Tác giả : Ngô Gia Văn Phái
Ngô gia văn phái là một nhóm tác giả thuộc dòng họ Ngô Thì ở làng tả
Thanh Oai, Hà Nội ngày nay.
Đây là một dòng họ lớn có truyền thống nghiên
cứu và sáng tác văn chương với những tên tuổi tiêu
biểu như: Ngô Thì Ức (1709 – 1736), Ngô Thì Sĩ
(1726 – 1780), Ngô Thì Nhậm (1746 – 1803), Ngô
Thì Chí (1753 – 1788), Ngô Thì Du (1772 – 1840),
Ngô Thì Hương (1774 – 1821),...

2. Tác phẩm
a. Xuất xứ:
- Hoàng Lê Nhất thống chí là cuốn tiểu thuyết lịch sử,
viết bằng chữ Hán theo lối chương hồi, gồm 17 hồi.
Dựa
ghi hồi
chépthứ
những
sự kiện
sửvua
- xãQuang
hội có thực, nhân vật
- Vănvào
bảnviệc
thuộc
14, kể
về sựlịch
kiện
có
thực,
điểm
thực,
tác phẩm đã phản ánh những biến động của lịch
Trung
đạiđịa
phá
quân
Thanh.
sử nước nhà từ cuối thế kỉ XVIII đến những năm đầu thế kỉ XIX, trong
đó tập trung phơi bày sự thối nát dẫn đến sụp đổ tất yếu của tập đoàn
phong kiến Lê – Trịnh, đồng thời ca ngợi cuộc khởi nghĩa Tây Sơn do
người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ lãnh đạo.

2. Tác phẩm
b. Thể loại: Tiểu thuyết chương hồi
c. Phương thức biểu đạt chính: tự sự

2. Tác phẩm

d. Bố cục: 3 phần
   + Phần 1: (Từ đầu ⇒ năm Mậu Thân)
⇒ Được tin quân Thanh chiếm Thăng Long,
Nguyễn Huệ lên ngôi hoàng đế, xuất quân dẹp
loạn.
   + Phần 2: (Tiếp theo ⇒ vào thành)
⇒ Cuộc hành quân thần tốc và chiến thắng lẫy
lừng của vua Quang Trung.
   + Phần 3: (còn lại ) → Hình ảnh thảm bại của
bọn xâm lược và bọn tay sai bán nước.

II. Đọc – hiểu văn bản
1. Bối cảnh lịch sử
THẢO LUẬN CẶP
- Cuối năm 1788, mượn cớ giúp nhà Lê, quân Thanh sang xâm chiếm
1.Căn
nước
ta. cứ vào kiến thức Lịch sử, hãy cho biết căn cứ ( lý do) nhà
- Bắc
Bìnhđem
Vương:
Thanh
quân sang nước ta ? Thực chất của hành động này là gì ?
+ Họp các tướng sĩ, định thân chinh cầm quân đi ngay.
Tháiđàn
độ và
hànhtrời
động
Bình
Vương
quân
Thanh
+2.Đắp
tế cáo
đất,của
lênBắc
ngôi
Hoàng
đế, khi
lấynhận
niên tin
hiệu
là Quang
Trung.
Ngày
25 tháng
năm Mậu
Thân
hạ lệnh
sang xâm
chiếm
nướcChạp
ta ? Điều
đó cho
thấy(1788)
đặc điểm
tínhxuất
cáchbinh.
gì của
⇒
hành
động
quyết
đoán,
sáng
suốt,
nhạy
bén
trước
những
biến
cố
nhân vật này ?
lớn của đất nước.

2. Hình tượng vua Quang Trung (Nguyễn Huệ) và cuộc xuất quân
thần tốc.
- Ngày 29/12/1788, vua
CÂU
QTHỎI
và nghĩa quân đến Nghệ An:
gặp Nguyễn
Thiếpxuất
thamquân
khảođánh
ý kiến
đánhvua
– giữ,
thắng
– thuađã dừng
?+Trong
hành trình
giặc,
Quang
Trung
+
tuyển
thêm binh
lính, mở
phủmiêu
dụ binh
línhlàm,
đồnglờitâm
chân
ở những
địa điểm
nào duyệt
? Tìmbinh,
chi tiết
tả việc
nói của
hiệp
lựcởđánh
giặc
vua QT
những
nơi đó ?
- Đến Tam Điệp: gặp tướng lĩnh, định kế hoạch đánh giặc và đối phó
với nhà Thanh sau khi ta chiến thắng.
- Ngày 30 tháng Chạp mở tiệc khao quân, hẹn mùng 7 năm mới vào
thành Thăng Long mở tiệc ăn mừng.
=>
nhạy
bén,
sáng
suốt
trong
việc
thu
phục
lòng
quân,
? Đọc lại những lời lẽ của vua QT với quân lính và các
lựa
chọn
tướng
tài;
có
tầm
nhìn
chiến
lược
và
quyết
tướng lĩnh. Suy nghĩ của em về vua QT qua những lời lẽ
tâm
bảo
vệ
độc
lập
dân
tộc.
ấy ?

2. Hình tượng vua Quang Trung (Nguyễn Huệ) và cuộc xuất quân
thần tốc.
- Đêm mùng 3 tháng giêng (1789), tấn công làng Hà Hồi -> quân địch
sợ hãi, xin hàng
- Sáng mùng 5 tấn công đồn Ngọc Hồi, vua QT cưỡi voi đốc thúc và
chỉ huy trận chiến -> quân Thanh
chống
đỡ không nổi, tháo chạy.
CÂU
HỎI
-? Trưa
binh
vào quân
thànhcủa
Thăng
Long
cuộcThanh
hành được
quân
Cuộc mùng
chiến 5,tiến
đấu giữa
nghĩa
vua QT
với->quân
thần
lợi hoàn
miêutốc
tả thắng
tập trung
ở đâutoàn.
? Tìm những chi tiết miêu tả thái độ, hành

động
của
QTbinh
khi chỉ
huytướng,
cuộc chiến
? Kết
quả
củađộc
cuộc
chiến
=> có
tàivua
điều
khiển
có kếđấu
sách
đánh
giặc
đáo
với
thần
tốclược
? chiến thuật hợp lý.
chiến

? Thông qua các chi tiết vừa tìm hiểu, nhận xét
về tài dụng binh của vua Quang Trung ?

=> Vua
QT
là
hình
ảnh
đẹp
hào
hùng
về
người
anh
Tài dụng binh như thần trong chiến dịch hành
?hùng
Cảmlịch
nhận
của tộc:
em trí
về tuệ
hình
tượng
vua
QTbén,
quaquyết
nội
sử
dân
sáng
suốt,
nhạy
quân thần tốc: ngày 25 rời Phú Xuân (Huế) →
dung
phân
tíchchiến
? lược và tài tổ chức cầm quân…
đoán,vừa
có
tầm
nhìn
ngày 29 đến Nghệ An; ngày 30 bắt đầu xuất
-> Là nguồn
cảm
hứng
chi7phối
ngòi
bút (7
củangày)
tác giả.
quân, dự
định
ngày
tháng
giêng
sẽ ăn
Yêu ?nước,
hào
dânLong
tộccảm
là(đoạn
nguồn
cảm đã
hứng
tếttựởem,
Thăng
đường
khoảng
650 mẽ
km
Theo
nguồn
hứng
nào
chimạnh
phối
ngòicủa
tác giả
dựng
hình
người
anh
QT ->
→xây
10tác
ngày
bộ,ảnh
hàng
ngũ luôn
chỉnh
tề) tộc anh
bútkhicủa
giảđi
khi
tạo
dựng
hìnhhùng
ảnh dân
người
không
mâu
thuẫntế:
dùngày
ông?5làViệc
trung
thần
nhà
Thực
tết
đã tác
đến
Thăng
Long, thần
đến nơi
hùng
dân
tộc
QT
giả
là Lê.
trung
của
Mặc nhà
dù Ngô
lànhuệ
những
thần,
chịu
ơn sâu
đội gia
ngũvăn
vẫnphái
tinh
cho
quân
Thanh
tannặng
Lê
nhưng
lại
viết
về đánh
QTcựu
bằng
tình
cảm
đó
có
của nhà
nhưng
là trí
thức
cólýquân.
lương
tâm,thế
họ đã
lịch sử
tác
-> tài
tổ
chức
cầm
mâuLê,
thuẫn
không
? Em
giải như
nàonhìn
về điều
bằngnày
cái nhìn
? khách quan, trung thực. Vì thế, qua ngòi bút của
tác giả, ông vua nhà Lê trở nên hết sức hèn hạ, nhu nhược,
ngược lại, hoàng đế QT hiện ra với những phẩm chất của 1
bậc anh hùng dân tộc.

3. Nhân vật Lê Chiêu Thống
- Vì lợi ích riêng của dòng họ -> cấu kết với nhà Thanh
=> đặt vận mệnh của dân tộc vào tay kẻ thù xâm lược.
- Quân Thanh thất thế -> Lê Chiêu Thống cùng bọn
thân tín chạy bán sống bán chết, nhịn đói, cướp
thuyền của dân để chạy trốn….
-> bản chất hèn nhát, mất tư cách của bậc quân
vương => đáng bị phê phán nghiêm khắc.

Bằng một giọng văn chậm rãi, tác giả
đã gợi lên sự thảm bại của bọn vua
tôi phản nước, hại dân Lê Chiêu
Thống. Mặt khác, đó cũng là tâm
trạng ngậm ngùi của người cầm bút
trước hình ảnh của một bậc đế vương
nhu nhược trong lịch sử dân tộc.

III. Tổng kết
1. Nghệ thuật ? Những yếu tố đặc trưng nào của truyện lịch
– Xây dựng truyện
cơ sở các
kiệntrong
có thậtđoạn
+ tưởng
sử trên
đã được
sử sự
dụng
tríchtượng,
này hư
?
cấu, sắp xếp sự kiện
và xét
trình
kể hợp
lý ->
truyệncủa
rõ tác
ràng.
Nhận
vềtựnghệ
thuật
kểcốt
chuyện
giả ?
– Ngôn ngữ kể, tả chân thực -> khắc họa sinh động, rõ nét các nhân
vật lịch sử.
– Giọng điệu trần thuật, xây dựng hình ảnh nhân vật đối lập -> thể
hiện thái độ của tác giả với vương triều Lê, với QT và chiến thắng
của nhân dân, dân tộc.

III. Tổng kết

2. Nội dung * Sự đối lập giữa vua QT và LCT:
- vua QT : oai phong, mạnh mẽ, giàu tinh thần tự tôn dân tộc,
Theo
em,mạc
sự đối
nhânsĩ,
vậttạo
QT
và LCT,
giữachiến
xông? pha
trận
làmlập
nứcgiữa
lòng2 quân
niềm
tin quyết
quân
TS và quân Thanh được biểu hiện ra sao ? Sự đối
quyết
thắng.
lập đó đã góp phần như thế nào trong việc thể hiện chủ
- LCT: hèn nhát, vì sự sống của bản thân -> sẵn sàng bán nước cầu
đề của đoạn trích ?
vinh.
* Đối lập giữa quân Tây Sơn và quân Thanh:
- quân Tây Sơn: dũng mãnh, trên dưới một lòng, chiến đấu xả
thân vì nghiệp lớn, sức mạnh vô địch, chiến thắng vang dội.
- quân Thanh: thất bại nhục nhã, giẫm đạp lên nhau chạy trốn…

III. Tổng kết
2. Nội dung

Trích đoạn đã gợi lên khung cảnh lịch sử đầy sinh động về
người anh hùng áo vải Quang Trung – Nguyễn Huệ văn võ
toàn tài với chiến công thần tốc đại phá quân Thanh, đồng
thời làm rõ sự thất bại ê chề, nhục nhã của bọn vua quan bán
nước Lê Chiêu Thống cùng quân xâm lược nhà Thanh.

LUYỆN TẬP

Viết kết nối với đọc:
Viết đoạn văn (khoảng 7 – 9 câu) nêu cảm nhận về
một chi tiết trong văn bản Quang Trung đại phá
quân Thanh để lại cho em ấn tượng sâu sắc nhất.

VẬN DỤNG

Câu 1: Ngô gia văn phái là một nhóm tác giả thuộc dòng họ
nào?
A.Dòng họ Ngô Thì.
B.Dòng họ Nguyễn.
C.Dòng họ Lý.
D.Dòng họ Lê.

Câu 2: Hoàng Lê nhất thống chí thuộc thể loại nào?
A.

Kí.

B.

Tiểu thuyết chương hồi.

C.

Tùy bút.

D.

Tất cả các đáp án trên đều sai.

Câu 3: Nội dung của “Quang Trung đại phá quân Thanh”
là gì?
A. Thể hiện tấm lòng yêu nước của vua Quang Trung.
B. Tập trung phơi bày sự thối nát dẫn đến sụp đổ tất yếu của
tập đoàn phong kiến Lê-Trịnh, đồng thời ca ngợi cuộc khởi
nghĩa Tây Sơn do người anh hùng áo vải Nguyễn Huệ lãnh
đạo.
C. Ghi chép lại những sự kiện lịch sử - xã hội có thực.
D. Tất cả các đáp án trên đều sai.

Câu 4: Hoàng Lê nhất thống chí xây dựng hình ảnh vua
Quang Trung như thế nào?
A.

Hành động mạnh mẽ, quyết đoán.

B.

Trí tuệ sáng suốt, mẫn cán, điều binh khiển tướng tài tình.

C.

Tài thao lược, lãnh đạo phi thường.

D.

Tất cả các đáp án trên đều đúng.

Câu 5. Trong những đoạn văn nói về cảnh bỏ chạy khốn
cùng của vua Lê Chiêu Thống, tác giả vẫn gửi gắm cảm
xúc trong đó, theo em, cảm xúc đó là gì?
A. Sự bênh vực.
B. Sự tiếc nuối.
C. Sự căm phẫn.
D. Lòng thương cảm.

CHÚC EM HỌC TỐT!