MÔN: VẬT LÍ 9

Câu 1: Khi đặt vào hai đầu dây dẫn một HĐT là 20V thì
CĐDĐ chạy qua nó là 0,5A
a. Tính điện trở của dây dẫn
b. Nếu tăng HĐT thêm 5V thì lúc đó CĐDĐ chạy qua dây
dẫn là bao nhiêu?

Giải 1.1

Tóm tắt

Giải

Tóm tắt

Câu 2: Cho mạch điện như hình
vẽ.Biết ampe kế chỉ 0,8A hiệu
điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn
là 4V
a. Tính điện trở R
b. Để ampe kế chỉ 1,2A thì HĐT
phải tăng thêm bao nhiêu?

Giải
R

A

A
+

B
-

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 3: Phát biểu nội dung định luật Ôm ? Viết hệ thức
của định luật Ôm ?
Cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn tỉ lệ thuận với
hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây và tỉ lệ nghịch với điện
trở của dây.
U
I
R

Câu 4: Giữa hai đầu một điện trở R có một hiệu điện thế
là U = 6 V, cường độ dòng điện chạy qua điện trở là
I = 0,24 A. Giá trị điện trở R là:
A. 15 Ω

B. 20Ω

C. 25Ω

D. 30Ω

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 5: Muốn đo hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn cần
dụng cụ gì ? Mắc dụng cụ đo như thế nào với dây dẫn
cần đo ?
Dùng vôn kế. Mắc vôn kế song song với dây dẫn cần đo
hiệu điện thế sao cho chốt dương (+) vôn kế nối về phía
cực dương của nguồn điện.

KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 6: Muốn đo cường độ dòng điện chạy qua một dây
dẫn cần dụng cụ gì ? Mắc dụng cụ đo như thế nào với
dây dẫn cần đo ?
Dùng ampe kế. Mắc ampe kế nối tiếp với dây dẫn cần đo
cường đột dòng điện sao cho chốt dương (+) ampe kế
nối về phía cực dương của nguồn điện.

R1
Liệu ta có thể thay thế 2
điện trở mắc nối tiếp
bằng một điện trở để
dòng điện chạy qua
mạch không thay đổi?

R2

?Ω

R tđ

I. Cường độ dòng điện và hiệu điện
thế trong đoạn mạch nối tiếp:
1. Nhớ lại kiến thức lớp 7:
Trong đoạn mạch
gồm 2 bóng đèn
mắc nối tiếp:

I1I1
II

I2I2

Kết luận :
Trong đoạn mạch nối tiếp:
• Cường độ dòng điện có giá trị như nhau
tại mọi điểm I = I1 = I2
• Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch
bằng tổng các hiệu điện thế trên mỗi đèn
U = U1 + U2

2.Đoạn mạch gồm 2 điện trở mắc nối tiếp

C2: Hãy chứng minh rằng, đối với đoạn mạch gồm
hai điện trở R1, R2 mắc nối tiếp, HĐT giữa hai đầu
mỗi điện trở tỉ lệ thuận với điện trở đó.

U1
R1
=
U2
R2

Do R1nối tiếp R2 nên theo (1) ta có: I = I1 = I2
Theo ĐL Ôm ta có:
Suy ra:

U1

R1

U2

R2

U1
U2
U1 U 2
I1 =
; I2 = Þ
=
R1
R2
R1 R 2
(3)

Kết luận :
Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở tỉ lệ
thuận với điện trở đó
U1

R1

U2

R2

II.ĐIỆN TRỞ TƯƠNG ĐƯƠNG CỦA ĐOẠN
MẠCH NỐI TIẾP
1. Điện trở tương đương:
Điện trở tương đương (Rtđ) là một điện trở có thể thay thế
cho các điện trở sao cho với cùng 1 hiệu điện thế thì dòng
điện chạy qua đoạn mạch vẫn có giá trị như trước.

2. Công thức tính điện trở tương đương của
đoạn mạch gồm hai điện trở mắc nối tiếp
C3: Hãy chứng minh Rtđ = R1 + R2
Giải

Ta có: U = U1 + U2 = I1R1 + I2R2
Vì I = I1 = I2 nên R = R1 + R2

3. Thí nghiệm kiểm tra

Mắc mạch điện
theo h 4.1; h 4.2
để kiểm tra lại
công thức?
Hình 4.1

Hình 4.2

4. Kết luận:
nối tiếp
Đoạn mạch gồm hai điện trở mắc ................. có điện trở
tổng các điện trở thành phần
tương đương bằng ………………………………………
Chú ý: SGK trang 12

III. VẬN DỤNG
C4

Cho mạch điện như sơ đồ hình 4.2

+ Khi công tác K mở, 2 đèn
có hoạt động không? Vì sao?
+ Khi công tác K đóng, cầu chì
bị đứt, 2 đèn có hoạt động
không? Vì sao?
+ Khi công tác K đóng, dây tóc
bóng đèn Đ1 bị đứt, đèn Đ2 có hoạt
động không? Vì sao?
Trong mạch điện mắc nối tiếp các dụng cụ điện nếu 1
dụng cụ điện bị hỏng làm mạch điện hở thì các dụng cụ
điện còn lại sẽ không hoạt động.

C5

Cho 2 điện trở R1 = R2 = 20Ω được mắc như sơ đồ
hình 4.3a

a) Tính điện trở tương đương của
đoạn mạch đó.
b) Mắc thêm R3 = 20Ω vào đoạn
mạch thì điện trở tương đương của
đoạn mạch mới là bao nhiêu? So
sánh điện trở đó với mỗi điện trở
thành phần?

Trả lời:
a) Điện trở tương đương của đoạn mạch a:
Rtđ = R1 + R2 = 20 + 20 = 40Ω
b) Điện trở tương đương của đoạn mạch b:
Rtđ = R1 + R2 + R3 = 20 + 20 + 20 = 60Ω
Rtđ của đoạn mạch b lớn gấp 3 lần các điện trở thành phần.

*Mở rộng cho đoạn mạch gồm n điệ trở mắc nối tiếp:

I I1 I 2 ... I n
U U1  U 2  ...  U n
Rtđ R1  R2  ...  Rn

Bài tập 1

Đặt hiệu điện thế U = 12V vào hai đầu đoạn mạch gồm
điện trở R1 = 40Ω và R2 = 80Ω mắc nối tiếp. Hỏi cường
độ dòng điện chạy qua đoạn mạch này là bao nhiêu?
A. 0,1A
0,3A

B. 0,15A

C. 0,25A

U
U
12
I


0,1( A)
Rtđ R1  R2 40  80

D.

Bài tập 2

Hai điện trở R1 , R2 và ampe kế được mắc nối tiếp với
nhau vào hai điểm A, B.
a) Vẽ sơ đồ mạch điện trên.
b) Cho R1 = 5Ω, R2 = 10Ω, ampe kế chỉ 0,2A. Tính hiệu
điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở và hiệu điện thế
ở hai đầu đoạn mạch.

0,2 A
A

B

Tóm tắt
R1 = 5Ώ
R2 = 10Ω

0,2 A
A

I = 0,2A
U1 = ? (V)
U2 = ? (V)
UAB = ? (V)

B

Giải
Hiệu điện thế hai đầu mỗi điện trở:
Do mạch mắc nối tiếp nên ta có: I = I1 = I2 = 0,2A

U1 I1.R1 0,2.5 1(V )

U 2 I 2 .R2 0,2.10 2(V )
Hiệu điện thế hai đầu đoạn mạch:

U AB I .Rtđ I .( R1  R2 ) 0,2.(5  10) 3(V )

BÀI TẬP VỀ NHÀ
- Học thuộc phần ghi chép bài học.

- Đọc phần “Có thể em chưa biết”.
- Hoàn thành các bài tập 4.2,4.3,4.4,4.5 SBT
- Đọc kỹ trước nội dung bài: “Đoạn mạch song
song”