CHÀO MỪNG TẤT CẢ CÁC EM
ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY

NGỮ VĂN 6

Khởi động
? Những hình ảnh sau thể hiện phong tục gì của
nhân dân ta?

ĐỌC MỞ RỘNG THEO THỂ LOẠI
BÁNH CHƯNG BÁNH GIẦY

5

Tóm tắt
Hùng Vương thứ sáu muốn truyền ngôi cho một trong số những người
con trai nên đã đưa ra điều kiện: “Không nhất định phải là con trưởng,
chỉ cần làm vừa ý vua trong lễ Tiên vương sẽ được truyền ngôi cho”.
Các hoàng tử thi nhau chuẩn bị mọi của ngon vật lạ đem lên dâng vua,
riêng Lang Liêu chỉ quen với việc “chăm lo đồng áng, trồng khoai trồng
lúa” nên không biết phải chuẩn bị lễ vật gì. Một đêm nọ, Lang Liêu
nằm mơ được thần báo mộng: “Trong trời đất, không gì quý bằng hạt
gạo”. Chàng bèn lấy thứ gạo nếp vốn quen thuộc, làm ra hai loại bánh
hình vuông hình tròn để dâng lên vua cha. Bánh hình vuông tượng
trưng cho Trời đặt tên là bánh chưng, còn bánh hình tròn tượng trưng
cho Đất đặt tên là bánh giầy. Vua rất vừa ý và quyết định truyền ngôi
cho Lang Liêu. Ngày nay, bánh chưng bánh giầy là hai món ăn không
thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của dân tộc.

Bố cục

Phần 1: Từ đầu…
vua truyền ngôi cho.
 Vua chọn người
nối ngôi.

+ Phần 2: TT…ý
nghĩa từng loại
bánh.
 Cuộc đua tài.

Phần 3: Còn
lại.
 Kết quả
cuộc đua tài.

- Thể loại: Truyền thuyết.
- Ngôi kể: Thứ ba.
- Phương thức biểu đạt: Tự sự.
 

Em hãy điền vào hai bảng sau những chi tiết
trong truyện Bánh chưng, bánh giầy thể hiện đặc
điểm cốt truyện, nhân vật của truyền thuyết?

Đặc điểm cốt truyện truyền thuyết qua truyện
“Bánh chưng, bánh giầy”
Đặc điểm
a. Thường xoay quanh công trạng, kì
tích của nhân vật mà cộng đồng
truyền tụng, tôn thờ
b. Thường sử dụng yếu tố kì ảo nhằm
thể hiện tài năng, sức mạnh khác
thường của nhân vật.
c. Cuối truyện thường gợi nhắc các
dấu tích xưa còn lưu lại đến ngày nay.

Chi tiết biểu hiện

Đặc điểm cốt truyện truyền thuyết qua truyện
“Bánh chưng, bánh giầy”
Đặc điểm

Chi tiết biểu hiện

a. Thường xoay quanh công trạng, kì
tích của nhân vật mà cộng đồng
truyền tụng, tôn thờ
b. Thường sử dụng yếu tố kì ảo nhằm
thể hiện tài năng, sức mạnh khác
thường của nhân vật.
c. Cuối truyện thường gợi nhắc các
dấu tích xưa còn lưu lại đến ngày nay.

Lang Liêu làm ra bánh chưng (nguyên liệu
lấy từ nông sản do nhân dân làm ra) được
Vua cha lựa chọn dâng lên lễ Tiên Vương.
Lang Liêu nằm mộng được thần mách bảo
những nguyên liệu làm bánh.
Từ đó người dân ta chăm nghề trồng trọt,
chăn nuôi và mỗi khi Tết đến, nhà nhà làm
bánh chưng, bánh giầy để dâng cúng Trời
Đất và tổ tiên.

Đặc điểm nhân vật truyền thuyết qua truyện
“Bánh chưng, bánh giầy”
Đặc điểm
a. Thường có những điểm khác lạ về
lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức
mạnh,…
b. Thường gắn với sự kiện lịch sử và
có công lớn đối với cộng đồng.
c. Được cộng đồng truyền tụng, tôn
thờ.

Chi tiết biểu hiện

Đặc điểm nhân vật truyền thuyết qua truyện
“Bánh chưng, bánh giầy”
Đặc điểm

Chi tiết biểu hiện

a. Thường có những điểm khác lạ về Lang Liêu mất mẹ từ sớm, là chàng trai hiền
lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức hậu, chăm chỉ, hiếu thảo.
mạnh,…
b. Thường gắn với sự kiện lịch sử và Gắn với sự kiện: vua Hùng thứ 6 khi về già muốn tìm
người thật sự xứng đáng để truyền ngôi. Lang Liêu
có công lớn đối với cộng đồng.
đã làm ra được hai thứ bánh giản dị mà ý nghĩa sâu
c. Được cộng đồng truyền tụng, tôn
thờ.

sắc nên được truyền ngôi.
Từ đó người dân ta chăm nghề trồng trọt,chăn nuôi
và mỗi khi Tết đến , nhà nhà làm bánh chưng, bánh
giầy để dâng cúng Trời đất và tổ tiên.

Ý nghĩa và phong tục làm bánh chưng bánh giầy
- Ý nghĩa của bánh chưng, bánh giầy:
+ Bánh hình tròn tượng trưng cho trời, được đặt tên là bánh giầy.
+ Bánh hình vuông tượng trưng cho đất nên được đặt tên là bánh chưng
+ Lá bọc bên ngoài ngụ ý đùm bọc lẫn nhau giống với truyền thống
thương người như thể thương thân của dân tộc ta.
- Tục lệ của dân tộc ta: Hàng năm, mỗi khi Tết đến, bánh chưng bánh
giầy là món ăn không thể thiếu.

Tổng kết

Nghệ thuật
Truyền thuyết Bánh chưng
bánh giầy được xây dựng
với nhiều chi tiết nghệ thuật
tiêu biểu cho thể loại truyện
dân gian, nhiều chi tiết
tưởng tượng kì ảo.

Nội dung
- Truyện giải thích tục làm bánh
chưng bánh giầy ngày Tết của nhân
dân ta.
- Đề cao ý thức tôn kính tổ tiên và
tục thờ Trời, Đất của ông cha ta.
- Đề cao giá trị nghề nông và giá trị
của lao động.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Ôn tập lại nội dung bài học.

Soạn bài: Tóm tắt nội dung chính của một văn bản
bằng sơ đồ

CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE!