BÀI 2:
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
(TIẾT 1)

“Giai cấp tư sản trong quá trình thống
trị chưa đầy một thế kỉ đã tạo ra những
lực lượng sản xuất nhiều hơn và đồ sộ
hơn lực lượng sản xuất của tất cả các thế
hệ trước cộng lại".
Nhận định của C. Mác và Ph. Ăng ghen
trong Tuyên ngôn của Đảng cộng sản

1. Sự xác lập chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và Bắc Mỹ

Ở châu Âu, sau Cách mạng tư sản Anh (thế kỉ XVII) và hai cuộc cách
mạng tư sản cuối thế kỉ XVIII (Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa
Anh ở Bắc Mỹ và Cách mạng tư sản Pháp), chủ nghĩa tư bản đã được cũng
cố ở châu Âu và mở rộng phạm vi sang châu Mỹ.

Từ nửa sau thế kỉ XVIII, cách mạng công nghiệp bắt đầu từ Anh,
sau đó lan sang nhiều quốc gia khác, tạo ra sự chuyển biến lớn
về kinh tế – xã hội và khẳng định sự thắng lợi của chủ nghĩa tư
bản.

Khánh thành tuyến đường sắt đầu tiên ở Anh 1825

Từ những năm 60 – 70 của thế kỉ XIX, các cuộc cách mạng tư
sản diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau và giành thắng lợi,
dẫn đến sự xác lập của chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và Bắc Mỹ

1. Sự xác lập chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và Bắc Mỹ
Từ TK XVII - TK XIX, chủ nghĩa tư bản được xác lập ở châu Âu và
Bắc Mỹ.

2. Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
a. Chủ nghĩa đế quốc và quá trình xâm lược thuộc địa

Câu hỏi
Theo em, chủ1
nghĩa đế quốc là gì?

VỐN
Nguyên liệu
ĐẠI HỒI

Thị trường

TIÊU

Chủ nghĩa đế quốc
Chủ nghĩa đế quốc là
"chính sách mở rộng
quyền lực và tầm ảnh
hưởng của một quốc gia
thông qua hoạt động
thuộc địa hóa bằng vũ lực
hoặc các phương thức
khác".

Câu hỏi
Hãy cho biết tầm quan
2 trọng của thuộc địa đối với
các nước đế quốc?

Tầm quan trọng của thuộc địa đối với các
nước đế quốc?
Là nơi cung
cấp
nguyên
liệu và nhân
công

Là thị trường
đầu tư và tiêu
thụ hàng hoá,
đem lại nguồn
lợi
nhuận
khổng lồ

Là cơ sở vững
chắc cho các
nước đế quốc
trong các cuộc
tranh
chấp,
chiến tranh.

TỔNG SẢN LƯỢNG KHAI THÁC THAN CỦA PHÁP Ở VIỆT NAM
500000
450000
400000
350000
300000
250000
200000
150000
100000
50000
0

Tấn

1903
285.915 tấn

1912
415.000 tấn

1913
500.000 tấn

Năm

Khai thác và chế biến gỗ

17

Khai thác than thời Pháp thuộc

18

Quá trình mở rộng xâm lược thuộc địa của chủ nghĩa tư bản
trong những năm cuối thế kỉ XIX?
Nước Anh có hệ thống
thuộc địa rộng khắp, đặc
biệt ở châu Á, châu Phi,
chiếm 1/4 diện tích lục
địa. Anh được mệnh
danh là “công xưởng của
thế giới” và là đế quốc
thực dân “Mặt Trời
không bao giờ lặn”.

Tư bản Pháp cũng ráo
riết xâm lược thuộc
địa ở châu Á và châu
Phi, tham gia xâu xé
Trung Quốc. Đến đầu
thế kỉ XX, thuộc địa
của Pháp có khoảng
11 triệu km, với 55,5
triệu dân, xếp thứ 2
sau Anh.

Từ giữa thế kỉ XIX, nước
Mỹ thực hiện chính sách đối
ngoại mở rộng phạm vi ảnh
hưởng và thôn tính thuộc
địa. Bằng sức mạnh của
đồng đô la và “cây gậy”.
Những nước tư bản khác
như Đức, I-ta-li-a,... cũng
chạy đua cạnh tranh, giành
giật thuộc địa, bị chiến tranh
đế quốc.

Các nước đế quốc phân chia,tranh giành

Các nước đế quốc phân chia,tranh giành

THUỘC ĐỊA CỦA ĐẾ QUỐC ANH
NĂM

DIỆN TÍCH
(Triệu km2)

DÂN SỐ
(Triệu người)

1860

2,5

145,1

1880

7,7

267,9

1890

9,3

309,0

1914

33
(1/4 thế giới)

400
(1/4 thế giới)

Đến 1914, rộng: 33 triệu Km2 với 400 triệu người, bằng ¼ diện tích và ¼ dân số thế giới. Anh
Bản
đồ thuộc
địa xưởng
của Anh
năm
1914
được mệnh
danh là “công
thế giới”
và là đế
quốc thực dân “Mặt trời không bao giờ lặn”

Tranh
biếmxâm
hoạ chiếm
đế
Tranh biếm
hoạ Anh
thuộc địa.
quốc Anh ở châu Phi

Tranh biếm hoạ Anh xâm chiếm thuộc địa.

BÀI 2: SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
1. Sự xác lập chủ nghĩa tư bản ở châu Âu và Bắc Mỹ
2. Sự phát triển của chủ nghĩa tư bản
a. Chủ nghĩa đế quốc và quá trình xâm lược thuộc địa
- Sự phát triển nhanh chóng của chủ nghĩa tư bản kéo theo nhu cầu ngày
càng cao về nguyên liệu và nhân công và thị trường, dẫn tới việc tăng
cường chính sách xâm lược, mở rộng thuộc địa.
- Chủ nghĩa đế quốc là hệ quả trực tiếp của quá trình xâm lược thuộc địa
nhằm tìm kiếm thị trường, thu lợi nhuận và đầu tư tư bản ở nước ngoài.

LUYỆN TẬP

Câu 1: Vì sao giai cấp tư sản Anh chú trọng đầu tư
vào các nước thuộc địa?
A. Đầu tư vào thuộc địa cần ít vốn, thu lãi nhanh
B. Tạo điều kiện cho nền kinh tế thuộc địa phát triển
C. Thuộc địa có nguồn nhân lực dồi dào
D. Mở rộng ảnh hưởng trên toàn cầu

HẾ
T
2345
1
GI
感谢您下载包图网平台上提供的 PPT 作品，为了您和包图
网以及原创作者的利益，请勿复制、传播、销售，否则将承
Ờ
担法律责任！包图网将对作品进行维权，按照传播下载次数
进行十倍索取赔偿！ Ibaotu.com

Start

Câu 2: Chủ nghĩa đế quốc Pháp được mệnh danh
là gì?
A. Chủ nghĩa đế quốc thực dân.
B. Chủ nghĩa đế quốc ngân hàng.

HẾ
T
C. Chủ nghĩa đế quốc quân phiệt và hiếu chiến..
14235
GI
D. Chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi.
Ờ
感谢您下载包图网平台上提供的 PPT 作品，为了您和包图

Start

网以及原创作者的利益，请勿复制、传播、销售，否则将承
担法律责任！包图网将对作品进行维权，按照传播下载次数
进行十倍索取赔偿！ Ibaotu.com

Câu 3: Nước có nhiều thuộc địa đứng đầu thế giới là
gì?

A. Đức
B. Mỹ
C. Anh
D. Pháp

HẾ
T
52314
GI
Ờ

Start

感谢您下载包图网平台上提供的 PPT 作品，为了您和包图
网以及原创作者的利益，请勿复制、传播、销售，否则将承
担法律责任！包图网将对作品进行维权，按照传播下载次数
进行十倍索取赔偿！ Ibaotu.com

Câu 4: Câu nói “Mặt Trời không bao giờ lặn trên
đất Anh” mang hàm ý gì?
A. Nước Anh là một liên bang
B. Nước ở gần Mặt Trời
C. Nước Anh gần Xích Đạo
D. Nước Anh có nhiều thuộc địa

HẾ
T
14235
GI
Ờ
感谢您下载包图网平台上提供的 PPT 作品，为了您和包图

Start

网以及原创作者的利益，请勿复制、传播、销售，否则将承
担法律责任！包图网将对作品进行维权，按照传播下载次数
进行十倍索取赔偿！ Ibaotu.com

Câu 5: Đặc trưng cơ bản của chủ nghĩa đế quốc Đức
là
A. Chủ nghĩa đế quốc quân phiệt hiếu chiến
B. Chủ nghĩa đế quốc xâm lược
C. Chủ nghĩa đế quốc thực dân
D. Chủ nghĩa đế quốc phong kiến

HẾ
T
2345
1
GI
感谢您下载包图网平台上提供的 PPT 作品，为了您和包图
网以及原创作者的利益，请勿复制、传播、销售，否则将承
Ờ
担法律责任！包图网将对作品进行维权，按照传播下载次数
进行十倍索取赔偿！ Ibaotu.com

Start

VẬN DỤNG
Em hãy phân tích
vai trò của tầm
quan trọng của
nước ta đối với thực
dân Pháp TK XIX