BÀI 2:
SỰ PHÁT TRIỂN CỦA CHỦ NGHĨA TƯ BẢN
(TIẾT 3)

3. Chủ nghĩa tư bản hiện đại
a. Khái niệm của chủ nghĩa tư bản hiện đại

Chủ nghĩa tư bản hiện đại
Là giai đoạn phát triển của chủ
nghĩa tư bản từ sau Chiến tranh
thế giới thứ hai đến nay với
những biểu hiện mới, tiêu biểu là
sự kết hợp giữa sức mạnh kinh tế
của các tổ chức độc quyền tư
nhân với sức mạnh chính trị của
Nhà nước tư sản.

Thứ nhất, chủ nghĩa tư bản hiện
đại là chủ nghĩa tư bản độc quyền
nhà nước thể hiện sự kết hợp
giữa tiềm lực kinh tế của các tổ
chức độc quyền tư nhân với sức
mạnh chính trị của nhà nước tư
sản.

Thứ hai, chủ nghĩa tư bản hiện đại
có sức sản xuất phát triển cao trên
cơ sở những thành tựu của cách
mang khoa học - công nghệ hiện
đại.

Đặc trưng của CNTB hiện đại

Thứ ba, lực lượng lao động
trong xã hội tư bản hiện đại
có những chuyển biến quan
trọng đáp ứng sự phát triển
nhảy vọt của nền sản xuất.

Thứ tư, chủ nghĩa tư bản hiện đại
không ngừng tự điều chỉnh và
thích ứng để tồn tại và phát triển
trong bối cảnh mới.

Thứ năm, chủ nghĩa tư bản hiện đại là một hệ
thống thế giới và ngày càng mang tính toàn cầu.

b. Tiềm năng và thách thức của chủ nghĩa tư bản hiện đại
 Tiềm năng

Chủ nghĩa tư bản có sức sản xuất phát triển cao dựa trên thành tựu
của khoa học – công nghệ và cơ sở vật chất – kĩ thuật hiện đại, đẩy
nhanh năng suất lao động, nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng
cường sức cạnh tranh.

Chủ nghĩa tư bản có bề dày kinh nghiệm và phương pháp quản lí
kinh tế, có hệ thống pháp chế hoàn chỉnh, phát huy những giá trị văn
hoá – chính trị tư bản chủ nghĩa (tinh thần thượng tôn pháp luật, dân
chủ, đảm bảo phúc lợi xã hội,...).

Chủ nghĩa tư bản có khả năng điều chỉnh và thích nghi để tiếp tục
tồn tại và phát triển, khẳng định vai trò điều tiết vĩ mô của chủ nghĩa
tư bản độc quyền nhà nước

U-ni-le-vơ – một trong những công ty
xuyên quốc gia hàng đầu

Xu hướng toàn cầu hoá
kinh tế đã và sẽ tạo ra cho
các nước tư bản những
nguồn lực quan trọng để
phát triển kinh tế. Các
nước tư bản phát triển sẽ
nắm bắt được mạng lưới
toàn cầu của các công ty
xuyên quốc gia, chủ động
liên kết chuỗi cung ứng
toàn cầu.

Các nước tư bản chủ nghĩa luôn đi đầu trong hầu hết các lĩnh
vực công nghệ mới, tạo nên cuộc Cách mạng công nghiệp
4.0 với internet kết nối vạn vật, rô-bốt cao cấp, công nghệ in
3D, điện toán đảm máy, trí tuệ thông minh nhân tạo.

 Thách thức

Thứ nhất, sự gia tăng bất bình đẳng xã hội ngày càng cao,
mức chênh lệch giàu nghèo ngày càng lớn trong các nước tư
bản.

Phong trào "Chiếm lấy Phố Wall“ (2011)

Phong trào đòi việc làm ở Mỹ (2010)

Thứ hai, chủ nghĩa tư bản đã và đang đối mặt với
những vấn đề chính trị, xã hội nan giải.

Nạn phân biệt chủng tộc ở Mỹ

Thứ ba, mặc dù đã đạt đến trình độ phát triển cao
nhưng chủ nghĩa tư bản hiện đại vẫn phải đối mặt với
những cuộc khủng hoảng mang tính toàn cầu.

Khủng hoảng dầu mỏ 1973

Khủng hoảng năng lượng

Thứ tư, chủ nghĩa tư bản hiện đại vẫn là một chế độ áp
bức, bóc lột, bất công mặc dù các hình thức bóc lột
luôn được che đậy dưới nhiều hình thức tinh vi.

Các thành viên của Liên minh “ Đứng lên Si-ca-gô”(2011)

Chiến tranh Iraq do Mỹ phát động (2003)

VẬN DỤNG

VẬN DỤNG
Có quan điểm cho rằng:
Chủ nghĩa tư bản hiện đại
ngày nay đã thay đổi về
bản chất, không còn là
chủ nghĩa tư bản như
trước đây. Hãy cho biết ý
kiến của em về quan
điểm này.