TRƯỜNG THCS&THPT ĐÔNG THÁI
Bài 5

GV: Nguyễn Đình Thế

CHÂU PHI

Qua những hình ảnh
trên, các em hãy trình
bày những hiểu biết của
mình về châu Phi ?

1. Cuộc đấu tranh giành độc lập Châu Phi
Châu Phi có diện tích khoảng
30,2 triệu km2 (đứng thứ ba
thế giới sau châu Á và châu
Mĩ); dân số trên 1,4 tỷ người
(đứng thứ 2 thế giới, sau châu
Á), gồm có 54 quốc gia.
Là châu lục có lịch sử, văn
hóa lâu đời, giàu tài nguyên
khoáng sản và nông sản.
Là thuộc địa chủ yếu của Anh
và Pháp.

Nguyeân nhaân naøo daãn ñeán söï buøng noå vaø thaéng
lôïi cuûa phong traøo giaûi phoùng daân toäc ôû chaâu
Phi sau Chieán tranh theá giôùi thöù hai?

Sự thất bại của phát xít và sự suy yếu của
Anh và Pháp.

a.
Nguyên
nhân

Ảnh hưởng của phong trào giải phóng
dân tộc ở Châu Á.
Ý thức độc lập và sự lớn mạnh của các
cách mạng.

- Năm 1952, nổ ra sớm nhất ở Bắc Phi (Ai Câp, Libi).
- Năm 1960, có 17 quốc gia độc lập – Năm Châu Phi.

Năm 1960 được gọi là
“Năm châu Phi” vì có
17 nước châu Phi tuyên
bố độc lập: Camơrun
(1-1-1960), Togo (27-41960), Madgaxca (26-61960), Xomali (1-71960), Đahômây (1-81960), Nigiê (3-8-1960)
…

- Năm 1952, nổ ra sớm nhất ở Bắc Phi (Ai Câp, Libi).
- Năm 1960, có 17 quốc gia độc lập – Năm Châu Phi.
- Năm 1975, thắng lợi của Môdămbích và Ănggôla – chủ
nghĩa thực dân cũ sụp đổ về cơ bản ở châu Phi.
- Năm 1993, chế độ Apácthai ở Nam Phi bị xóa bỏ - chủ
nghĩa thực dân cũ sụp đổ hoàn toàn ở châu Phi.
- Năm 1994, Nenxơn Manđêla trở thành tổng thống đầu tiên
của nước Cộng hòa Nam Phi.

c. Đặc điểm, ý nghĩa
Nhiệm vụ

Chống chủ nghĩa thực dân cũ và tay sai.

Lãnh đạo

Tổ chức thống nhất Châu Phi (OAU).

Phương pháp
Ý nghĩa

Đấu tranh chính trị, thương lượng hòa bình.
Xóa bỏ chủ nghĩa thực dân và chế độ phân biệt chủng tộc.
Góp phần làm tan rã hệ thống thuộc địa trên toàn thế giới.

Đặc điểm: Lục địa mới trỗi dậy.

Hiện nay châu Phi vẫn là một châu lục nghèo
nàn, lạc hậu và gặp nhiều khó khăn:
+ Xung đột sắc tộc và tôn giáo.
+ Đảo chính, nội chiến diễn ra liên miên.
+ Đói nghèo, bệnh tật, mù chữ.
+ Sự bùng nổ dân số; nợ nần chồng chất….

MĨ LATINH

Qua những hình ảnh
trên, các em hãy trình
bày những hiểu biết của
mình về Mỹ Latinh ?

2. Cuộc đấu tranh giành và bảo vệ độc lập ở Mĩ Latinh
 Mĩ Latinh là một phần lãnh thổ rộng
lớn của châu Mĩ. Gồm một phần Bắc
Mĩ, toàn bộ Trung Mĩ, Nam Mĩ và
những quần đảo ở vùng biển Ca-ri-bê;
diện tích 21 triệu km2, dân số khoảng
672 triệu, gồm 33 nước.
- Trước khi bị xâm lược, Mĩ Latinh là
một khu vực có lịch sử văn hóa lâu đời,
giàu tài nguyên. Cư dân bản địa ở đây
là người Inđian, chủ nhân của nhiều văn
hóa cổ nổi tiếng, văn hóa May-a, văn
hóa In-ca, văn hóa A-dơ-tếch.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai,
cuộc đấu tranh giành và bảo vệ độc
lập ở khu vực Mĩ Latinh diễn ra
trong bối cảnh lịch sử như thế nào?

2. Cuộc đấu tranh giành và bảo vệ độc lập ở Mĩ Latinh

Hoàn cảnh

Nhiệm vụ
Phương pháp

Nhiều nước Mĩ Latinh đã giành được độc lập.
Mĩ âm mưu biến Mĩ Latinh thành “sân sau”.

Chống Mĩ và chế độ độc tài thân Mĩ.
Đấu tranh vũ trang.

Quá trình đấu tranh:
- Ngày 1/1/1959, cách mạng Cuba thành công, nước
Cộng hòa Cuba ra đời.

Quốc kỳ Cuba

Chủ tich Fidel Castro (1927 – 2016).
Xuất thân trong một gia đình giàu có.
Năm 1945, học luật ở Trường Đại học
La Habana, tham gia phong trào chống
Mĩ ở Côlômbia (1948); năm 1950, đỗ
tiến sĩ Luật học.

Thaéng lôïi cuûa caùch maïng Cuba coù yù nghóa nhö theá
naøo?
- Mở đầu và cổ vũ sâu sắc cao trào đấu tranh ở Mĩ Latinh.
- Cuba là lá cờ đầu của phong trào giải phóng dân tộc ở MĩLatinh.
- Mở rộng không gian địa lí, tăng cường sức mạnh phe XHCN.

Thủ tướng Fidel Castro phất cao Lá cờ Bách chiến, Bách
thắng lấp lánh Huân chương của đoàn Khe Sanh, Quân giải
phóng Trị Thiên- Huế (9/1973)

Hình ảnh ông phất cao lá cờ
của Mặt trận Dân tộc giải
phóng miền Nam tại cao
điểm 241, nơi còn khét mùi
thuốc súng và ngổn ngang
xác xe tăng, đại bác của quân
địch và câu nói “Vì Việt
Nam, Cuba sẵn sàng hiến
dâng cả máu của mình” sẽ
mãi là biểu tượng cao đẹp
của tình đoàn kết anh em gắn
bó, thủy chung giữa hai dân
tộc và nhân dân hai nước.

Quá trình đấu tranh:
- Ngày 1/1/1959, cách mạng Cuba thành công, nước
Cộng hòa Cuba ra đời.
- Năm 1961, Mĩ thành lập “Liên minh vì tiến bộ”
nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của Cuba.
- Cuối thập niên 80, đều giành được độc lập.
Đặc điểm: Lục địa bùng cháy

Mexico

Braxin

Kênh đào Panama

NỘI DUNG TRỌNG TÂM
1. Nguyên nhân bùng nổ phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi.
2. Những thắng lợi tiêu biểu của PTGPDT ở châu Phi.
3. Ý nghĩa của cách mạng Cuba (1959).

Bài tập: Ý nghĩa của phong trào giải phóng dân tộc ở Á,
Phi, Mĩ latinh (1945 – 2000)?
Làm sụp đổ hoàn toàn hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực dân.
Đưa đến sự ra đời của hơn 100 quốc gia độc lập, trẻ tuổi.
Làm thay đổi sâu sắc bản đồ khu vực và thế giới.
Làm đảo lộn chiến lược toàn cầu của Mĩ.
Góp phần làm xói mòn và sụp đổ trật tự “hai cực Ianta”.
Tham gia tích cực vào đời sống chính trị thế giới.

Sau Chiến tranh thế giới thứ hai, điều kiện khách quan nào sau đây
có lợi cho phong trào giải phóng dân tộc ở châu Phi?

A. Sự viện trợ của các nước xã hội chủ nghĩa.
B. Sự giúp đỡ trực tiếp của Liên Xô.
C. Sự xác lập trật tự hai cực Ianta.
D. Sự suy yếu của đế quốc Anh và Pháp.
Tiếc
Bạn
chọn
sai rồi !
Hoanquá
hô …!
. Bạn
chọn
đúng
Làm lại Đáp án

Quốc gia nào sau đây ở châu Phi giành được độc lập sau Chiến
tranh thế giới thứ hai?
A. Mông Cổ.
B. Ai Cập.
C. Ấn Độ.
D. Brunây.

Tiếc
Bạn
chọn
sai rồi !
Hoanquá
hô …!
. Bạn
chọn
đúng
Làm lại Đáp án

Sự kiện nào đánh dấu sự sụp đổ căn bản của chủ nghĩa
thực dân cũ cùng hệ thống thuộc địa của nó ở châu Phi?
A. 17 quốc gia ở châu Phi tuyên bố độc lập.
B. Thực dân Pháp công nhận độc lập của Angiêri.
C. Thắng lợi của cách mạng Môdămbích và Ănggôla.
D. Chế độ phân biệt chủng tộc Apácthai bị xóa bỏ.

Tiếc
Bạn
chọn
sai rồi !
Hoanquá
hô …!
. Bạn
chọn
đúng
Làm lại Đáp án

Quốc gia nào sau đây thành lập nước cộng hòa năm 1959?
A. Cuba
B. Ai Cập
C. Môdămbích
D. Libi

Tiếc
Bạn
chọn
sai rồi !
Hoanquá
hô …!
. Bạn
chọn
đúng
Làm lại Đáp án

Từ sau thắng lợi của cách mạng Cuba, khu vực Mĩ
Latinh được gọi là “Lục địa bùng cháy” vì
A. nhiều nước Mĩ Latinh giành được độc lập.
B. cao trào đấu tranh vũ trang bùng nổ mạnh mẽ.
C. chế độ độc tài thân Mĩ ở nhiều nước bị lật đổ.
D. nhiều nước thành thành lập chính phủ tiến bộ.

Tiếc
Bạn
chọn
sai rồi !
Hoanquá
hô …!
. Bạn
chọn
đúng
Làm lại Đáp án

BÀI TẬP VỀ NHÀ

So sánh điểm giống và khác nhau giữa phong trào
giải phóng dân tộc ở châu Á, châu Phi và khu vực
Mĩ Latinh?