Hoạt động trải nghiệm 7_CTST.

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: Hoạt động trải nghiệm 7_CTST. Tính cách tốt đẹp của người dân Tp
Người gửi: Trần Kim Thoa
Ngày gửi: 08h:49' 04-10-2023
Dung lượng: 370.7 KB
Số lượt tải: 7
Nguồn: Hoạt động trải nghiệm 7_CTST. Tính cách tốt đẹp của người dân Tp
Người gửi: Trần Kim Thoa
Ngày gửi: 08h:49' 04-10-2023
Dung lượng: 370.7 KB
Số lượt tải: 7
Số lượt thích:
0 người
CHỦ ĐỀ
3
MỘT SỐ TÍNH CÁCH TỐT
ĐẸP CỦA CON NGƯỜI Ở
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
MỤC TIÊU
– Nêu được một số tính cách tốt đẹp của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh: yêu
nước nồng nàn, kiên cường trong đấu tranh chống ngoại xâm; linh hoạt, năng
động, sáng tạo; trọng nghĩa, hào hiệp, hiếu khách; dung hợp, hài hoà; sống thực tế.
– Nêu được một số biểu hiện cụ thể của tính cách tốt đẹp của con người ở
Thành phố Hồ Chí Minh.
– Thực hiện được một số việc làm phù hợp góp phần giữ gìn và phát huy tính
cách tốt đẹp của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh.
KHỞI ĐỘNG
Học sinh nghe bài hát Thành phố gì kì (nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương) và trả lời câu hỏi.
?
CÂU HỎI
Liệt kê những hành động tốt đẹp của người dân ở Thành phố Hồ Chí Minh
được nhắc đến trong bài hát. Những hành động trên tiêu biểu cho tính cách
đặc trưng nào của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh?
KHÁM PHÁ
I. Các yếu tố hình thành nên tính cách con người ở Thành phố Hồ Chí
Minh
Vùng đất Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh được mệnh danh là nơi “đất lành
chim đậu”, hội tụ đủ các yếu tố “thiên thời – địa lợi – nhân hoà”, trở thành thành
phố đông dân nhất cả nước, là trung tâm kinh tế, văn hoá – giáo dục của cả miền
Nam. Từ đó, hình thành cho con người Thành phố Hồ Chí Minh những tính cách
tốt đẹp, mang nét riêng, không nơi nào có được.
1. Yếu tố địa lí – tự nhiên – kinh tế
Ởvị trí trung tâm khu vực Đông Nam Á – nối liền giữa Nam Á và Đông Bắc Á,
nằm trên hành lang của trục lộ giao thông hàng hải quốc tế nối liền Thái Bình
Dương qua Ấn Độ Dương, Thành phố Hồ Chí Minh đã là hải cảng từ khoảng 300
năm trước. Vị trí này tạo nên tiềm năng lớn để giao lưu, tiếp xúc với các nước khu
vực Đông Nam Á, Tây Á và các nước phương Tây.
Đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa, hệ thống sông ngòi, kênh rạch dày đặc, nối
liền Đồng bằng sông Cửu Long, nằm ngay trung tâm Nam Bộ, đóng vai trò kết nối
Đông – Tây, Thành phố Hồ Chí Minh trở thành vùng đất giàu tiềm năng, dễ sinh sống,
thúc đẩy sự phát triển trong nhiều lĩnh vực, trở thành nơi “đô hội” cả nước.
Hình 1. Đặc trưng vùng đô thị sông nước
(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)
Các yếu tố địa lí – tự nhiên và những điều kiện về kinh tế, nông nghiệp thuận lợi đã tạo
cho người Việt (với truyền thống văn minh lúa nước) khi đến Sài Gòn – Thành phố Hồ
Chí Minh dần thoát khỏi nền kinh tế tự cung tự cấp, phát triển sớm kinh tế thương mại.
Từ đó, hình thành cho con người tâm lí, tính cách riêng so với các nơi khác.
2. Yếu tố dân cư, văn hoá các tộc người
Những thế kỉ đầu công nguyên, cư dân bản địa có thể là tộc người Mạ, Stiêng,
M'nông, K'ho,... với nền văn hóa Đồng Nai. Vùng đất này chịu ảnh hưởng của văn
hoá Óc Eo (Phù Nam), văn hoá Ăng-kor, sau lại chịu tác động của văn hoá Chăm-pa.
Thế kỉ XVI, người Hoa bị áp bức từ Trung Quốc (nhà Minh) di cư đến vùng đất Tây Nam
Bộ và mang theo dòng văn hoá Trung Hoa cận đại hội nhập với văn hoá Nam Bộ. Cuối thế kỉ
XVI – đầu thế kỉ XVII, người Việt mang theo truyền thống văn hoá Đại Việt đến đây khai khẩn,
làm ăn, sinh sống. Họ sống xen kẽ, hoà đồng với cư dân bản địa và người Hoa.
Ngày nay, nhiều người Việt di cư đến vùng đất Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí
Minh. Họ đều là những người năng động, sáng tạo, nhạy bén với thời cuộc, sẵn
sàng học hỏi, tiếp thu cái mới, cái tích cực của bên ngoài và ý thức trong việc gìn
giữ truyền thống văn hoá của dân tộc. Dần dần, hình thành nên tính cách văn hoá
con người riêng biệt ở vùng đất này.
Em có biết?
Năm 1698, chúa Nguyễn Phúc Chu cử Nguyễn Hữu Cảnh làm Thống suất vào
Nam kinh lược. Thuở đó, vùng đất này vẫn còn rừng rậm âm u, sông ngòi chằng
chịt. Ông thiết lập phủ Gia Định, gồm huyện Phước Long với dinh Trấn Biên và
huyện Tân Bình với Dinh Phiên Trấn. Thiết lập bộ máy hành chính với các chức
Lưu thủ, Cai bộ và Ký lục để cai trị. Việc thiết lập này đã đưa cộng đồng dân cư
vốn là những lưu dân từ nơi khác đến trở thành những người chủ đất đai của
mình, ổn định cuộc sống, góp phần phát triển kinh tế.
Ông còn mở rộng công cuộc khai hoang, chiêu mộ người dân từ miền Trung đến
ở khắp nơi, cho phép phân chiếm ruộng đất. Đối với người Hoa – những người di
cư đến sớm, ông lập ra xã Thanh Hà ở Trấn Biên (Biên Hoà) và xã Minh Hương
ở Phiên Trấn (Sài Gòn) tạo điều kiện cho họ yên tâm sinh sống làm ăn.
Bên cạnh đó, ông còn cho đắp chiến luỹ, kết hợp các con sông để bảo vệ Sài
Gòn. Đây chính là công lớn của ông về vấn đề dân tộc, góp phần tạo nên sức
mạnh cộng đồng, đoàn kết trong sự nghiệp mở mang các vùng đất phía Nam trở
thành lãnh thổ của Việt Nam. Dinh Phiên Trấn (Sài Gòn xưa – nay là Thành phố
Hồ Chí Minh) trở thành trung tâm kinh tế, thương mại, chính trị trong vùng, là
bến cảng có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của miền Nam.
3. Yếu tố giao lưu văn hoá
Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh là
nơi hội tụ tinh thần của văn hoá ba miền
Bắc – Trung – Nam từ lúc người Việt khai
khẩn đến ngày nay. Dân cư Bắc Bộ với
văn hoá đồng bằng vào Nam lập nghiệp
(thời chúa Nguyễn, giai đoạn năm 1954
và sau năm 1975) với tính cách chuẩn
mực, lo xa, đùm bọc, giúp đỡ. Dân cư
Trung Bộ mang theo văn hoá biển vào đất
Sài Gòn là những người chịu
Hình 2. Phố đi bộ Bùi Viện
(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)
thương chịu khó, năng động, thích ứng với mọi hoàn cảnh.
Trong lịch sử, người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh còn tiếp nhận ba nền
văn hoá ở những thời kì khác nhau: văn hoá Trung Hoa (do người Hoa di cư), văn
hoá Tây Âu (do thực dân Pháp xâm lược) và văn hoá Mỹ (do đế quốc Mỹ xâm
lược). Mặc dù tiếp nhận những yếu tố văn hoá từ bên ngoài, người Sài Gòn –
Thành phố Hồ Chí Minh vẫn giữ được bản sắc văn hoá Việt.
Hiện nay, có khoảng 54 dân tộc sinh sống ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài ra,
có nhiều người nước ngoài sinh sống như Ấn Độ, Pa-kis-tan, In-đô-nê-xi-a, Pháp,
Hàn Quốc, Đài Loan, Úc, Nhật, Nga, Ý,... đến sinh sống và làm việc. Con người
Thành phố Hồ Chí Minh tự tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hoá của thế
giới để từ đó rút ra, hình thành tính cách của riêng con người nơi đây.
Em có biết?
Trong lịch sử và hiện tại, con người ở Thành phố Hồ Chí Minh không có bất cứ thái
độ kì thị văn hoá hay tôn giáo nào. Mọi luồng, yếu tố văn hoá đều được chấp nhận, tích
hợp, chọn lọc, biến đổi để thích ứng trở thành văn hoá Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là
kết quả của tinh thần nghĩa hiệp, phong cách phóng khoáng, ý thức khoan dung trong
phẩm chất chung của người Sài Gòn nói riêng và Nam Bộ nói chung.
Văn hoá Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện rõ hệ thống những giá trị bản sắc tinh thần
vững chắc của người Việt Nam nói chung như truyền thống yêu nước, đoàn kết, tương
thân, tương ái; tinh thần nghĩa hiệp, phóng khoáng; dám nghĩ, dám làm; khoan dung, vị
tha, dễ thích ứng với hoàn cảnh. Con người Thành phố Hồ Chí Minh luôn chủ động, sáng
tạo trước thách thức, va chạm về văn hoá, tôn giáo để thích ứng trước các cuộc tiếp biến
văn hoá. Như vậy, bản lĩnh, nội lực văn hoá Thành phố Hồ Chí Minh đã được thử thách,
tôi luyện trong lịch sử qua các cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng và văn hoá.
(Theo Trương Văn Chung, Đặc trưng văn hoá của Thành phố Hồ Chí Minh – Một quá
trình tiếp biến, chuyển đổi và tích tụ, Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, 2021)
28
II. Một số tính cách nổi bật của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh
Em có biết?
Người dân Thành phố Hồ Chí Minh mang đậm đặc trưng phong cách Nam Bộ:
chất phác, thẳng thắn, trung thực, phóng khoáng, hoà đồng. Trải qua thời gian,
Thành phố sầm uất, ồn ào hơn nhưng bản tính người dân nơi đây vẫn vậy. Phong
cách ấy hiện hữu trong mỗi cộng đồng dân cư như một mẫu số chung, trên nền tảng
ấy, mỗi cá nhân thoả sức sáng tạo, phát huy sở trường. Ở họ, luôn có “phong cách
khoan dung, khoáng đạt, tinh thần nghĩa hiệp, nhân hậu và nặng nghĩa tình.”
1. Yêu nước nồng nàn, kiên cường đấu tranh chống ngoại xâm
Suốt lịch sử hình thành và phát triển, tính cách yêu nước, kiên cường chống
ngoại xâm của người Sài Gòn được thể hiện đậm nét qua nhiều thời kì:
– Thời Nguyễn:
Năm 1772, chúa Nguyễn Phúc Thuần cử Thống suất Nguyễn Cửu Đàm đem
quân cản phá quân Xiêm, xây dựng Luỹ Bán Bích, tạo một vòng cung bao quanh
Sài Gòn và trở thành căn cứ quân sự bảo vệ cả vùng đất mới phương Nam. Danh
nhân tiêu biểu thời kì này có Trịnh Hoài Đức, Ngô Nhân Tịnh,...
– Thời Pháp thuộc:
Năm 1860, tướng Nguyễn Tri Phương xây dựng đại đồn Kỳ Hoà ở Nam Kỳ. Khi Pháp mở
rộng đánh chiếm Nam Kỳ, nhân dân Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh với lòng yêu nước và
ý chí kiên cường đã đứng lên chống Pháp, những tấm gương anh hùng thời kì này tiêu biểu
là: Phạm Thế Hiển, Trương Định, Phan Xích Long,... Bên cạnh lĩnh vực quân sự, trên lĩnh vực
chính trị có Hồ Huấn Nghiệp, lĩnh vực văn hoá có Nguyễn Đình Chiểu,...
Phong trào đấu tranh của nhân dân Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã trở
thành tấm gương dẫn dắt phong trào đấu tranh cách mạng của cả nước, điển
hình như khởi nghĩa Nam Kỳ (23 – 11 – 1940), cách mạng tháng Tám (1945) ở
Sài Gòn với những anh hùng: Châu Văn Liêm, Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị Thập,
Nguyễn Thị Nhỏ, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn An Ninh,...
– Thời kì đấu tranh chống thực dân Pháp – đế quốc Mỹ:
Ngày 23 – 9 – 1945, Sài Gòn nổ phát súng đầu tiên, mở đầu cuộc kháng chiến
chống giặc ngoại xâm. Trải qua chặng đường dài với các bước ngoặt lịch sử,
nhiều chiến sĩ, anh hùng đã hi sinh như anh hùng Nguyễn Văn Tư, Nguyễn Văn
Trỗi, Trần Văn Đang, Thái Văn Lung, Trần Văn Ơn, Trần Bội Cơ, hoà thượng
Thích Quảng Đức, nữ sinh Nhất Chi Mai, Quách Thị Trang,… xứng đáng với danh
hiệu “Thành đồng Tổ quốc” do Chủ tịch Hồ Chí Minh trao tặng.
Lòng yêu nước nồng nàn, kiên cường chống ngoại xâm là tính cách tốt đẹp của
người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Đây cũng là tính cách nổi bật nhất của con người
ở Thành phố từ khi khai hoang, lập ấp hình thành, phát triển và duy trì đến ngày nay.
?
CÂU HỎI
1.Lòng yêu nước, kiên cường chống ngoại xâm trong thời đại ngày nay được
biểu hiện như thế nào?
2. Kể thêm tên một số anh hùng, liệt sĩ của Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí
Minh mà em biết.
2. Tính linh hoạt, năng động, sáng tạo
Sài Gòn là nơi chọn lọc, giao lưu văn hoá từ khắp mọi miền.
Nơi đây tiếp thu, lưu giữ những điều hợp lí, vận dụng để thay đổi nhanh chóng
những điều không còn hợp lí qua hàng trăm năm kinh tế hàng hoá, kinh tế thị
trường phát triển nhất nước.
Trong lĩnh vực chống giặc ngoại xâm, người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
nhạy cảm trong đánh và kiên quyết chống lại kẻ thù; họ sáng tạo nhiều hình thức,
phương pháp đấu tranh phù hợp. Ngày nay, trong xây dựng công nghiệp hoá –
hiện đại hoá đất nước, người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã sáng tạo
nhiều phong trào xã hội đi đầu trong cả nước.
(Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, Văn hoá, con người Sài Gòn
Thành phố Hồ Chí Minh, Môn học về Thành Phố Hồ Chí Minh, NXB Tổng Hợp TP.HCM, 2019)
Mỗi người dân là một nhân tố năng động, sáng tạo
Cùng sự biến động và phát triển của Thành phố, người dân có những thay đổi
đa dạng và trí tuệ. Con người phát triển từ những người nông dân, tới đội ngũ
công nhân hùng hậu và tầng lớp trí thức đông đảo. Đó là do cuộc cách mạng
trong mỗi con người, mỗi giai tầng xã hội để nâng tầm người dân cả về tâm hồn
và trí tuệ. Ngày nay, người dân Thành phố mang phong cách văn minh đô thị; yêu
cầu cao với chính mình và những người xung quanh; có khả năng vật chất, tinh
thần và trí tuệ để nâng cao chất lượng cuộc sống. Mỗi người dân, gia đình là một
nhân tố bảo đảm cho sự năng động và sáng tạo của cả Thành phố.
Thanh niên và trí thức là vốn quý để thành phố năng động, sáng tạo
Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố trẻ, không chỉ vì lịch sử hình thành và
phát triển, con người nơi đây còn tiêu biểu cho cái tiến bộ; sẵn sàng nhận thức và tự phê
phán sai lầm nếu có để vươn lên; luôn mở mang suy nghĩ và hành động trong tiếp thu
cái mới, cái hay, cái đúng của cả nước và thế giới. Để có cốt cách ấy, con người nơi
đây luôn có tâm thế thay đổi, gạt bỏ những lỗi thời, lạc hậu trong mình, sẵn lòng vị tha
đối với cái dở, cái sai của người khác để giúp nhau tồn tại và phát triển.
Bên cạnh đó, tuổi trẻ Thành phố dồi dào
nguồn lực năng động, sáng tạo; hăng hái xung
phong, đi đầu trong mọi phong trào cách
mạng. Những trang sử oanh liệt nhất của
Thành phố đều ghi dấu ấn với hầu hết những
anh hùng, liệt sĩ ở lứa tuổi thanh niên. Ngày
nay, trong thời kì xây dựng và phát triển đất
nước, với sức trẻ sáng tạo, thanh niên Thành
phố xung kích mở đầu nhiều phong trào sôi
động trong cả nước như các chiến dịch tình
nguyện Mùa hè xanh, Hoa phượng đỏ, Hành
Hinh 3. Học sinh THPT tham gia
Chiến dịch Hoa phượng đỏ
(Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo TP. HCM)
quân xanh, Kỳ nghỉ
hồng; các phong trào Thanh niên tình nguyện, Tuổi trẻ sáng tạo, Tuổi trẻ xung kích
bảo vệ Tổ quốc; các chương trình “Đồng hành với thanh thiếu nhi trong học tập,
nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ”, “Đồng hành với thanh niên khởi nghiệp,
lập nghiệp”, “Đồng hành với thanh thiếu nhi phát triển kĩ năng xã hội, nâng cao thể
chất, đời sống văn hoá tinh thần”... Qua đó, thanh niên là học sinh, sinh viên, nông
dân, công nhân,… đã góp phần không nhỏ làm nên vị thế của thành phố hôm nay.
(Nguồn: https://tanbinh.hochiminhcity.gov.vn/web/neoportal/-/nhung-tien-ekhoi-day-phat-huy-truyen-thong-nang-dong-sang-tao-cua-thanh-pho?)
?
CÂU HỎI
1.Liệt kê một số phong trào biểu hiện cho tính cách năng động, sáng tạo do
thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện.
2.Học sinh có cần phải rèn luyện tính linh hoạt, năng động, sáng tạo không?
Giải thích. Nêu những biểu hiện của linh hoạt, năng động, sáng tạo trong học
tập hay trong hoạt động tập thể của lớp.
3. Tính trọng nghĩa, hào hiệp, hiếu khách
Câu chuyện về chuỗi quán cơm Nụ Cười (2 000 đồng/đĩa) được mở từ năm 2012
là một trong những dẫn chứng tiêu biểu về tính trọng nghĩa, hào hiệp của người dân
Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Nam Đồng – Chủ nhiệm của quán cũng là người đồng
sáng lập ra dự án trợ giúp thức ăn giá rẻ của quỹ từ thiện Tình thương Thành phố,
từng là một nhà báo kì cựu trong làng báo Thành phố Hồ Chí Minh.
Không chỉ là quán cơm 2 000 đồng, ở Thành phố Hồ Chí Minh còn miễn phí nhiều
thứ khác. Một li trà đá miễn phí xua tan đi cái nóng bức trên đường phố; hình ảnh anh
diễn viên tối tối đi “hớt tóc dạo”, giúp cô chú lao động; ba anh em ở Gò Vấp sửa xe bị
ngập miễn phí; những tủ đồ cũ dành cho người khó khăn được đặt ở nhiều tuyến
đường với thông điệp “Quần áo tình thương – Ai cần đến lấy, ai thừa đến cho”; “Ai có
tấm lòng thì ủng hộ, ai có nhu cầu thì đến lấy”,… tất cả đều thể hiện sự hào hiệp,
phóng khoáng, “lá lành đùm lá rách” trong con người nơi này.
Hình 4. Bánh mì miễn phí
(Nguồn: tuoitre.vn)
Hình 5. Tặng cháo cho người vô gia cư
(Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo TP. HCM)
“Miễn phí, không phải là chuyện của tiền, dù người giàu, hảo tâm ở thành phố
vô số. Miễn phí ở đây là lòng tử tế tự nhiên, thấy người ta khổ thì mình thương,
muốn làm họ bớt khổ. Họ vui, mình cũng vui” – chị Tiên Thuỷ một người thường
chạy đôn chạy đáo để đưa những bao quần áo cũ đến tay người nghèo, tâm sự.
(Nguồn: https://nld.com.vn/thoi-su/dat-lanh-tp-ho-chi-minh-than-thien-vatu-te 20200101212140969.htm)
?
CÂU HỎI
1. Tại sao người Thành phố Hồ Chí Minh sống trọng nghĩa, hào hiệp, hiếu khách?
2. Kể thêm một số hành động mang tính trọng nghĩa, hào hiệp, hiếu khách của người
dân ở Thành phố Hồ Chí Minh mà em quan sát được trong cuộc sống hằng ngày.
4. Dung hợp, hài hoà
Văn hoá Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh là kết quả của sự hội tụ nhiều nền
văn hoá, trong đó, văn hoá dân tộc là cốt lõi. Từ đó, sự dung hợp, hài hòa, cho
phép người Sài Gòn “gạn đục khơi trong” để chọn lọc, tiếp thu văn hoá các miền,
các nước là một tính cách của con người nơi đây.
Người Sài Gòn có phần dung hoà về lí thuyết nhưng lại thuần nhất về hành
động. Lối sống người Sài Gòn vừa chất phác, giản dị; vừa phóng khoáng, lại có
nét thoải mái tự do của người nông dân Nam Bộ và kỉ cương tôn trọng pháp luật.
Sự dung hợp, hài hoà được hình thành phát triển vừa có căn cứ khách quan tự nhiên, xã
hội, giao lưu kinh tế, văn hoá vừa do con người nhận thức giáo dục bồi dưỡng nên. Đây là
điều kiện thuận lợi xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, cho quá trình hội nhập quốc tế.
(Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, Văn hoá, con người Sài Gòn
Thành phố Hồ Chí Minh, Môn học về Thành Phố Hồ Chí Minh, NXB Tổng hợp TP.HCM, 2019)
?
CÂU HỎI
Nêu một số dẫn chứng mà em biết về tính cách dung hợp, hài hoà của con người
ở Thành phố Hồ Chí Minh.
5. Sống thực tế
Con người ở Thành phố Hồ Chí Minh sống thực tế chứ không thực dụng. Họ sống
đúng với bản chất con người mình, không giả tạo, không khoảng cách giàu nghèo. Con
người nơi đây quan tâm nội dung hơn hình thức, họ bộc trực, thẳng thắn, thấy việc làm
ngay và không chấp nhận lối sống “cơ hội”. Người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh suy
nghĩ, nói chuyện đơn giản, thường căn cứ vào việc làm chứ không qua lời nói.
Con người Thành phố Hồ Chí Minh thoáng nhưng không dễ dãi, thế nên đi đâu
cũng có thể lập thân, lập nghiệp được. Họ không từ chối giúp đỡ người khác, sẵn
lòng đón bạn bè các nơi đến đây sinh sống, chào đón những điều mới mẻ đến với
mình, chung sức xây dựng nên một thành phố phát triển, năng động nhất nước,
sống hết mình cho ngày hôm nay.
?
CÂU HỎI
Tính cách thực tế của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh được biểu hiện như
thế nào trong cuộc sống thường ngày?
Nhận xét chung
Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã gắn với vùng đất Nam Bộ về những yếu tố
lịch sử, văn hoá và nhất là con người. Chính thổ nhưỡng, khí hậu nơi đây đã thu hút
người dân khắp nơi từ thuở Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh còn là vùng Bến Nghé
hoang sơ. Những người tài, những người dân cần cù, dũng cảm trong lao động sản
xuất đã làm cho vùng đất này ngày càng trù phú, trở thành địa linh. Người dân Thành
phố Hồ Chí Minh rất phóng khoáng và tự tin; cần cù nhưng năng động; chất phác mà
dũng cảm; trọng nghĩa, khinh tài; cưu mang đùm bọc lẫn nhau cả những khi yên bình
hay những khi gian khó. Cùng với những người Bến Nghé xưa, rất đông người Sài
Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh xuất thân từ nhiều giai tầng, sinh ra từ mọi miền của
Tổ quốc đã đến sống, chiến đấu, lao động, thăng hoa sáng tạo vì Thành phố. Bản sắc
người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã làm nên sức thu hút, cảm hoá cư dân từ
nơi khác đến, tạo sức gắn kết của một cộng đồng dân cư đặc biệt. Cùng với thời gian,
người dân của Thành phố thấm đẫm cái bản sắc, cái khí chất của mảnh đất này và
luôn tự hào khẳng định mình là người của Thành phố Hồ Chí Minh.
Hình 6. Hình ảnh Sài Gòn về đêm
(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)
LUYỆN TẬP
1. Em hiểu thế nào về câu ca dao sau:
“Non cao cũng có đường trèo
Đường dẫu hiểm nghèo cũng có lối đi.”
Câu ca dao trên phù hợp khi nói về tính cách nào của con người ở Thành phố
Hồ Chí Minh?
2. Trong các tính cách tốt đẹp của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh, tính
cách nào được xem là nội trội nhất? Vì sao.
3. Trong đại dịch Covid-19 vừa qua, tính cách tốt đẹp của con người Thành phố
Hồ Chí Minh được thể hiện rõ nét qua những hành động cụ thể nào?
VẬN DỤNG
1. Nêu một số việc làm phù hợp với em trong việc gìn giữ và phát huy những
tính cách tốt đẹp của con người Thành phố Hồ Chí Minh.
2. Sưu tầm những câu chuyện, hình ảnh, hành động liên quan đến tính cách tốt
đẹp của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh
3
MỘT SỐ TÍNH CÁCH TỐT
ĐẸP CỦA CON NGƯỜI Ở
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
MỤC TIÊU
– Nêu được một số tính cách tốt đẹp của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh: yêu
nước nồng nàn, kiên cường trong đấu tranh chống ngoại xâm; linh hoạt, năng
động, sáng tạo; trọng nghĩa, hào hiệp, hiếu khách; dung hợp, hài hoà; sống thực tế.
– Nêu được một số biểu hiện cụ thể của tính cách tốt đẹp của con người ở
Thành phố Hồ Chí Minh.
– Thực hiện được một số việc làm phù hợp góp phần giữ gìn và phát huy tính
cách tốt đẹp của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh.
KHỞI ĐỘNG
Học sinh nghe bài hát Thành phố gì kì (nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương) và trả lời câu hỏi.
?
CÂU HỎI
Liệt kê những hành động tốt đẹp của người dân ở Thành phố Hồ Chí Minh
được nhắc đến trong bài hát. Những hành động trên tiêu biểu cho tính cách
đặc trưng nào của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh?
KHÁM PHÁ
I. Các yếu tố hình thành nên tính cách con người ở Thành phố Hồ Chí
Minh
Vùng đất Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh được mệnh danh là nơi “đất lành
chim đậu”, hội tụ đủ các yếu tố “thiên thời – địa lợi – nhân hoà”, trở thành thành
phố đông dân nhất cả nước, là trung tâm kinh tế, văn hoá – giáo dục của cả miền
Nam. Từ đó, hình thành cho con người Thành phố Hồ Chí Minh những tính cách
tốt đẹp, mang nét riêng, không nơi nào có được.
1. Yếu tố địa lí – tự nhiên – kinh tế
Ởvị trí trung tâm khu vực Đông Nam Á – nối liền giữa Nam Á và Đông Bắc Á,
nằm trên hành lang của trục lộ giao thông hàng hải quốc tế nối liền Thái Bình
Dương qua Ấn Độ Dương, Thành phố Hồ Chí Minh đã là hải cảng từ khoảng 300
năm trước. Vị trí này tạo nên tiềm năng lớn để giao lưu, tiếp xúc với các nước khu
vực Đông Nam Á, Tây Á và các nước phương Tây.
Đặc trưng khí hậu nhiệt đới gió mùa, hệ thống sông ngòi, kênh rạch dày đặc, nối
liền Đồng bằng sông Cửu Long, nằm ngay trung tâm Nam Bộ, đóng vai trò kết nối
Đông – Tây, Thành phố Hồ Chí Minh trở thành vùng đất giàu tiềm năng, dễ sinh sống,
thúc đẩy sự phát triển trong nhiều lĩnh vực, trở thành nơi “đô hội” cả nước.
Hình 1. Đặc trưng vùng đô thị sông nước
(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)
Các yếu tố địa lí – tự nhiên và những điều kiện về kinh tế, nông nghiệp thuận lợi đã tạo
cho người Việt (với truyền thống văn minh lúa nước) khi đến Sài Gòn – Thành phố Hồ
Chí Minh dần thoát khỏi nền kinh tế tự cung tự cấp, phát triển sớm kinh tế thương mại.
Từ đó, hình thành cho con người tâm lí, tính cách riêng so với các nơi khác.
2. Yếu tố dân cư, văn hoá các tộc người
Những thế kỉ đầu công nguyên, cư dân bản địa có thể là tộc người Mạ, Stiêng,
M'nông, K'ho,... với nền văn hóa Đồng Nai. Vùng đất này chịu ảnh hưởng của văn
hoá Óc Eo (Phù Nam), văn hoá Ăng-kor, sau lại chịu tác động của văn hoá Chăm-pa.
Thế kỉ XVI, người Hoa bị áp bức từ Trung Quốc (nhà Minh) di cư đến vùng đất Tây Nam
Bộ và mang theo dòng văn hoá Trung Hoa cận đại hội nhập với văn hoá Nam Bộ. Cuối thế kỉ
XVI – đầu thế kỉ XVII, người Việt mang theo truyền thống văn hoá Đại Việt đến đây khai khẩn,
làm ăn, sinh sống. Họ sống xen kẽ, hoà đồng với cư dân bản địa và người Hoa.
Ngày nay, nhiều người Việt di cư đến vùng đất Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí
Minh. Họ đều là những người năng động, sáng tạo, nhạy bén với thời cuộc, sẵn
sàng học hỏi, tiếp thu cái mới, cái tích cực của bên ngoài và ý thức trong việc gìn
giữ truyền thống văn hoá của dân tộc. Dần dần, hình thành nên tính cách văn hoá
con người riêng biệt ở vùng đất này.
Em có biết?
Năm 1698, chúa Nguyễn Phúc Chu cử Nguyễn Hữu Cảnh làm Thống suất vào
Nam kinh lược. Thuở đó, vùng đất này vẫn còn rừng rậm âm u, sông ngòi chằng
chịt. Ông thiết lập phủ Gia Định, gồm huyện Phước Long với dinh Trấn Biên và
huyện Tân Bình với Dinh Phiên Trấn. Thiết lập bộ máy hành chính với các chức
Lưu thủ, Cai bộ và Ký lục để cai trị. Việc thiết lập này đã đưa cộng đồng dân cư
vốn là những lưu dân từ nơi khác đến trở thành những người chủ đất đai của
mình, ổn định cuộc sống, góp phần phát triển kinh tế.
Ông còn mở rộng công cuộc khai hoang, chiêu mộ người dân từ miền Trung đến
ở khắp nơi, cho phép phân chiếm ruộng đất. Đối với người Hoa – những người di
cư đến sớm, ông lập ra xã Thanh Hà ở Trấn Biên (Biên Hoà) và xã Minh Hương
ở Phiên Trấn (Sài Gòn) tạo điều kiện cho họ yên tâm sinh sống làm ăn.
Bên cạnh đó, ông còn cho đắp chiến luỹ, kết hợp các con sông để bảo vệ Sài
Gòn. Đây chính là công lớn của ông về vấn đề dân tộc, góp phần tạo nên sức
mạnh cộng đồng, đoàn kết trong sự nghiệp mở mang các vùng đất phía Nam trở
thành lãnh thổ của Việt Nam. Dinh Phiên Trấn (Sài Gòn xưa – nay là Thành phố
Hồ Chí Minh) trở thành trung tâm kinh tế, thương mại, chính trị trong vùng, là
bến cảng có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển của miền Nam.
3. Yếu tố giao lưu văn hoá
Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh là
nơi hội tụ tinh thần của văn hoá ba miền
Bắc – Trung – Nam từ lúc người Việt khai
khẩn đến ngày nay. Dân cư Bắc Bộ với
văn hoá đồng bằng vào Nam lập nghiệp
(thời chúa Nguyễn, giai đoạn năm 1954
và sau năm 1975) với tính cách chuẩn
mực, lo xa, đùm bọc, giúp đỡ. Dân cư
Trung Bộ mang theo văn hoá biển vào đất
Sài Gòn là những người chịu
Hình 2. Phố đi bộ Bùi Viện
(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)
thương chịu khó, năng động, thích ứng với mọi hoàn cảnh.
Trong lịch sử, người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh còn tiếp nhận ba nền
văn hoá ở những thời kì khác nhau: văn hoá Trung Hoa (do người Hoa di cư), văn
hoá Tây Âu (do thực dân Pháp xâm lược) và văn hoá Mỹ (do đế quốc Mỹ xâm
lược). Mặc dù tiếp nhận những yếu tố văn hoá từ bên ngoài, người Sài Gòn –
Thành phố Hồ Chí Minh vẫn giữ được bản sắc văn hoá Việt.
Hiện nay, có khoảng 54 dân tộc sinh sống ở Thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài ra,
có nhiều người nước ngoài sinh sống như Ấn Độ, Pa-kis-tan, In-đô-nê-xi-a, Pháp,
Hàn Quốc, Đài Loan, Úc, Nhật, Nga, Ý,... đến sinh sống và làm việc. Con người
Thành phố Hồ Chí Minh tự tiếp thu có chọn lọc những tinh hoa văn hoá của thế
giới để từ đó rút ra, hình thành tính cách của riêng con người nơi đây.
Em có biết?
Trong lịch sử và hiện tại, con người ở Thành phố Hồ Chí Minh không có bất cứ thái
độ kì thị văn hoá hay tôn giáo nào. Mọi luồng, yếu tố văn hoá đều được chấp nhận, tích
hợp, chọn lọc, biến đổi để thích ứng trở thành văn hoá Thành phố Hồ Chí Minh. Đây là
kết quả của tinh thần nghĩa hiệp, phong cách phóng khoáng, ý thức khoan dung trong
phẩm chất chung của người Sài Gòn nói riêng và Nam Bộ nói chung.
Văn hoá Thành phố Hồ Chí Minh thể hiện rõ hệ thống những giá trị bản sắc tinh thần
vững chắc của người Việt Nam nói chung như truyền thống yêu nước, đoàn kết, tương
thân, tương ái; tinh thần nghĩa hiệp, phóng khoáng; dám nghĩ, dám làm; khoan dung, vị
tha, dễ thích ứng với hoàn cảnh. Con người Thành phố Hồ Chí Minh luôn chủ động, sáng
tạo trước thách thức, va chạm về văn hoá, tôn giáo để thích ứng trước các cuộc tiếp biến
văn hoá. Như vậy, bản lĩnh, nội lực văn hoá Thành phố Hồ Chí Minh đã được thử thách,
tôi luyện trong lịch sử qua các cuộc đấu tranh trên lĩnh vực tư tưởng và văn hoá.
(Theo Trương Văn Chung, Đặc trưng văn hoá của Thành phố Hồ Chí Minh – Một quá
trình tiếp biến, chuyển đổi và tích tụ, Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, 2021)
28
II. Một số tính cách nổi bật của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh
Em có biết?
Người dân Thành phố Hồ Chí Minh mang đậm đặc trưng phong cách Nam Bộ:
chất phác, thẳng thắn, trung thực, phóng khoáng, hoà đồng. Trải qua thời gian,
Thành phố sầm uất, ồn ào hơn nhưng bản tính người dân nơi đây vẫn vậy. Phong
cách ấy hiện hữu trong mỗi cộng đồng dân cư như một mẫu số chung, trên nền tảng
ấy, mỗi cá nhân thoả sức sáng tạo, phát huy sở trường. Ở họ, luôn có “phong cách
khoan dung, khoáng đạt, tinh thần nghĩa hiệp, nhân hậu và nặng nghĩa tình.”
1. Yêu nước nồng nàn, kiên cường đấu tranh chống ngoại xâm
Suốt lịch sử hình thành và phát triển, tính cách yêu nước, kiên cường chống
ngoại xâm của người Sài Gòn được thể hiện đậm nét qua nhiều thời kì:
– Thời Nguyễn:
Năm 1772, chúa Nguyễn Phúc Thuần cử Thống suất Nguyễn Cửu Đàm đem
quân cản phá quân Xiêm, xây dựng Luỹ Bán Bích, tạo một vòng cung bao quanh
Sài Gòn và trở thành căn cứ quân sự bảo vệ cả vùng đất mới phương Nam. Danh
nhân tiêu biểu thời kì này có Trịnh Hoài Đức, Ngô Nhân Tịnh,...
– Thời Pháp thuộc:
Năm 1860, tướng Nguyễn Tri Phương xây dựng đại đồn Kỳ Hoà ở Nam Kỳ. Khi Pháp mở
rộng đánh chiếm Nam Kỳ, nhân dân Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh với lòng yêu nước và
ý chí kiên cường đã đứng lên chống Pháp, những tấm gương anh hùng thời kì này tiêu biểu
là: Phạm Thế Hiển, Trương Định, Phan Xích Long,... Bên cạnh lĩnh vực quân sự, trên lĩnh vực
chính trị có Hồ Huấn Nghiệp, lĩnh vực văn hoá có Nguyễn Đình Chiểu,...
Phong trào đấu tranh của nhân dân Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã trở
thành tấm gương dẫn dắt phong trào đấu tranh cách mạng của cả nước, điển
hình như khởi nghĩa Nam Kỳ (23 – 11 – 1940), cách mạng tháng Tám (1945) ở
Sài Gòn với những anh hùng: Châu Văn Liêm, Nguyễn Văn Cừ, Nguyễn Thị Thập,
Nguyễn Thị Nhỏ, Nguyễn Thị Minh Khai, Nguyễn An Ninh,...
– Thời kì đấu tranh chống thực dân Pháp – đế quốc Mỹ:
Ngày 23 – 9 – 1945, Sài Gòn nổ phát súng đầu tiên, mở đầu cuộc kháng chiến
chống giặc ngoại xâm. Trải qua chặng đường dài với các bước ngoặt lịch sử,
nhiều chiến sĩ, anh hùng đã hi sinh như anh hùng Nguyễn Văn Tư, Nguyễn Văn
Trỗi, Trần Văn Đang, Thái Văn Lung, Trần Văn Ơn, Trần Bội Cơ, hoà thượng
Thích Quảng Đức, nữ sinh Nhất Chi Mai, Quách Thị Trang,… xứng đáng với danh
hiệu “Thành đồng Tổ quốc” do Chủ tịch Hồ Chí Minh trao tặng.
Lòng yêu nước nồng nàn, kiên cường chống ngoại xâm là tính cách tốt đẹp của
người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Đây cũng là tính cách nổi bật nhất của con người
ở Thành phố từ khi khai hoang, lập ấp hình thành, phát triển và duy trì đến ngày nay.
?
CÂU HỎI
1.Lòng yêu nước, kiên cường chống ngoại xâm trong thời đại ngày nay được
biểu hiện như thế nào?
2. Kể thêm tên một số anh hùng, liệt sĩ của Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí
Minh mà em biết.
2. Tính linh hoạt, năng động, sáng tạo
Sài Gòn là nơi chọn lọc, giao lưu văn hoá từ khắp mọi miền.
Nơi đây tiếp thu, lưu giữ những điều hợp lí, vận dụng để thay đổi nhanh chóng
những điều không còn hợp lí qua hàng trăm năm kinh tế hàng hoá, kinh tế thị
trường phát triển nhất nước.
Trong lĩnh vực chống giặc ngoại xâm, người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh
nhạy cảm trong đánh và kiên quyết chống lại kẻ thù; họ sáng tạo nhiều hình thức,
phương pháp đấu tranh phù hợp. Ngày nay, trong xây dựng công nghiệp hoá –
hiện đại hoá đất nước, người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã sáng tạo
nhiều phong trào xã hội đi đầu trong cả nước.
(Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, Văn hoá, con người Sài Gòn
Thành phố Hồ Chí Minh, Môn học về Thành Phố Hồ Chí Minh, NXB Tổng Hợp TP.HCM, 2019)
Mỗi người dân là một nhân tố năng động, sáng tạo
Cùng sự biến động và phát triển của Thành phố, người dân có những thay đổi
đa dạng và trí tuệ. Con người phát triển từ những người nông dân, tới đội ngũ
công nhân hùng hậu và tầng lớp trí thức đông đảo. Đó là do cuộc cách mạng
trong mỗi con người, mỗi giai tầng xã hội để nâng tầm người dân cả về tâm hồn
và trí tuệ. Ngày nay, người dân Thành phố mang phong cách văn minh đô thị; yêu
cầu cao với chính mình và những người xung quanh; có khả năng vật chất, tinh
thần và trí tuệ để nâng cao chất lượng cuộc sống. Mỗi người dân, gia đình là một
nhân tố bảo đảm cho sự năng động và sáng tạo của cả Thành phố.
Thanh niên và trí thức là vốn quý để thành phố năng động, sáng tạo
Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh là thành phố trẻ, không chỉ vì lịch sử hình thành và
phát triển, con người nơi đây còn tiêu biểu cho cái tiến bộ; sẵn sàng nhận thức và tự phê
phán sai lầm nếu có để vươn lên; luôn mở mang suy nghĩ và hành động trong tiếp thu
cái mới, cái hay, cái đúng của cả nước và thế giới. Để có cốt cách ấy, con người nơi
đây luôn có tâm thế thay đổi, gạt bỏ những lỗi thời, lạc hậu trong mình, sẵn lòng vị tha
đối với cái dở, cái sai của người khác để giúp nhau tồn tại và phát triển.
Bên cạnh đó, tuổi trẻ Thành phố dồi dào
nguồn lực năng động, sáng tạo; hăng hái xung
phong, đi đầu trong mọi phong trào cách
mạng. Những trang sử oanh liệt nhất của
Thành phố đều ghi dấu ấn với hầu hết những
anh hùng, liệt sĩ ở lứa tuổi thanh niên. Ngày
nay, trong thời kì xây dựng và phát triển đất
nước, với sức trẻ sáng tạo, thanh niên Thành
phố xung kích mở đầu nhiều phong trào sôi
động trong cả nước như các chiến dịch tình
nguyện Mùa hè xanh, Hoa phượng đỏ, Hành
Hinh 3. Học sinh THPT tham gia
Chiến dịch Hoa phượng đỏ
(Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo TP. HCM)
quân xanh, Kỳ nghỉ
hồng; các phong trào Thanh niên tình nguyện, Tuổi trẻ sáng tạo, Tuổi trẻ xung kích
bảo vệ Tổ quốc; các chương trình “Đồng hành với thanh thiếu nhi trong học tập,
nghiên cứu khoa học, làm chủ công nghệ”, “Đồng hành với thanh niên khởi nghiệp,
lập nghiệp”, “Đồng hành với thanh thiếu nhi phát triển kĩ năng xã hội, nâng cao thể
chất, đời sống văn hoá tinh thần”... Qua đó, thanh niên là học sinh, sinh viên, nông
dân, công nhân,… đã góp phần không nhỏ làm nên vị thế của thành phố hôm nay.
(Nguồn: https://tanbinh.hochiminhcity.gov.vn/web/neoportal/-/nhung-tien-ekhoi-day-phat-huy-truyen-thong-nang-dong-sang-tao-cua-thanh-pho?)
?
CÂU HỎI
1.Liệt kê một số phong trào biểu hiện cho tính cách năng động, sáng tạo do
thanh niên Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện.
2.Học sinh có cần phải rèn luyện tính linh hoạt, năng động, sáng tạo không?
Giải thích. Nêu những biểu hiện của linh hoạt, năng động, sáng tạo trong học
tập hay trong hoạt động tập thể của lớp.
3. Tính trọng nghĩa, hào hiệp, hiếu khách
Câu chuyện về chuỗi quán cơm Nụ Cười (2 000 đồng/đĩa) được mở từ năm 2012
là một trong những dẫn chứng tiêu biểu về tính trọng nghĩa, hào hiệp của người dân
Thành phố Hồ Chí Minh. Ông Nam Đồng – Chủ nhiệm của quán cũng là người đồng
sáng lập ra dự án trợ giúp thức ăn giá rẻ của quỹ từ thiện Tình thương Thành phố,
từng là một nhà báo kì cựu trong làng báo Thành phố Hồ Chí Minh.
Không chỉ là quán cơm 2 000 đồng, ở Thành phố Hồ Chí Minh còn miễn phí nhiều
thứ khác. Một li trà đá miễn phí xua tan đi cái nóng bức trên đường phố; hình ảnh anh
diễn viên tối tối đi “hớt tóc dạo”, giúp cô chú lao động; ba anh em ở Gò Vấp sửa xe bị
ngập miễn phí; những tủ đồ cũ dành cho người khó khăn được đặt ở nhiều tuyến
đường với thông điệp “Quần áo tình thương – Ai cần đến lấy, ai thừa đến cho”; “Ai có
tấm lòng thì ủng hộ, ai có nhu cầu thì đến lấy”,… tất cả đều thể hiện sự hào hiệp,
phóng khoáng, “lá lành đùm lá rách” trong con người nơi này.
Hình 4. Bánh mì miễn phí
(Nguồn: tuoitre.vn)
Hình 5. Tặng cháo cho người vô gia cư
(Nguồn: Sở Giáo dục và Đào tạo TP. HCM)
“Miễn phí, không phải là chuyện của tiền, dù người giàu, hảo tâm ở thành phố
vô số. Miễn phí ở đây là lòng tử tế tự nhiên, thấy người ta khổ thì mình thương,
muốn làm họ bớt khổ. Họ vui, mình cũng vui” – chị Tiên Thuỷ một người thường
chạy đôn chạy đáo để đưa những bao quần áo cũ đến tay người nghèo, tâm sự.
(Nguồn: https://nld.com.vn/thoi-su/dat-lanh-tp-ho-chi-minh-than-thien-vatu-te 20200101212140969.htm)
?
CÂU HỎI
1. Tại sao người Thành phố Hồ Chí Minh sống trọng nghĩa, hào hiệp, hiếu khách?
2. Kể thêm một số hành động mang tính trọng nghĩa, hào hiệp, hiếu khách của người
dân ở Thành phố Hồ Chí Minh mà em quan sát được trong cuộc sống hằng ngày.
4. Dung hợp, hài hoà
Văn hoá Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh là kết quả của sự hội tụ nhiều nền
văn hoá, trong đó, văn hoá dân tộc là cốt lõi. Từ đó, sự dung hợp, hài hòa, cho
phép người Sài Gòn “gạn đục khơi trong” để chọn lọc, tiếp thu văn hoá các miền,
các nước là một tính cách của con người nơi đây.
Người Sài Gòn có phần dung hoà về lí thuyết nhưng lại thuần nhất về hành
động. Lối sống người Sài Gòn vừa chất phác, giản dị; vừa phóng khoáng, lại có
nét thoải mái tự do của người nông dân Nam Bộ và kỉ cương tôn trọng pháp luật.
Sự dung hợp, hài hoà được hình thành phát triển vừa có căn cứ khách quan tự nhiên, xã
hội, giao lưu kinh tế, văn hoá vừa do con người nhận thức giáo dục bồi dưỡng nên. Đây là
điều kiện thuận lợi xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, cho quá trình hội nhập quốc tế.
(Học viện Cán bộ Thành phố Hồ Chí Minh, Văn hoá, con người Sài Gòn
Thành phố Hồ Chí Minh, Môn học về Thành Phố Hồ Chí Minh, NXB Tổng hợp TP.HCM, 2019)
?
CÂU HỎI
Nêu một số dẫn chứng mà em biết về tính cách dung hợp, hài hoà của con người
ở Thành phố Hồ Chí Minh.
5. Sống thực tế
Con người ở Thành phố Hồ Chí Minh sống thực tế chứ không thực dụng. Họ sống
đúng với bản chất con người mình, không giả tạo, không khoảng cách giàu nghèo. Con
người nơi đây quan tâm nội dung hơn hình thức, họ bộc trực, thẳng thắn, thấy việc làm
ngay và không chấp nhận lối sống “cơ hội”. Người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh suy
nghĩ, nói chuyện đơn giản, thường căn cứ vào việc làm chứ không qua lời nói.
Con người Thành phố Hồ Chí Minh thoáng nhưng không dễ dãi, thế nên đi đâu
cũng có thể lập thân, lập nghiệp được. Họ không từ chối giúp đỡ người khác, sẵn
lòng đón bạn bè các nơi đến đây sinh sống, chào đón những điều mới mẻ đến với
mình, chung sức xây dựng nên một thành phố phát triển, năng động nhất nước,
sống hết mình cho ngày hôm nay.
?
CÂU HỎI
Tính cách thực tế của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh được biểu hiện như
thế nào trong cuộc sống thường ngày?
Nhận xét chung
Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã gắn với vùng đất Nam Bộ về những yếu tố
lịch sử, văn hoá và nhất là con người. Chính thổ nhưỡng, khí hậu nơi đây đã thu hút
người dân khắp nơi từ thuở Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh còn là vùng Bến Nghé
hoang sơ. Những người tài, những người dân cần cù, dũng cảm trong lao động sản
xuất đã làm cho vùng đất này ngày càng trù phú, trở thành địa linh. Người dân Thành
phố Hồ Chí Minh rất phóng khoáng và tự tin; cần cù nhưng năng động; chất phác mà
dũng cảm; trọng nghĩa, khinh tài; cưu mang đùm bọc lẫn nhau cả những khi yên bình
hay những khi gian khó. Cùng với những người Bến Nghé xưa, rất đông người Sài
Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh xuất thân từ nhiều giai tầng, sinh ra từ mọi miền của
Tổ quốc đã đến sống, chiến đấu, lao động, thăng hoa sáng tạo vì Thành phố. Bản sắc
người Sài Gòn – Thành phố Hồ Chí Minh đã làm nên sức thu hút, cảm hoá cư dân từ
nơi khác đến, tạo sức gắn kết của một cộng đồng dân cư đặc biệt. Cùng với thời gian,
người dân của Thành phố thấm đẫm cái bản sắc, cái khí chất của mảnh đất này và
luôn tự hào khẳng định mình là người của Thành phố Hồ Chí Minh.
Hình 6. Hình ảnh Sài Gòn về đêm
(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)
LUYỆN TẬP
1. Em hiểu thế nào về câu ca dao sau:
“Non cao cũng có đường trèo
Đường dẫu hiểm nghèo cũng có lối đi.”
Câu ca dao trên phù hợp khi nói về tính cách nào của con người ở Thành phố
Hồ Chí Minh?
2. Trong các tính cách tốt đẹp của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh, tính
cách nào được xem là nội trội nhất? Vì sao.
3. Trong đại dịch Covid-19 vừa qua, tính cách tốt đẹp của con người Thành phố
Hồ Chí Minh được thể hiện rõ nét qua những hành động cụ thể nào?
VẬN DỤNG
1. Nêu một số việc làm phù hợp với em trong việc gìn giữ và phát huy những
tính cách tốt đẹp của con người Thành phố Hồ Chí Minh.
2. Sưu tầm những câu chuyện, hình ảnh, hành động liên quan đến tính cách tốt
đẹp của con người ở Thành phố Hồ Chí Minh
 








Các ý kiến mới nhất