CHỦ ĐỀ 6: VAI TRÒ CỦA GIAO THÔNG VẬN
TẢI ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN Ở THÀNH PHỐ
HỒ CHÍ MINH
MỤC TIÊU
– Kể tên được các phương tiện giao thông chủ yếu ở Thành phố Hồ Chí Minh.

– Nêu được vai trò của giao thông đối với sự phát triển kinh tế tại Thành phố
Hồ Chí Minh.
– Đề xuất được giải pháp nâng cao ý thức giữ gìn, phát triển hệ thống giao thông

ởThành phố Hồ Chí Minh.

KHỞI ĐỘNG
Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, văn hoá của Việt Nam, với
những địa điểm du lịch luôn thu hút một lượng lớn du khách trong và ngoài
nước tham quan. Bạn có thể đến với Thành phố Hồ Chí Minh bằng các
phương tiện di chuyển rất đa dạng và thuận lợi.
?

CÂU HỎI
Em hãy cùng các bạn kể tên các phương tiện giao thông để đi đến Thành

phố Hồ Chí Minh mà em biết.

KHÁM PHÁ
I. CÁC LOẠI HÌNH VÀ PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG CHỦ YẾU Ở THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ MINH

53

THÔNG TIN 1
Thành phố Hồ Chí Minh là trung tâm kinh tế, văn hoá, giáo dục, du lịch,... quan
trọng của Việt Nam. Bên cạnh những ưu thế vượt trội về kinh tế – xã hội so với các
địa phương trong vùng và cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh còn có nhiều loại hình
giao thông hiện hữu, đa dạng phục vụ nhu cầu đi lại trong phạm vi Thành phố và
giữa Thành phố Hồ Chí Minh với các vùng lân cận, toàn cầu. Các loại hình giao
thông di chuyển tại Thành phố phổ biến bao gồm:

a. Đường bộ
Hệ thống đường bộ của Thành phố Hồ Chí Minh dày đặc, có tổng chiều dài là 4 044
km, lớn nhất trong các đô thị ở Việt Nam. Tại các quận quanh khu vực trung tâm và
các vùng ven nội thành, tình hình giao thông đang nằm trong tình trạng còn nhiều hạn
chế với các vấn nạn như ùn tắc thường xuyên. Người dân Thành phố có thể di chuyển
bằng phương tiện như: ô tô, xe máy, đây được xem là các phương tiện giao thông chủ
yếu của người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Ngoài ra, các tuyến quốc lộ và xa lộ cửa
ngõ cũng đã được đầu tư mở rộng đáng kể như: tuyến Đại lộ Nguyễn Văn Linh (Nam
Sài Gòn), Xa lộ Hà Nội (đi Biên Hoà) và Đại lộ Đông – Tây cùng hầm Thủ Thiêm vượt
sông Sài Gòn. Thành phố cũng đầu tư nhiều cây cầu lớn nhằm tạo điều kiện thuận lợi
cho việc lưu thông và giảm tải lưu lượng xe cộ ra ngoài thành tiêu biểu là cầu Phú Mỹ,
cầu Sài Gòn 2 và cầu Thủ Thiêm.

b. Đường sắt
Thành phố Hồ Chí Minh là
điểm kết thúc của tuyến đường
sắt Bắc Nam do Tổng công ty
Đường sắt Việt Nam điều hành
hoạt động. Trong thành phố, hiện
có hai nhà ga chính: ga Sóng
Thần và ga Sài Gòn. Bên cạnh đó,
còn có một số nhà ga nhỏ như: Dĩ
An, Thủ Đức, Bình Triệu, Gò Vấp.
Hình 1. Hành khách đi tàu lửa tại Thành phố Hồ Chí Minh

(Nguồn: chinhphu.vn)

54

c. Đường thuỷ
Mạng lưới giao thông
đường thuỷ tại Thành
phố Hồ Chí Minh khá
phát triển, cơ bản đáp
ứng nhu cầu di chuyển
của người dân với tuyến
đường thuỷ chở hành
khách liên tỉnh là tuyến
tàu cánh ngầm nối cảng
Nhà Rồng với cảng Cầu
Đá,

thành

phố

Vũng

Tàu. Ngoài ra, còn có
khoảng

Hình 2. Tàu thuỷ hoạt động tại Thành phố Hồ Chí Minh

(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)

50 bến đò, phà phục vụ giao thông hành khách, trong đó, lớn nhất là phà Cát
Lái nối Quận 9 với huyện Nhơn Trạch, tỉnh Đồng Nai.
d. Đường hàng không
Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất nằm trên địa bàn quận Tân Bình, Thành
phố Hồ Chí Minh, cách trung tâm thành phố khoảng 8 km về phía bắc. Trong
tương lai, khi Sân bay Quốc tế Long Thành được hoàn tất xây dựng và đi
vào hoạt động sẽ “gánh” một lượng hành khách đáng kể ở Tân Sơn Nhất,
giúp giảm tình trạng quá tải hiện tại ở sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất.

Hình 3. Sân bay Quốc tế Tân Sơn Nhất
(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)

55

THÔNG TIN 2
Người dân Thành phố Hồ Chí Minh tham gia giao thông chủ yếu là xe mô
tô và xe gắn máy, chiếm tỉ lệ trên 90%, còn lại là các phương tiện khác như:
ô tô, máy bay, xe lửa, xe đạp công cộng, phà biển,…
Xe buýt là một trong những phương tiện vận tải hành khách công cộng hữu
ích cho người dân nơi đây. Hoạt động của xe buýt nội thành do Trung tâm Quản
lí và Điều hành Vận tải Hành khách Công cộng Thành phố Hồ Chí Minh (một đơn
vị trực thuộc Sở Giao thông Vận tải Thành phố) quản lí và điều hành.
Xe buýt đóng vai trò then chốt và là nhiệm vụ chiến lược của các đô thị trong việc
khắc phục ùn tắc giao thông, kiềm chế tai nạn giao thông và giảm ô nhiễm môi trường.

Đi xe buýt rất an toàn, lại tránh được mưa nắng, bụi đường, không va
chạm với các phương tiện khác, không phải lo điều khiển phương tiện né,
tránh trong “rừng xe cộ”,… Ưu điểm nổi bật khác là giá vé đi xe buýt rẻ hơn
hẳn so với hầu hết các phương tiện cơ giới khác.

Hình 4. Xe buýt tại Thành phố Hồ Chí Minh
(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)

?

CÂU HỎI

– Theo em, người dân Thành phố Hồ Chí Minh di chuyển, vận chuyển hàng
hoá bằng những phương tiện giao thông nào? Phương tiện giao thông nào
được sử dụng chủ yếu? Vì sao?
– Hãy kể tên các phương tiện giao thông công cộng khác ở Thành phố Hồ
Chí Minh mà em biết.

56

II. VAI TRÒ̀CỦA GIAO THÔNG ĐỐI VỚI SỰ̣PHÁT TRIỂN KINH TẾ TẠI
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
THÔNG TIN 1
Uỷ Ban Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh vừa ban hành Quyết định phê
duyệt Đề án phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trên địa bàn Thành phố
giai đoạn 2020 – 2030.
Theo đó, Thành phố Hồ Chí Minh đề ra các giải pháp mang tính đột phá
và xây dựng lộ trình phù hợp nhằm triển khai đầu tư phát triển hệ thống kết
cấu hạ tầng giao thông hiện đại, đồng bộ, tính kết nối cao. Từ đó, giúp giảm
ùn tắc giao thông, giảm tai nạn giao thông và đáp ứng nhu cầu phát triển
kinh tế – xã hội, góp phần tạo cảnh quan môi trường đô thị, nâng cao chất
lượng cuộc sống người dân của Thành phố.
Đồng thời, Thành phố phát triển kết cấu hạ tầng giao thông trên cơ sở là
một quy hoạch chung, có kết nối vùng, liên vùng và địa phương; có liên kết
giữa các phương thức vận tải, sẽ tạo thành một mạng lưới giao thông
thông suốt, thuận tiện và đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân.
(Nguồn: https://dangcongsan.vn/xa-hoi/mang-luoi-giao-thong-tp-ho-chiminh-se-thong-suot-572354.html)

Hình 5. Tuyến metro số 1

Hình 6. Đường vành đai 2

(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM) (Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)

57

Hình 7. Đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh –

Hình 8. Cảng Cát Lái

Long Thành – Dầu Giây
(Nguồn: thanhuytphcm.vn)

(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)

Hình 9. Cảng Sài Gòn

Hình 10. Đường Phạm Văn Đồng

(Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM) (Nguồn: Sở Thông tin và Truyền thông TP. HCM)

THÔNG TIN 2
Thành phố Hồ Chí Minh ưu tiên dự án giao thông kết nối tạo động lực phát triển
vùng. Việc đẩy nhanh tiến độ chuẩn bị đầu tư các dự án trọng điểm, cấp bách kết nối
vùng giữa Thành phố Hồ Chí Minh với các địa phương tạo động lực thúc đẩy phát
triển cho Vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, với vai trò quan trọng trong hệ thống kết
nối giao thông vận tải trong vùng, phục vụ nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hoá
của toàn vùng Nam Bộ đi các vùng, miền khác trong nước và quốc tế.
Bên cạnh đó, nhờ hệ thống đường cao tốc Xuyên Á (AH – cao tốc ASEAN), việc du
lịch bằng xe khách và xe buýt giữa các nước trong khu vực thuận tiện hơn trước

58

rất nhiều. Theo đó, việc vận chuyển hành khách, hàng hoá sẽ trở nên nhanh
chóng và dễ dàng hơn trên tuyến đường Thành phố Hồ Chí Minh – Campuchia –
Viêng Chăn (Lào) và ngược lại trong vòng 24 giờ. Với sự liên kết giữa hệ thống
đường giao thông quốc lộ của các quốc gia trong khu vực và hệ thống biển báo
đồng nhất, dự án đường cao tốc Xuyên Á đã và đang phát huy hiệu quả, góp
phần thúc đẩy giao lưu về thương mại, kinh tế giữa các quốc gia, đồng thời, tạo
điều kiện thuận lợi cho Thành phố Hồ Chí Minh trong việc phát triển kinh tế, văn
hoá, thúc đẩy tình hữu nghị giữa các nước trong khu vực Đông Nam Á.

?

CÂU HỎI

– Từ các thông tin trên kết hợp với hiểu biết thực tế của bản thân, em hãy
thảo luận và cho biết vai trò của giao thông đối với sự phát triển kinh tế – xã hội
ở Thành phố Hồ Chí Minh.
– Em hãy chia sẻ với các bạn cùng lớp về tình hình giao thông nơi em đang sinh
sống. Em sẽ làm gì khi chứng kiến người thân, bạn bè,… vi phạm luật giao thông?

LUYỆN TẬP
1. Tình huống
Trong một lần thảo luận về vai trò của giao thông vận tải đối với sự phát triển
kinh tế – xã hội ở Thành phố Hồ Chí Minh, bạn A cho rằng: “Giao thông rất quan
trọng đối với sự phát triển của Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng và cả nước nói
chung, ngành Giao thông phát triển sẽ tạo điều kiện cho đời sống người dân được
nâng cao”. Bạn H thì cho rằng: “Giao thông vận tải thì không quan trọng, việc đi lại
hiện giờ không có gì khó khăn cả, cần tập trung đầu tư vào các lĩnh vực khoa học,
công nghệ để phát triển Thành phố trở thành đô thị thông minh”.
Câu hỏi:
– Em đồng tình với ý kiến của bạn A hay bạn H? Giải thích vì sao.
– Bằng kiến thức đã học và hiểu biết của bản thân, em hãy chứng minh vai trò của
ngành Giao thông vận tải đối với sự phát triển kinh tế – xã hội ở Thành phố Hồ Chí Minh.

59

2. Đọc bài vè dưới đây và thực hiện yêu cầu
Bảo hiểm an toàn

đi đàng hoàng. Nếu

Nếu bạn rơi cặp
Cũng không được dừng

chuyển hướng khác

Đứng sát lề đường

Nếu đi xe buýt

Giơ tay xin đường.

Mới quay lại nhặt.

Tìm chỗ ngồi yên

Nếu dàn hàng ngang

Muốn vượt lên trước

Chớ có ngó nghiêng

Là nguy hiểm đó.
Lời thầy thường dạy

Phải có trước sau

Thò đầu thò cổ

Quan sát thật lâu
Mới vượt lên nhé.

Ra ngoài cửa sổ

Con đường tuy bé

Xin nhớ lời thầy.

Không ai lường được

Nhưng vẫn phải nhường

An toàn trên hết

Lạng lách đánh võng

Dành một phần đường

Tai hoạ phía trước

Càng nguy hiểm hơn.

Cho người đi bộ.
Nếu ngồi xe máy
Đội mũ sẵn sàng

Rình rập đằng sau

Đạp xe xuống dốc Phải

Không thả hai tay
Nguy hiểm có ngày

Nói chuyện giữa đường

Gây ra ùn tắc
Yêu cầu:

Phòng ngừa tai nạn

Tai hoạ ra trò.

Bất cứ ở đâu

Cũng cần phòng tránh.

(Theo Trần Quang Minh)

– Tổ chức cuộc thi theo nhóm, đội nào thể hiện bài vè trên hay nhất sẽ dành chiến
thắng.

– Em hãy thảo luận và cho biết ở lứa tuổi học sinh trung học cơ sở, bản
thân em sẽ làm gì để giảm kẹt xe, ùn tắc, tai nạn giao thông.

– Em hãy cho biết nếu em được tham gia tiếp xúc, đối thoại với lãnh đạo

Thành phố Hồ Chí Minh, em sẽ có nguyện vọng và đề xuất gì để phát triển
hệ thống giao thông công cộng.

VẬN DỤNG
Em hãy hợp tác cùng bạn để lên kế hoạch và thực hiện một dự án tuyên
truyền về văn hoá giao thông cho cộng đồng dân cư hoặc cho học sinh trong
trường.
Gợi ý:
Có thể thực hiện các hình thức như vẽ tranh, thiết kế poster, sáng tác
khẩu hiệu tuyên truyền, video clip,…