CHỦ ĐỀ:
CÁC THÀNH PHẦN CHÍNH CỦA CÂU

CHỮA LỖI VỀ CHỦ NGỮ, VỊ NGỮ
( LUYỆN TẬP)
Giáo viên: Bùi Thị Thúy

1. Tìm chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu sau:
a/ Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu ký” cho thấy Dế Mèn
TN

biết phục thiện.

VN

-> Câu thiếu chủ ngữ
b/ Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu ký”, em thấy Dế Mèn
TN

CN

biết phục thiện.
-> Câu đầy đủ thành phần CN, VN

VN

* Cách chữa câu thiếu chủ ngữ: (câu a)
- Thêm chủ ngữ:
+ Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu kí”, tác giả Tô Hoài cho thấy Dế
TN

CN

Mèn biết phục thiện.

VN

- Biến trạng ngữ thành chủ ngữ:
+ Truyện “Dế Mèn phiêu lưu ký” cho thấy Dế Mèn biết phục thiện.
CN

VN

- Biến vị ngữ thành một cụm chủ vị:
+ Qua truyện “Dế Mèn phiêu lưu ký”, em thấy Dế Mèn biết phục thiện
TN

CN

VN

1. Tìm chủ ngữ, vị ngữ của mỗi câu sau:
a/Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt, xông thẳng vào quân thù.
VN

CN

-> Câu đầy đủ thành phần CN, VN
b/ Hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt, xông thẳng vào
Cụm danh từ
quân thù.
-> Câu thiếu vị ngữ
c/ Bạn Lan, người học giỏi nhất lớp 6A
Cụm DT
-> Câu thiếu vị ngữ
d/ Bạn Lan là người học giỏi nhất lớp 6A
CN

VN

-> Câu đầy đủ thành phần CN, VN

* Cách chữa câu thiếu vị ngữ: (câu b)
- Thêm vị ngữ
+ Hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt, xông thẳng
CN

vào quân thù đã để lại trong em niềm kính phục.
VN

- Biến cụm từ đã cho thành một bộ phận của cụm C-V
+ Em rất thích hình ảnh Thánh Gióng cưỡi ngựa sắt, vung roi sắt
CN

, xông thẳng vào quân thù.

VN

* Cách chữa câu thiếu vị ngữ: (câu c)
- Thêm cụm từ làm vị ngữ
+ Bạn Lan, người học giỏi nhất lớp 6A là bạn thân của tôi.
CN

VN

- Biến câu đã cho (gồm 2 cụm DT) thành một cụm CN
+ Bạn Lan là người học giỏi nhất lớp 6A.
CN

VN

- Biến câu đã cho thành một bộ phận của câu
+ Tôi rất quý bạn Lan, người học giỏi nhất lớp 6A .
CN

VN

- Cho từ “mùa xuân”: hãy đặt 2 câu để mùa xuân
lần lượt đóng vai trò là:
+ Thành phần chủ ngữ trong câu.
+ Thành phần vị ngữ trong câu.
Mùa xuân là tết trồng cây
CN

VN

Tháng giêng là mùa xuân
CN

VN

III. Luyện tập:
1. Hãy đặt câu hỏi kiểm tra xem những câu dưới đây có
thiếu chủ ngữ hoặc vị ngữ không.
a/. Từ hôm đó, bác Tai, cô Mắt, cậu Chân, cậu Tay không làm gì nữa.
TN

CN

VN

b/. Lát sau, hổ đẻ được.
TN

CN

VN

c/. Hơn mười năm sau, bác tiều già rồi chết.
TN

CN

VN

2. Trong số những câu dưới đây, câu nào viết sai? Vì sao?
a/ Kết quả của năm học đầu tiên ở trường Trung học cơ sở đã động
viên em rất nhiều.
(Câu hoàn chỉnh)
b/ Kết quả của năm học đầu tiên ở trường Trung học cơ sở đã động
viên em rất nhiều.
b/ Với kết quả của năm học đầu tiên ở trường Trung học cơ sở đã
động viên em rất nhiều.
→ Thiếu chủ ngữ
→ Bỏ từ “Với”
c/ Những câu chuyện dân gian mà chúng tôi thích nghe kể luôn đi
theo chúng tôi suốt cuộc đời.
c/ Những câu chuyện dân gian mà chúng tôi thích nghe kể.
→ Thêm vị ngữ vào
d/. Chúng tôi thích nghe kể những câu chuyện dân gian.
(Câu hoàn chỉnh)

3. Điền những chủ ngữ thích hợp vào chỗ trống.
a/ …………
Chúng em

bắt đầu học hát.

b/ …………………hót
Chim
líu lo.

4. Điền những vị ngữ thích hợp vào chỗ trống.
là học giỏi nhất lớp.
a/.Khi học lớp 5, Hải ……………..
rất hối hận
b/ Lúc Dế Choắt chết, Dế Mèn ……………

5. Hãy chuyển mỗi câu ghép dưới đây thành hai câu
đơn:
a/. Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với hổ con, còn hổ cái nằm phục
xuống, dáng mỏi mệt lắm.
→ Hổ đực mừng rỡ đùa giỡn với hổ con. Còn hổ cái thì nằm
phục xuống, dáng mỏi mệt lắm.
b/. Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi
trước mặt, nước dâng trắng mênh mông.
→ Mấy hôm nọ, trời mưa lớn. Trên những hồ ao quanh bãi
trước mặt, nước dâng trắng mênh mông.

Bài tập bổ sung:

Những câu sau đây. Câu nào đúng ngữ pháp, câu nào sai? Chỉ
ra chỗ sai và nêu cách chữa câu sai?
a. Em Nga đi thi học sinh giỏi Toán
CN

VN

b. Việc em Nga đi thi học sinh giỏi môn Toán
Cụm DT
-> Câu thiếu vị ngữ
c. Đi qua vườn bác Nam, thấy có nhiều cây ăn quả
TN

VN

-> Câu thiếu chủ ngữ
d. Mỗi khi nhìn lên ảnh Bác Hồ
-> Câu thiếu cả CN, VN

* Cách chữa câu thiếu
b. Việc em Nga đi thi học sinh giỏi môn Toán
- Bỏ từ “ việc”
- Thêm một vị ngữ thích hợp:
-> Việc em Nga đi thi học sinh giỏi môn Toán là vinh dự cho nhà trường
CN

VN

c. Đi qua vườn bác Nam, thấy có nhiều cây ăn quả
TN

VN

- Thêm chủ ngữ : Tôi, em, mọi người
-> Đi qua vườn bác Nam, tôi thấy có nhiều cây ăn quả
TN

VN

CN

d. Mỗi khi nhìn lên ảnh Bác Hồ,
TN

- Thêm cả chủ ngữ và vị ngữ

-> Mỗi khi nhìn lên ảnh Bác Hồ, em như thấy Bác đang mỉm cười
TN

và khích lệ em học tập.

CN

VN

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:
- Học bài – xem những bài tập đã chữa
- Làm bài tập còn lại tr 130 sgk
- Tìm hiểu bài: Chữa lỗi về chủ ngữ, vị ngữ
( Tiếp theo)

* Cách sửa câu viết thiếu CN và VN

Lỗi sai

Cách sửa

- C1: Thêm từ hoặc cụm từ làm CN.
Câu thiếu CN

- C2: Bỏ từ đứng đầu TN, biến TN thành CN.

Câu thiếu VN

- C1: Thêm từ hoặc cụm từ làm VN.
- C2: Bỏ từ DT trung tâm trong câu đã cho .
- C3 : Thêm cụm từ , biến câu đã cho thành
một bộ phận của câu.

* Lưu ý :Có nhiều cách sửa lỗi câu viết thiếu CN, VN
nhưng khi sửa cần chú ý đặt câu vào hoàn cảnh giao tiếp
cụ thể.