Nhờ có ánh sáng chúng ta nhìn thấy
mọi vậy, vậy ánh sáng phát ra từ đâu?
Trong không khí, ánh sáng truyền
như thế nào?

Thứ năm ngày 19 tháng 10 năm 2023

YÊU CẦU CẦN
ĐẠT
Nêu được ví d
ụ về các vật phát sáng và các vật được chiếu sáng.


 Nếu được cách làm và thực hiện được TN tìm hiểu về sự truyền
thẳng của ánh sáng; về vật cho ánh sáng truyền qua và vật cản
ánh sáng.
 Vận dụng được kiến thức về tính chất cho ánh sáng truyền qua
hay không cho ánh sáng truyền qua của các vật để giải thích
được một số hiện tượng tự nhiên và ứng dụng thực tế.
 Thực hiện được TN để tìm hiểu nguyên nhân có bóng của vật và
sự thay đổi của bóng khi vị trí của vật hoặc của nguồn sáng thay
đổi.
 Vận dụng được trong thực tế, ở mức độ đơn giản kiến thức về
bóng của vật.

HĐ1. Vật phát sáng và vật
được chiếu sáng

Mặt trời là vật phát sáng tự nhiên
Con người có thể tạo ra vật phát
sáng

Ngọn đuốc

Đèn dầu

Đèn pin

Đèn điện

Có những vật không phát sáng
nhưng được chiếu sáng và phản
chiếu ánh sáng chiếu vào nó.
Ví dụ: Mặt Trăng, cột điện, tàu hỏa,…
phản chiếu ánh sáng mặt trời chiếu
tới chúng.

Quan sát hình 1, 2 và cho biết những vật nào là vật
phát sáng, những vật nào là vật được chiếu sáng.

Vật phát sáng

Vật được chiếu sáng

Vật phát sáng

Mặt trời
Bóng đèn (đã được bật)

Vật được chiếu sáng

Nhà, xe cộ, cây cối
Mặt trăng, bàn ghế
Tủ, lọ hoa

Nêu những ví dụ khác về
vật phát sáng mà em biết

Tại sao Mặt trăng không
phải là vật tự phát sáng?
• Mặt trăng không phải là vật tự phát
sáng vì bản thân nó không tự phát
ra ánh sáng. Nó chỉ nhận ánh sáng
từ Mặt trời rồi phản chiếu lại.

Mặt Trăng nhận ánh sáng từ Mặt Trời.

Kết luận

 Ban ngày vật tự phát sáng duy nhất là
Mặt Trời còn tất cả mọi vật khác được
Mặt Trời chiếu sáng.
 Ban đêm vật tự phát sáng là: đèn điện
khi có dòng điện chạy qua, đom
đóm,..
 Mọi vật mà chúng ta nhìn thấy vào ban
đêm là do đèn chiếu sáng hoặc do ánh
sáng phản chiếu từ Mặt Trăng chiếu
sáng.

HĐ2. Sự truyền ánh sáng

Ánh sáng truyền từ vật phát sáng đến
các vật và phản chiếu từ các vật đến
mắt nên ta nhìn thấy chúng.

Trong không khí ánh sáng truyền theo
đường thẳng

01
Kiểm tra điều kiện
để mắt nhìn thấy
một vật

Chuẩn bị: Hộp bìa cứng thành trong màu đen có
đục hai lỗ nhỏ, đèn pin, viên bi trắng.
Tiến hành:
- Bố trí thí nghiệm như hình 3. Viên bi
trắng đặt ở đáy hộp.
- Đặt mắt sát lỗ nhỏ. Em hãy dự đoán có
nhìn thấy viên bi trắng không trong hai
trường hợp: chưa bật đèn và đã bật đèn.
- Thực hiện thí nghiệm kiểm tra dự đoán.
Từ kết quả thí nghiệm rút ra nhận xét. Khi nào mắt nhìn thấy vật?

1. Khi chưa bật đèn, em có nhìn thấy vật không?

Khi chưa bật đèn, ta không nhìn thấy vật

2. Khi bật đèn, em có nhìn thấy vật không?

Khi bật đèn, ta nhìn thấy vật

Giải thích

Khi bật đèn, ánh sáng truyền từ vật tới
mắt nên ta nhìn thấy vật

Ánh sáng từ vật đến mắt giúp ta
nhìn thấy vật

02
Kiểm tra ánh sáng
truyền thẳng
trong không khí

Chuẩn bị: 3 tấm bìa cứng (A, B, C), trên mỗi tấm có đục một lỗ nhỏ
ở độ cao như nhau; 1 đoạn dây thép thẳng nhỏ, dài khoảng 25 cm
(có thể xuyên qua lỗ trên tấm bìa); đèn pin (hình 4).
Tiến hành:
• Đặt đèn pin đã bật sáng trước tấm bìa A. Đặt mắt
sau tấm bìa A sao cho nhìn thấy được bóng đèn pin.
• Đặt tấm bìa B sau tấm bìa A sao cho đặt mắt sau tấm
bia B, nhìn thấy được bóng đèn pin.
• Đặt tấm bìa C sau tấm bìa A sao cho đặt mắt sau tấm
bìa B, nhìn thấy được bóng đèn pin.
• Em hãy dự đoán có thể xuyên đoạn dây thép qua 3 lỗ
nhỏ ở 3 tấm bìa không.
• Thực hiện thí nghiệm kiểm tra dự đoán.

Nêu nhận xét về sự truyền của ánh sáng trong
không khí.

Dự đoán có thể xuyên đoạn dây thép qua 3 lỗ
nhỏ ở 3 tấm bìa không.

Ta có thể xuyên đoạn dây thép qua 3 lỗ nhỏ ở 3
tấm bìa vì 3 lỗ nằm trên một đường thẳng

Kết luận:
Ánh sáng truyền trong không khí theo
đường thẳng


Quan sát hình 5.
Chỉ ra vật phát sáng
trong hình.
Vì sao người đứng bên
đường nhìn thấy ô tô?
Người đó cần điều kiện gì
để có thể nhìn thấy ô tô vào
ban đêm.

Quan sát hình 5.
Chỉ ra vật phát sáng
trong hình.

Vật phát sáng trong
hình là mặt trời.

Quan sát hình 5.
Vì sao người đứng bên
đường nhìn thấy ô tô?
Ánh sáng mặt trời chiếu
tới ô tô phản chiếu ánh
sáng tới mắt người đứng
bên đường nên người đó
nhìn thấy ô tô.

Quan sát hình 5.
Người đó cần điều kiện gì
để có thể nhìn thấy ô tô vào
ban đêm.

Cách 1: Đèn điện bên
đường sáng
Cách 2: Đèn điện bên đường không
sáng, ô tô bật các đèn tín hiệu

Học thuộc ghi nhớ bài học
Chuẩn bị cho Tiết 2