Tiết 31:
CÁCH DẪN TRỰC
TIẾP – CÁCH DẪN GIÁN TIẾP

Tiết 31:

A – Tìm hiểu bài
I – Cách dẫn trực tiếp

§äc vµ t×m hiÓu c¸c ®o¹n v¨n sau (trÝch tõ truyÖn ng¾n
LÆng lÏ Sa Pa cña NguyÔn Thµnh Long):
a) Ch¸u ë liÒn trong tr¹m hµng th¸ng. B¸c l¸i xe bao lÇn dõng, bãp cßi
toe toe, mÆc, ch¸u gan l× nhÊt ®Þnh kh«ng xuèng. Ấy thÕ lµ mét h«m,
b¸c l¸i ph¶i th©n hµnh lªn tr¹m ch¸u. Ch¸u nãi: “§Êy, b¸c còng ch¼ng
“thÌm” ng­êi lµ g×?”
b) Ho¹ sÜ nghÜ thÇm: “Kh¸ch tíi bÊt ngê, ch¾c cu cËu ch­a kÞp quÐt t­
íc dän dÑp, ch­a kÞp gÊp ch¨n ch¼ng h¹n.”
1. Trong đoạn trích (a), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ của nhân vật ? Nó
được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng những dấu gì ?
2. Trong đoạn trích (b), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ của nhân vật ? Nó
được ngăn cách với bộ phận đứng trước bằng những dấu gì ?
3. Trong cả hai đoạn trích, có thể thay đổi vị trí giữa bộ phận in đậm với bộ phận
đứng trước nó được không ? Nếu được thì hai bộ phận ấy ngăn cách với nhau bằng
những dấu gì ?

1.
-  Phần in đậm đoạn (a) là lời nói nhân vật (có chỉ dẫn “cháu nói”
trong lời người dẫn)
- Lời dẫn trực tiếp này được tách khỏi phần đứng trước câu là dấu
hai chấm và dấu ngoặc kép
2. 
- Phần in đậm (b) là ý nghĩ của nhân vật (có chỉ dẫn “họa sĩ nghĩ
thầm” trong lời người dẫn).
- Dấu hiệu ngăn cách là dấu hai chấm, dấu ngoặc kép
3. Có thể thay đổi vị trí trước sau giữa phần lời nói, ý nghĩ được
dẫn và phần lời dẫn, nếu phần lời dẫn đứng sau thì phải thay dấu
hai chấm bằng dấu phảy, dấu gạch ngang
“ Khách tới bất ngờ, chắc cu cậu không kịp quét tước dọn dẹp,
chưa kịp gấp chăn chẳng hạn”- Họa sĩ nghĩ thầm

Tiết 31:

A – Tìm hiểu bài
I – Cách dẫn trực tiếp
II – Cách dẫn gián tiếp

§äc vµ t×m hiÓu c¸c ®o¹n trÝch sau:
a) L·o t×m lêi lÏ gi¶ng gi¶i cho con trai hiÓu. L·o khuyªn nã h·y d»n
lßng bá ®¸m nµy, ®Ó dïi gi¾ng l¹i Ýt l©u, xem cã ®¸m nµo kh¸ mµ
nhÑ tiÒn h¬n sÏ liÖu; ch¼ng lÊy ®øa nµy th× lÊy ®øa kh¸c; lµng nµy
®· chÕt hÕt con g¸i ®©u mµ sî.
(Nam Cao, L·o H¹c)
b) Như­ng chí hiÓu lÇm r»ng B¸c sèng kh¾c khæ theo lèi nhµ tu hµnh,
thanh tao theo kiÓu nhµ hiÒn triÕt Èn dËt.
(Ph¹m V¨n §ång, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,
tinh hoa vµ khÝ ph¸ch cña d©n téc, l­¬ng t©m cña thêi ®¹i)
1. Trong đoạn trích (a), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ ? Nó có được ngăn
cách với bộ phận đứng trước bằng dấu gì không ?
2. Trong đoạn trích (b), bộ phận in đậm là lời nói hay ý nghĩ ? Giữa bộ phận in đậm
và bộ phận đứng trước có từ gì ? Có thể thay từ đó bằng từ gì ?

1. Phần in đậm trong đoạn (a) là lời nói được
thuật lại
2. 
- Phần in đậm ở đoạn (b) là ý nghĩ (dựa vào từ
hiểu trong bộ phận lời dẫn được thuật lại.
- Đoạn b có từ “rằng” ngăn cách phần ý được
dẫn và phần lời của người dẫn, có thể thay
bằng từ “là”

Tiết 31:

A – Tìm hiểu bài
I – Cách dẫn trực tiếp
II – Cách dẫn gián tiếp
B. Kết luận: Ghi nhớ/ SGK trang 54

So s¸nh c¸ch dÉn

Dẫn trực tiếp

Dẫn gián tiếp

Giống : Đều là dẫn lời nói hay ý nghĩ của một người,một
nhân vật
-Dẫn nguyên văn.
-Đặt trong đấu ngoặc kép.

-Thuật lại có điều chỉnh.
-Không đặt trong dấu ngoặc
kép.

* CHÚ Ý:
Cách chuyển lời dẫn trực tiếp thành lời dẫn gián tiếp:
1/Bỏ dấu hai chấm .dấu ngoặc kép.
2/chuyển chủ ngữ ở lời dẫn trực tiếp theo ngôi thích hợp.
*Ví dụ :
-Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói : “Chỗ này là chỗ con ta ở được đây.”
=> Bấy giờ bà mẹ mới vui lòng nói rằng đây là chỗ con bà ở được

Tiết 31:

A .Tìm hiểu bài
B. Kết luận:
C. Luyện tập

Bµi tËp 1: T×m lêi dÉn trong nh÷ng ®o¹n trÝch sau (TrÝch tõ
truyÖn ng¾n L·o H¹c cña Nam Cao). Cho biÕt ®ã lµ lêi nãi
hay ý nghÜ ®­îc dÉn, lµ lêi dÉn trùc tiÕp hay gi¸n tiÕp?
a) Nã cø lµm in nh­nã tr¸ch t«i; nã kªu ­ö, nh×n t«i, nh­
muèn b¶o t«i r»ng:“A!
r»ng:“A! L·o giµ tÖ l¾m! T«i ¨n ë víi l·o nh­
thÕ mµ l·o xö víi t«i nh­thÕ nµy µ?”
 DÉn ý nghÜ: C¸ch dÉn: trùc tiÕp.
b) Sau khi th»ng con ®i, l·o tù b¶o r»ng: “C¸i v­ên lµ cña
con ta. Håi cßn må ma mÑ nã, mÑ nã cè th¾t l­ng buéc
bông, dÌ sÎn m·i, míi ®Ó ra ®­îc n¨m m­¬i ®ång b¹c tËu.
Håi Êy, mäi thøc ®Òu rÎ c¶ …”
 DÉn ý nghÜ: C¸ch dÉn: trùc tiÕp.

Bµi tËp 2: ViÕt mét ®o¹n v¨n nghÞ luËn cã néi dung liªn quan
®Õn mét trong ba ý kiÕn d­íi ®©y. TrÝch dÉn ý kiÕn ®ã theo hai
c¸ch: dÉn trùc tiÕp vµ dÉn gi¸n tiÕp.
a) Chóng ta ph¶i ghi nhí c«ng lao cña c¸c vÞ anh hïng d©n
téc v× c¸c vÞ Êy lµ tiªu biÓu cña mét d©n téc anh hïng.
héi

(Hå ChÝ Minh, B¸o c¸o ChÝnh trÞ t¹i §¹i
®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø II cña §¶ng)

b) Gi¶n dÞ trong ®êi sèng, trong quan hÖ víi mäi ng­êi, trong
t¸c phong, Hå Chñ tÞch còng rÊt gi¶n dÞ trong lêi nãi vµ bµi
viÕt, v× muèn cho quÇn chóng nh©n d©n hiÓu ®­îc, nhí ®­îc,
lµm ®­îc.
(Ph¹m V¨n §ång, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,
tinh hoa vµ khÝ ph¸ch cña d©n téc, l­¬ng t©m cña thêi ®¹i)

c) Ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó tù
hµo víi tiÕng nãi cña m×nh.
( §Æng Thai Mai, TiÕng ViÖt, mét biÓu hiÖn

hïng hån cña søc sèng d©n téc)

Bµi t©p 2:
c) Ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó tù
hµo víi tiÕng nãi cña m×nh.
(§Æng Thai Mai, TiÕng ViÖt, mét biÓu hiÖn
hïng hån cña søc sèng d©n téc)
§o¹n v¨n mÉu:
* DÉn trùc tiÕp:Trong tác phẩm “Tiếng Việt một biểu hiện
hùng hồn của sức sống dân tộc”,gi¸o s­§Æng Thai Mai ®· nãi:
“Ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c ®Ó tù
hµo víi tiÕng nãi cña m×nh”
* DÉn gi¸n tiÕp: Trong tác phẩm “Tiếng Việt một biểu hiện
hùng hồn của sức sống dân tộc”, gi¸o s­§Æng Thai Mai ®· nãi
r»ng ng­êi ViÖt Nam ngµy nay cã lÝ do ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c
®Ó tù hµo víi tiÕng nãi cña m×nh.

Bµi tËp 3: H·y thuËt l¹i lêi nh©n vËt Vò N­¬ng trong ®o¹n
trÝch sau ®©y theo c¸ch dÉn gi¸n tiÕp:

H«m sau Linh Phi lÊy mét c¸i tói b»ng lôa
tÝa, ®ùng m­êi h¹t minh ch©u, sai sø gi¶ XÝch
Hçn ®­a Phan ra khái n­íc. Vò N­¬ng nh©n ®ã
còng ®­a göi mét chiÕc hoa vµng mµ dÆn:
- Nhê nãi hé víi chµng Tr­ương, nÕu cßn
nhí chót t×nh x­a nghÜa cò, th× xin lËp mét ®µn
gi¶i oan ë bÕn s«ng, ®èt c©y ®Ìn thÇn chiÕu
xuèng n­íc, t«i sÏ trë vÒ.
(NguyÔn D÷, ChuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng)

* C¸ch dÉn gi¸n tiÕp:
H«m sau Linh Phi lÊy mét
H«m sau Linh Phi lÊy
c¸i tói b»ng lôa tÝa, ®ùng m­êi h¹t
mét c¸i tói b»ng lôa tÝa,
minh ch©u, sai sø gi¶ XÝch Hçn ®­a ®ùng m­êi h¹t minh ch©u, sai
Phan ra khái n­íc. Vò N­¬ng nh©n
sø gi¶ XÝch Hçn ®­a Phan ra
®ã còng ®­a göi mét chiÕc hoa
khái n­íc. Vò N­¬ng nh©n ®ã
vµng mµ dÆn:
còng ®­a göi mét chiÕc hoa
- Nhê nãi hé víi chµng Tr­ vµng vµ dÆn Phan nãi hé víi
¬ng, nÕu cßn nhí chót t×nh x­a chµng Tr­¬ng r»ng nÕu cßn
nghÜa cò, th× xin lËp mét ®µn gi¶i nhí chót t×nh x­a nghÜa cò,
oan ë bÕn s«ng, ®èt c©y ®Ìn thÇn th× xin lËp mét ®µn gi¶i oan
chiÕu xuèng n­íc, t«i sÏ trë vÒ.
ë bÕn s«ng, ®èt c©y ®Ìn thÇn
(NguyÔn D÷, ChuyÖn ng­êi con g¸i Nam X­¬ng)
chiÕu xuèng n­íc, Vò N­¬ng
sÏ trë vÒ.

* C¸ch dÉn trùc tiÕp:

- Thế nào là cách dẫn trực tiếp – Cách dẫn
gián tiếp ?
- Có thể chuyển từ cách dẫn trực tiếp sang
cách dẫn gián tiếp (hoặc ngược lại) được
không – khi chuyển cần lưu ý điều gì?

- Học thuộc nội dung ghi nhớ
- Tập đặt lời dẫn trực tiếp sau đó chuyển thành lời
dẫn gián tiếp
- Đọc trước và soạn bài: “Sự phát triển của từ
vựng' – Lưu ý:
+ Đọc kĩ phần ví dụ và trả lời các câu hỏi
+ Chuẩn bị hệ thống bài tập