Để đưa một vật lên cao, người
công nhân có thể trực tiếp tác
dụng lên vật một lực hướng
thẳng
lênđược
trên (hình
Đểđứng
nâng
vật lên
19.1).
nhiên,cần
trong
một số
màTuy
không
tác
trường hợp, do kích thước hay
dụng
lực
theo
phương
khối lượng của vật lớn sẽ khó
thẳng
đứng
người
ta
nâng
trực tiếp
theo
cách này.
Có sử
cách
nào để
nâng
được vật
dụng
đòn
bẩy.

Vậy một cách đơn giản để đổi hướng của lực tác dụng là dựa
Đòn
bẩylàm
có vai
tròcủa
gì?lực
Cólên
những
đòn bẩy
nào?
trên tác
dụng
quay
mộtloại
vật trung
gian
gọiSử
là đòn
bẩy. dụng đòn bẩy như thế nào?

I. ĐÒN BẨY CÓ THỂ LÀM ĐỔI HƯỚNG CỦA LỰC

HS thực hiện thí nghiệm như hình 19.2
Khi một vật quay do chịu lực tác
Vậy
đòn
bẩy
có
thể
đổi
hướng
của
lực
tác
dụng
dụng , nó có thể tác dụng lực lên
một vật khác.

- Có mấy
loại đòn
bẩy?
- Mô tả
cách
dùng mỗi
loại
đòn bẩy đó?

- Có mấy
loại đòn
bẩy?
- Mô tả
cách
dùng mỗi
loại
đòn bẩy đó?

- Có mấy
loại đòn
bẩy?
- Mô tả
cách
dùng mỗi
loại
đòn bẩy đó?

- Có mấy
loại đòn
bẩy?
- Mô tả
cách
dùng mỗi
loại
đòn bẩy đó?

- Dựa vào vị trí của điểm tựa, điểm tác
dụng lực vào đòn bẩy và vị trí mà đòn bẩy
tác dụng lực vào vật, có thể chia thành 3
loại đòn bẩy.
- Tùy vào mục đích công việc, lựa chọn
loại đòn bẩy cho phù hợp để việc thực
hiện công việc đó được thuận lợi.

- Ví dụ đòn bẩy loại 1: Mái chèo thuyền, kéo.
- Ví dụ đòn bẩy loại 2: kẹp làm vỡ hạt, xe rùa.
- Ví dụ đòn bẩy loại 3: cần câu, đũa.

Loại 3

Loại 2

Loại 1

Thân chày có
vai trò
như một đòn
bẩy.

 Chỉ ra bộ phận đóng vai
trò
đòn bẩy ở hình 19.10.
Cần gạt, trục bơm, piston là bộ
phận đóng vai trò đòn bẩy
trong máy bơm nước bằng tay.

- Mô tả cách dùng búa nhổ đinh: Đặt đầu búa sao
cho đinh nằm chặt ở khe búa và đầu búa tì vào
tấm gỗ làm điểm tựa, tay cầm vào cán búa, càng
cách xa đầu búa thì càng nhổ dễ, dùng lực từ cánh
tay hướng theo chiều lực F như hình vẽ khi cán
búa quay thì đinh cũng được nhổ dần lên.

- Mô tả cách dùng kìm nhổ đinh: kẹp
mũi kìm vào đinh, ấn mũi kìm xuống
tấm gỗ để lấy điểm tựa, tác dụng lực
vào cán kìm theo chiều lực F như hình
vẽ khi cán kìm quay thì đinh cũng
được nhổ dần lên.

b. Đòn bẩy có thể làm thay đổi hướng của lực
tác dụng và khi một vật quay do chịu lực tác
dụng thì nó có thể tác dụng lực lên một vật
khác.
- Dùng búa nhổ đinh là áp dụng đòn bẩy loại 1
cho ta lợi về lực.

- Dùng kìm nhổ đinh là áp dụng đòn bẩy
loại 2 cũng cho ta lợi về lực.