BÀI
MỘT
6 SỐ NỀN VĂN MINH PHƯƠNG ĐÔNG

Ai Cập cổ đại

Ấn Độ cổ - trung đại Trung Hoa cổ - trung đại

1. VĂN MINH AI CẬP CỔ
ĐẠI

1.1. CƠ SỞ HÌNH THÀNH

Tự nhiên

Kinh tế

Xã hội

CƠ SỞ
HÌNH
THÀN
H

Chính trị

Dân cư

Gi-za

Mem-phít

Đỏ

Lãnh thổ Ai Cập cổ
đại
Thành phố cổ đại

n
Biể

CHÚ GIẢI

rá
t

Vị
n

Te-bơ

S. Nin

i
-xp
Ca

ơ
g-r
TiS.

S.
Ơ
-p
h-

Địa Trung Hải

ĐIỀU KIỆN TỰ
NHIÊN

n
Biể

Biển Đen

h

Ba

Tư

ĐIỀU KIỆN TỰ
NHIÊN

“Ai Cập là tặng phẩm
của Sông Nin”.

KINH TẾ
Công cụ bằng đá, đồng ra
đời, kinh tế sớm phát
triển. Nông nghiệp có vai
trò chủ đạo.

Chính trị

Vua (Pha-ra-ông) đứng
đầu nhà nước và nắm
quyền tuyệt đối

Xã hội

Chia thành quí tộc,
nông dân, nô lệ.
Nông dân và nô lệ
là lực lượng sản
xuất chính

Dân cư

Các bộ lạc từ Đông
Bắc châu Phi và Tây
Á là chủ nhân của
nền văn minh Ai Cập

Quan sát những hình ảnh sau và hãy:
 Giải thích những cơ sở hình thành nền
văn minh Ai Cập?
 Lí giải vì sao Hê-rô-đốt cho rằng: “Ai
Cập là tặng phẩm của sông Nin”.

1.2. NHỮNG THÀNH TỰU CƠ BẢN

CHỮ VIẾT

TOÁN HỌC

Nhóm 01

Nhóm 02
KIẾN TRÚC & ĐIÊU
KHẮC

Nhóm 03

CHỮ VIẾT

Là chữ tượng hình, họ
thường viết chữ trên giấy
Pa-pi-rút hoặc khắc trên đá

Cây Pa-pi-rút

Giấy Pa-pi-rút

TOÁN HỌC
Người Ai Cập đã nghĩ ra phép
đếm đến 10, tính được số Pi
bằng 3,16

KIẾN TRÚC VÀ ĐIÊU
Cư
dân Ai Cập đã xây dựng
KHẮC

những công trình kiến trúc,
điêu khắc đồ sộ như: Kim tự
tháp, Nhân sư,…

LĨNH VỰC
Lịch pháp, thiên
văn học, văn học, y
KHÁC
học

Quan sát hình ảnh và hãy cho biết:
 Nền văn minh Ai Cập đạt những
thành tựu gì.
 Trình bày ý nghĩa những thành tựu

2. VĂN MINH TRUNG
HOA CỔ - TRUNG ĐẠI

2.1. CƠ SỞ HÌNH THÀNH

Tự nhiên

Kinh tế

Xã hội

CƠ SỞ
HÌNH
THÀN
H

Chính trị

Dân cư

Tự nhiên
Lược đồ Trung Hoa cổ
đại

Một đoạn sông Hoàng
Hà

Kinh tế
Nghề trồng lúa trở thành
ngành kinh tế chính

Nghề dệt vải

Con đường tơ lụa

Chính trị
Theo chế độ quân chủ
chuyên chế

Xã hội
Quí tộc và nông dân
công xã (cổ đại), địa chủ
phong kiến và nông dân
lĩnh canh (trung đại) là
những lực lượng xã hội
chính

Dân cư
Người Hoa Hạ là tiền
thân của tộc người Hán
sau này

Quan sát những hình ảnh sau, hãy giải
thích những cơ sở hình thành nền văn
minh Trung Hoa cổ trung đại?

2.2. NHỮNG THÀNH TỰU CƠ BẢN

VĂN MINH TRUNG HOA
cổ - trung
đại

CHỮ VIẾTTƯ TƯỞNG LỊCH SỬ VĂN HỌCTOÁN HỌC
KIẾN TRÚC

CHỮ VIẾT
Có
từ
thời
nhà
Thương, là loại chữu
tượng hình và có ảnh
hưởng đến chữ viết
của nhiều nước lân
cận như Nhật Bản,
Triều Tiên, Việt Nam

TƯ TƯỞNG

 Nho giáo: do Khổng Tử sáng
lập, trở thành hệ tư tưởng của
chế độ phong kiến
 Đạo giáo: là tôn giáo lớn của
Trung Hoa. Đạo giáo thờ “Đạo”
và tôn thờ Lão Tử
 Phật giáo: rất phát triển,
nhiều nhà sư sang Ấn Độ để
tìm hiểu giáo lí Phật giáo, chùa
chiền được xây dựng

SỬ HỌC

Người đặt nền móng cho
Sử học Trung Hoa là Tư Mã
Thiên. Bộ Sử Kí do ông
soạn thảo là một tác phẩm
có giá trị cao về mặt tư liệu
và tư tưởng

VĂN HỌC

TOÁN HỌC
Tiêu biểu là cuốn “Cửu
chương toán thuật” được
biên soạn dưới thời nhà
Hán.
Nhà Toán học tiêu biểu là
Tổ Xung Chi

VẠN LÍ TRƯỜNG THÀNH

Là tên gọi chung cho nhiều thành lũy kéo dài hàng ngàn cây số từ Đông
sang Tây, được xây dựng từ thế kỷ 5 TCN để bảo vệ Trung Hoa khỏi những
cuộc tấn công của người Hung Nô, Mông Cổ, Đột Quyết, sau đó được Hoàng
đế đầu tiên của Trung Quốc là Tần Thủy Hoàng ra lệnh nối lại và xây thêm từ
năm 220 TCN đến năm 200 TCN. Sau đó tường thành tiếp tục được xây dựng

TƯỢNG PHẬT CHÙA LẠC SƠN

Là tượng Phật bằng đá cao nhất thế giới (71m) được
tạc vào thời nhà Đường ở miền nam tỉnh Tứ Xuyên
của Trung Quốc. Người khởi xướng kiến tạo Lạc Sơn
Đại Phật là Hòa thượng Hải Thông. Bức tượng tạc

TỬ CẤM THÀNH

KĨ THUẬT
Trung Quốc có bốn phát
minh quan trọng: Giấy, kĩ
thuật in, la bàn, thuốc
súng

Quan sát những hình ảnh sau, hãy Trình
bày những thành tựu chủ yếu của văn
minh Trung Hoa cổ - trung đại. Những
thành tựu đó có ý nghĩa như thế nào?

3. VĂN MINH ẤN ĐỘ
CỔ - TRUNG ĐẠI

3.1. CƠ SỞ HÌNH THÀNH

Tự nhiên

Kinh tế

Xã hội

CƠ SỞ
HÌNH
THÀN
H

Chính trị

Dân cư