CHÀO MỪNG THẦY CÔ VÀ CÁC EM
ĐẾN VỚI GIỜ HỌC LỊCH SỬ CỦA LỚP
12A
1, 2, 3,4

KHỞI ĐỘNG

CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG

KHỞI ĐỘNG
CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG
• CÂU HỎI 1

• Quốc gia nào sau đây bị thiệt hại nặng nề nhất trong cuộc
chiến tranh thế giới thứ nhất ( 1914 - 1918)

A. Pháp.

C. Thái Lan.

B. Nhật Bản

D. Thái Lan.

• CÂU HỎI 2:
• Hình ảnh dưới đây thể hiện về lịch sử của dân tộc nào trên thế
giới?

A. Lào
C. Cu Ba

B. Trung Quốc
D. Việt Nam

LỊCH SỬ VIỆT NAM
1919 - 2000

KHỞI ĐỘNG

CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG

• CÂU HỎI 3
Đây là những sử liệu hình ảnh về giai đoạn 1930 – 1945 ở Việt Nam,
đúng hay sai?

A. Đúng

B. Sai

Việt Nam
1919-1925

Cuộc khai thác thuộc địa

lần thứ hai của TD Pháp ở
VN (1919-1929)

PHẦN HAI:
LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 2000
Chương I: VIỆT NAM TỪ 1919 ĐẾN 1930
Tiết 15 - Bài 12:
PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM
TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1925 (Tiết 1)

NỘI DUNG BÀI HỌC
I. Những chuyển biến mới về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở Việt Nam
sau Chiến tranh thế giới thứ nhất.
1. Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.
2. Chính sách chính trị, văn hóa, giáo dục của thực dân Pháp.(HS đọc thêm SGK)
3. Những chuyển biến mới về kinh tế và giai cấp xã hội ở Việt Nam.

I. Những chuyển biến mới về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở Việt Nam
từ sau CTTG I.
1. Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp.

THẢO LUẬN
-

Nhóm 1: Nguyên nhân Pháp tiến hành khai thác thuộc
địa lần thứ hai? ( Thời gian, mục đích, đặc điểm).

-

Nhóm 2: Nội dung chính sách khai thác của Pháp?

-

Nhóm 3: Điểm mới trong chính sách khai thác thuộc
địa lần thứ hai của Pháp?

-

Nhóm 4: NHẬN XÉT ( Nhóm 4 có 3 bàn, mỗi bàn
nhận xét phần trình bày của 1 nhóm).

I. Những chuyển biến mới về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở Việt Nam từ sau CTTG I.
1. Chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Pháp.
a. Nguyên nhân
1. Nguyên nhân:
Nước Pháp phải chịu thiệt hại nặng nề
sau chiến tranh TG thứ nhất.
Nước Pháp bị tàn phá sau CTTG I

Tăng cường khai thác bóc lột TĐ

2. Mục đích
-Bù đắp thiệt hại do chiến tranh và
khôi phục địa vị trong giới TB.
Của cải khai thác được ở
VN

3. Thời gian: (1919 – 1929) ở Đông Dương nhưng, chủ yếu ở VN.
4. Đặc điểm: Đầu tư với tốc độ nhanh, qui mô lớn  các ngành kinh tế (nhất là
nông nghiệp và khai mỏ).

I. Những chuyển biến mới về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở Việt Nam từ sau CTTG I.
1. Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp

b, Các chính sách khai thác
Chính sách khai thác

Vốn

Từ (19241929) đầu
tư vào
ĐD, chủ
yếu là VN
khoảng 4
tỷ Phrăng.

Nông
nghiệp
- Được đầu tư
nhiều nhất
(đồn điền cao
su)
- Cướp đoạt
ruộng đất của
nông dân.

Công
nghiệp

Khai
thác mỏ
(than),
dệt, xay
sát,…

Thương
nghiệp
Có bước
phát
triển,
buôn bán
nội địa
được đẩy
mạnh.

GTVT

Đường
bộ, sắt,
đô thị
được mở
rộng

Tài
chính
Ngân hàng ĐD
nắm quyền chỉ
huy nền
KTĐD. Tăng
các thứ thuế,
ban hành tiền
giấy, cho vay
lãi.

b, Các chính sách khai thác

Công nhân Việt Nam trong các hầm mỏ thời pháp thuộc

ĐƯỜNG SẮT XUYÊN ĐÔNG DƯƠNG

ĐƯỜNG SẮT THỐNG NHẤT

Cầu Long Biên dài 1800 mét

Ga Hà Nội nhìn từ bên ngoài

Tuyến đương xe lửa Sài Gòn- Mỹ Tho

b, Các chính sách khai thác

Các đô thị được mở rộng
 

Ngân hàng Đông Dương

I. Những chuyển biến mới về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội ở Việt Nam từ sau CTTG I.
1. Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp
b, chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của Pháp

Hạn chế phát triển công
nghiệp nặng

Nhận xét

Vơ vét tài nguyên, sức
lao động của nhân dân

Điểm mới trong khai thác thuộc
địa lần 2

Kìm hãm sự phát triển
kinh tế của nước ta
Tăng các thứ thuế, ban hành
tiền giấy
Hướng đầu tư chủ yếu
vào nông nghiệp và
công nghiệp ( khai mỏ)

NĂM

VỐN ĐẦU TƯ (Triệu Phrăng)

1924
1926
1927
1928

248,9
633,1
656,3
752,5

Ngành

Tổng số tiền
(triệu phrăng)

Tỉ lệ %

Công nghiệp nhẹ

369,2

12,9

Khai mỏ

546,4

19,1

Nông nghiệp

900,2

31,4

Thương mại, vận tải

422,5

14,8

Ngân hàng

623,9

21,8

KHỐI LƯỢNG ĐẦU TƯ VỐN CỦA THỰC DÂN PHÁP THEO CÁC
NGÀNH KINH TẾ Ở VIỆT NAM

Các nguồn lợi kinh tế của Pháp ở Việt Nam

3. Những chuyển biến mới về kinh tế và giai cấp xã hội ở Việt Nam
PHIẾU HỌC TẬP
1. Những điểm mới ( chuyển biến) của nền kinh tế Việt Nam sau Chiến
tranh thế giới thứ nhất?
.....................................................................................................................
.....................................................................................................................
...........
2. Sự chuyển biến của các giai cấp...........
xã hội Việt Nam dưới tác động của cuộc
khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp?
Giai cấp, tầng Đặc điểm
Thái
độ
cách
lớp
mạng
Địa chủ
 
Nông dân
 
 
Tiểu tư sản
 
 
Tư sản
 
 
  thuẫn trong xã hội Việt
  Nam? Mâu thuẫn nào
3. Công
Chỉ ra nhân
những mâu
là cơ bản nhất?
.....................................................................................................................
...........
.....................................................................................................................

3. Những chuyển biến mới về kinh tế và giai cấp xã hội ở Việt Nam
*3.1 Điểm mới về kinh tế ( chuyển biến về kinh tế).
Sau chương trình khai thác thuộc địa
lần 2

Kinh tế Việt
Nam có bước
phát triển mới

Kinh tế tư bản
thực dân tiếp tục
được bao trùm
lên nền kinh tế
phong kiến

Kinh tế bị mất cân
đối, nghèo nàn, lạc
hậu và phụ thuộc
chặt chẽ vào nền
kinh tế Pháp.

3.2. Về xã hội: Cơ cấu XH có những chuyển biến mới, sâu sắc hơn .
Giai cấp,
tầng lớp

Địa chủ

Đặc điểm
   Bị phân hóa sâu sắc: đại địa chủ,
trung và tiểu địa chủ

Thái độ cách mạng
- Đại địa chủ câu kết, làm tay sai cho Pháp.
- Trung và tiểu địa chủ tham gia vào PTDTDC

Nông dân

Bị đế quốc, phong kiến thống trị, cướp
đoạt, bị bần cùng hóa

Tiểu tư sản

Phát triển nhanh về số lượng, bị thực dân Có tinh thần dân tộc, hăng hái đấu tranh vì độc
lập
Pháp chèn ép.

Tư sản

Có thế lực kinh tế yếu và bị thực dân
Pháp chèn ép

Công nhân

Bị áp bức, bóc lột nặng nề, quan
hệ gắn bó với nông dân
- Tăng nhanh về số lượng (1929:
22 vạn) và chất lượng.

Là một lực lượng to lớn của cách mạng

- Tư sản mại bản là tay sai của Pháp
- Tư sản dân tộc có khuynh hướng dân tộc dân chủ, có thể có
lúc là đồng minh của công nhân

- Đại diện cho phương thức SX tiên tiến, tinh
thần CM triệt để, sớm tiếp thu CN Mac –
Lênin…. động lực của phong trào DTDC theo
khuynh hướng CM tiên tiến  lãnh đạo CMVN

*3.3. Mâu thuẫn xã hội ( có 2 mâu thuẫn).
Mâu thuẫn dân tộc
Dân tộc Việt Nam

Thực dân Pháp và
tay sai

Mâu thuẫn giai cấp
Giai cấp nông dân

Địa chủ phong kiến

Mâu thuẫn chủ yếu,
bao trùm trong XH,
thúc đẩy phong trào
dân tộc, dân chủ phát
triển.

II/ PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ
NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1925

1.Hoạt động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và một số
người Việt Nam sống ở nước ngoài:
a. Phan Bội Châu:
(26/12/1867–29/10/1940)
Sinh trưởng trong một gia đình lễ giáo
Quê ở xã Ðông Liệt, huyện Nam Đàn, tỉnh
Nghệ An.
Năm lên 3 tuổi, ông phải theo cha mẹ về ở
nơi quê của nội tổ ở làng Ðan Nhiệm, tổng
Xuân Liễm, huyện Nam Ðàn, tỉnh Nghệ An.

II. PHONG TRÀO DÂN TỘC DÂN CHỦ Ở VIỆT NAM TỪ NĂM 1919 ĐẾN NĂM 1925

1. Hoạt động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và một số người Việt Nam sống ở nước ngoài:
THẤT ĐIỀU THƯ:

b, Phan Châu Trinh

 Tôn bậy quyền vua.
 Thưởng phạt không
ngay
 Thích quỳ lạy
 Chi tiêu xa sỉ
 Ăn mặc lố lăng

Ông sinh năm 1872, người làng Tây
Lộc, huyện Tiên Phước, phủ Tam
Kỳ nay thuộc Xã Tam Lộc, Huyện
Phú Ninh, Tỉnh Quảng Nam.

 Ăn chơi vô độ
 Đi Pháp với mục đích
xấu.

1.Hoạt động của Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh và một số
người Việt Nam sống ở nước ngoài:
c. Hoạt động của người Việt Nam sống ở nước ngoài:

Lê Hồng Sơn

Phạm Hồng Thái

Hồ Tùng Mậu

2. Hoạt động của tư sản, tiểu tư sản và công nhân Việt Nam
a. Hoạt động của tư sản và tiểu tư sản:

Hoạt động Nhóm:

Nhóm 1: Tìm hiểu hoạt động của tư sản
Nhóm 2: Tìm hiểu hoạt động của tiểu tư sản

a. Hoạt động của tư sản và tiểu tư sản:
Hoạt động của tư sản
- Vận động: “chấn hưng nội hoá”,
“bài trừ ngoại hoá”
- 1923 chống độc quyền cảng Sài
Gòn, xuất cảng lúa gạo Nam kỳ.
- 1923: Đảng lập hiến, nhóm: Nam
phong, Trung Bắc tân văn ….
- Khi Pháp nhượng bộ thì họ
ngừng đấu tranh.

Hoạt động của tiểu tư sản
- Xuất bản báo chí tiến bộ… đòi tự do
dân chủ.
-Thành lập các tổ chức chính trị: Việt
Nam nghĩa hoà đoàn, Hội phục việt,
Đảng thanh niên…; báo chí: An Nam
trẻ, Chuông rè, Người nhà quê, Tiếng
dân, Hữu thanh…; NXB: Nam Đồng
Thư xã, Cường học thư xã, Quan hải
tùng thư….
- Tiêu biểu là phong trào đòi thả PBC
(1925) , để tang PCT(1926).

Em có nhận xét gì về phong
trào đấu tranh giai cấp tư
sản ? Mục tiêu, ý nghĩa?

Em có nhận xét gì về
mục tiêu đấu tranh và
thái độ chính trị của
giai cấp tiểu tư sản ?

Hoạt động của tư sản

Hoạt động của tiểu tư sản

=> đấu tranh vì quyền
lợi của tư sản, địa chủ;
Chưa nhận rõ kẻ thù,
cải lương, thoả hiệp…

=> Sôi nổi, tập hợp lực lượng yêu
nước thức tỉnh tinh thần dân tộc,
góp phần truyền bá tư tưởng tiến
bộ vào cách mạng Việt Nam.

LUYỆN TẬP

Câu 1. Vì sao thực dân Pháp tiến hành khai thác thuộc địa lần thứ hai ở
Việt Nam?
A. Để bù vào những thiệt hại trong cuộc khai thác lần thứ nhất.
B. Để bù đắp những thiệt hại do Chiến tranh thế giới lần thứ nhất gây ra.
C. Để thúc đẩy sự phát triển kinh tế- xã hội ở Việt Nam.
D. Tăng cường sức mạnh kinh tế, nâng cao vị thế của nước Pháp trên trường
quốc tế.

Câu 2. Trong đợt khai thác lần hai, Pháp đầu tư vốn nhiều nhất vào lĩnh vực?
A. Nông nghiệp.
B. Công nghiệp.
C. Thủ công nghiệp.
D. Giao thông vận tải.

Câu 3. Trong ngành khai thác mỏ, Pháp chú trọng khai thác?
A. Thiếc.
B. Than.
C. Kẽm.
D. Sắt.

Câu 4. Sau Chiến tranh thế giới thứ I, phát triển nhanh về số lượng, có tinh
thần dân tộc đó là giai cấp
A. nông dân.
B. tiểu tư sản.
C. tư sản dân tộc.
D. tư sản.

Câu 5. Trong các đặc điểm sau đây, đâu là đặc điểm mới nhất của giai cấp
công nhân Việt Nam sau chiến tranh thế giới thứ nhất?
A. Chịu ba tầng áp bức của đế quốc – phong kiến – tư sản.
B. Có quan hệ tự nhiên gắn bó mật thiết với giai cấp nông dân.
C. Kế thừa truyền thống yêu nước đấu tranh bất khuất của dân tộc.
D. Ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga và tiếp thu chủ nghĩa
Mác - Lênin.

VẬN DỤNG

u những công trình từ thời Pháp thuộc
hiện nay còn tồn tại?

Cầu Long Biên, cầu Tràng Tiền,
ga Hà Nội….