NGỮ VĂN 6:

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA

(Trang 67)

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch
Lam) KHỞI ÐỘNG
HOẠT ÐỘNG
-Hãy

kể một sự giúp

đỡ mà em đã từng
dành cho ai đó, hoặc
em đã từng được đón
nhận ?

Trong cuộc sống tình yêu thương và chia sẻ là điều vô cùng
quý giá. Như cây cần ánh sáng, con người cần tình yêu thương
để nuôi dưỡng tâm hồn. Điều kì diệu nhất của tình yêu thương
là càng chia sẻ lại càng giàu có; là cùng mang đến niềm vui và

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
Tác
giả:

(Thạch
Lam)

Hãy đọc SGK trang
73 và giới thiệu
những hiểu biết của
em về nhà văn
Thạch Lam? Em kể
tên truyện của tác
giả?

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch
Lam)
Tác
Tác giả: Thạch Lam
- giả:
Tên khai sinh là Nguyễn

Tường Vinh, sinh năm
1910, mất năm 1942.
- Quê gốc Hà Nội, thuở nhỏ
sống ở quê ngoại Hải
Dương.
- Ông là nhà văn thành công
với thể loại truyện ngắn;
cách viết văn bình dị, giàu
cảm xúc và đậm chất thơ.

THẠCH LAM

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

Một số tác phẩmLam)
tiêu biểu của
- Tácvăn
phẩm
tiêuLam:
biểu:
nhà
Thạch
Gió lạnh đầu mùa, Cô
hàng xén, Nhà mẹ Lê,
Quê mẹ, Hà Nội ba
mươi
sáu
phố
phường...
- Các tác phẩm của
ông ẩn chứa niềm tin
yêu, trân trọng đối với
thiên nhiên và con
người.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
1. Đọc- tìm hiểu chung
Lam)
b. Tìm hiểu
chung
- Xuất xứ: “Gió lạnh đầu
mùa” là truyện ngắn đặc sắc
rút ra từ tập truyện cùng tên
của
Thạch
- Kiểu
vănLam,
bản:năm
Tự 1937
sự
Câu chuyện được
- Ngôi kể: thứ ba
kể bằng lời của
người kể chuyện
ngôi thứ mấy?

(Thạch

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
1. Đọc- tìm hiểu chung
Lam)
b. Tìm hiểu
chung
Hãy kể tóm tắt
những sự việc
chính của câu
chuyện?

(Thạch

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch
Lam)
1. Đọc- tìm hiểu chung

b. Tìm hiểu
+ Mùa đông giá lạnh đã đến,
chung
hai chị em Sơn được mặc quần
áo đẹp đẽ và ấm áp.
+ Hai chị em Sơn ra xóm chợ
chơi và thấy những người bạn
nghèo mặc những bộ quần áo
bạc màu, nhiều chỗ vá. Đặc
biệt là em Hiên chỉ có mang áo
rách tả tơi, co ro chịu rét.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

1. Đọc- tìm hiểu chung
Lam)
+b.Chị
Lan
hăm hở về lấy áo
Tìm
hiểu
cho
Hiên, Sơn cảm thấy trong
chung
ḷòng ấm áp, vui vui.
+ Chuyện cho áo đến tai người
thân, lo sợ bị mẹ mắng, hai chị
em đi tìm Hiên đòi áo.
+ Mẹ Hiên sang nhà Sơn trả lại
áo bông.
+ Biết hoàn cảnh của gia đình
Hiên, mẹ Sơn cho mẹ Hiên
mượn tiền may áo mới cho con.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
1. Đọc- tìm hiểu chung
Lam)
b. Tìm hiểu
chung

(Thạch

 Bố cục: 3 phần
 Phần 1: Từ đầu đến: “mẹ hơi rơm
rớm nước mắt ”: Cảm xúc của
Sơn về thiên nhiên, cảnh vật vào
buổi sáng khi gió lạnh tràn về.
 Phần 2: Tiếp theo đến “ấm áp,
vui vui”: Thái độ, cảm xúc của chị
em Sơn với các bạn nhỏ, và quyết
định của chị em Sơn.
 Phần 3 (còn lại): Hành động và
cách cư xử của những người mẹ
trước việc làm của các con.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
* Cảm xúc của Sơn vào buổi sáng chớm
đông Tìm những chi tiết
- Về bức tranh thiên nhiên và
miêu tả cảnh thiên
cảnh vật
nhiên khi gió lạnh
+ Sự biến
đổi của thời tiết: Trời
tràn về? Cảm xúc
đang ấm,
mộtnào
đêm mưa
của chỉ
Sơn qua
như thế
rào, bỗng
gió nhiên
rét thổi
về thiên
và về. Ai cũng
tưởng cảnh
như vật?
đang ở giữa mùa
đông rét mướt.
+ Thời điểm: Sáng chớm đông
Sơn “tung chăn tỉnh dậy”.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
* Cảm xúc của Sơn vào buổi sáng chớm
đông
+ Hình ảnh thiên nhiên: “gió vi
vu…”; âm thanh xào xạc của
những chiếc lá khô; những khóm
lan “lá rung động và hình như
sắt lại vì rét”...
Sơn cảm nhận được sự biến đổi
của thiên nhiên, cảnh vật khi
bước vào mùa đông.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
* Cảm xúc của Sơn vào buổi sáng chớm
đông
Sơn được mọi người trong gia
đình săn
sóc
ânmọi
cần, chu đáo:
Sơn
được
+ Hành
động
săngia
sóc
của
người
trong
đình
mẹ săn sóc như thế
Nhận
về đẹp
+ Trang
Chị nào?
Lan
lấy ấm
áoxétcho
em đẽ:
phục
ấp,
sống
áo ấm;
dạ cuộc
đỏ lẫn
áocủa
vệ gia
sinh, áo
đình Sơn lúc đó ?
vải
thâm
bân nhận
ngoài.được không
Sơn còn cảm
khí ấm áp, tình yêu thương của
mẹ, của chị và cả vú già.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA

 Về bức tranh thiên nhiên và
(Thạch
2. Đọc- hiểu văncảnh
bản vật
Lam)

Sự
a. Nhân vật Sơn biến đổi của thời tiết: Trời
đang ấm, chỉ qua một đêm mưa
rào, bỗng gió rét thổi về. Ai cũng
tưởng như đang ở giữa mùa đông
* Cảm xúc
rét mướt.
của Sơn
 Thời điểm: Sáng chớm đông Sơn
vào buổi
“tung chăn tỉnh dậy”.
sáng chớm
 Hình ảnh thiên nhiên: “gió vi
đông
vu…”; âm thanh xào xạc của
những chiếc lá khô; những khóm
lan “lá rung động và hình như sắt
lại vì rét”...
Sơn cảm nhận được sự biến đổi
của thiên nhiên, cảnh vật khi bước
vào mùa đông

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch
2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
 Sơn được mọi người
trong gia đình:
* Cảm xúc  Hành động săn sóc của mẹ
của Sơn
 Chị Lan lấy áo cho em áo
vào buổi
ấm;
sáng chớm
 Trang phục ấm ấp, đẹp đẽ:
đông
áo dạ đỏ lẫn áo vệ sinh, áo
vải thâm bên ngoài.

Sơn còn cảm nhận được
không khí ấm áp, tình yêu
thương của mẹ, của chị và cả

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
- Cảm xúc của Sơn khi vú nhắc đến
chuyện chiếc áo bông
+ Mẹ Sơn nhắc đến em Duyên, người
em, đã mất nhớ em, Sơn cảm động và
thương em quá. Sơn thấy mẹ rơm rớm
nước
Sơn làmắt.
cậu bé ngoan ngoãn, sống giàu tình
cảm,
tinh tế biết quan sát và cảm nhận được tâm
trạng
cảm xúc của người thân.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
* Cảm xúc của Sơn vào buổi sáng chớm
đông
* Thái độ của chị emDưới
Sơnsự với
bạn
quan các
sát, cảm
nhận của Sơn, hình ảnh
nhỏ:
những người bạn xóm chợ
của em hiện lên như thế
nào khi mùa đông đến?
Đặc biệt, người bạn nhỏ
nào được chú ý hơn cả, vì
sao?

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
* Cảm xúc của Sơn vào buổi sáng chớm đông

* Thái độ của chị em Sơn với các bạn nhỏ:
- Hình ảnh những đứa trẻ xóm
chợ :
+ Ăn mặc: không khác gì mọi ngày,
những bộ quần áo nâu đã vá nhiều
chỗ.
+ Môi chúng tím tái, da thịt thâm đi,
người run lên, hàm răng va đập vào
nhau.
+ Thái độ khi thấy chị em Sơn: vui
mừng, nhưng vẫn đứng xa, không

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
* Cảm xúc của Sơn vào buổi sáng chớm
đông
* Thái độ của chị em Sơn với các bạn
- Cái Hiên: đứa con gái
nhỏ:

bên hàng xóm, bạn chơi
với chị Lan và Duyên “co
ro đứng bên cột quán”,
chỉ mặc có “manh áo
rách tả tơi hở cả lưng và
tay”.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
Chị em Sơn
sống
Điều đó
cho trong
thấy gia
biệt sung
như túc,
Sự đối lập sự khácđình
giữa cuộc
mặc ấm,
hoàn toàn thế nàođược
chịđẹp
em
mặc
giữa chị em sống của
Sơn và các bạn
Sơn và bọn
Bọn trẻ con
của mình?
trẻ xóm chợ
nhà nghèo ăn
mặc rách
rưới, thiếu
thốn đáng
thương.

GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
(Thạch

2. Đọc- hiểu văn bản
Lam)
a. Nhân vật Sơn
* Thái độ, hành động của chị em Sơn
- Với các bạn, Sơn và chị vẫn thân
Chịđùa,
em Sơn
thái độ,kiêu kỳ và
mật chơi
chứcókhông
hành động như thế nào
khinh khỉnh như các em họ của Sơn
với các bạn nhỏ của
(thể hiện qua các chi tiết quan sát
mình, đặc biệt với
của
các
bạn
khi
trời
rét,
-hình
Với ảnh
Hiên,
chị
Lan
dơ
tay
vẫy
một con bé từ
Hiên? Tìm những chi
chơivẫn
đùa..)
nãy
đứng
dựađiều
vàođó?
cột: Sao không lại đây
tiết
thể hiện
Hiên, lại đây chơi với tôi.
+ Chị Lan hỏi “sao áo Hiên rách thế, áo
lành đâu sao không mặc”

2. Đọc- hiểu văn bản
a. Nhân vật Sơn

PHIẾU HỌC TẬP
SỐ 3
Nhóm 1,2
Nhóm 3,4

Câu 1: Chỉ ra các
câu văn miêu tả ý
nghĩ của Sơn khi
Sơn nhớ ra cuộc
sống nghèo khổ
của mẹ con Hiên.
Những suy nghĩ,
cảm xúc ấy giúp
em cảm nhận điều
gì ở nhân vật ?

Câu 2: Khi cùng
chị Lan mang
chiếc áo bông cũ
cho Hiên, Sơn
cảm thấy như thế
nào? Cảm xúc ấy
giúp em hiểu ǵì
về ý nghĩa của
sự sẻ chia?

2. Đọc- hiểu văn bản
a. Nhân vật Sơn
* Thái độ, hành động của chị
em Sơn

- Ý nghĩ của Sơn: khi Sơn nhớ ra cuộc
sống nghèo khổ của mẹ con Hiên chợt
nhớ ra “mẹ cái Hiên rất nghèo, chỉ có
nghề mò cua bắt ốc thì lấy đâu ra tiền mà
sắm
áoxúc
chocủa
conSơn
nữa”.
- Cảm
đã “động lòng thương”
bạn và một “ý nghĩ tốt thoảng qua”…
- Lời nói: Sơn đã nói thầm với chị Lan về
lấy chiếc áo bông cũ của em Duyên đem
cho cái Hiên.
Sơn và chị đều là những đứa sống
giàu tn
́ h thương, tốt bụng, trong sáng,
đáng yêu, giàu lòng trắc ẩn.

2. Đọc- hiểu văn bản
a. Nhân vật Sơn
* Thái độ, hành động của chị
em Sơn
- Khi cùng chị Lan mang chiếc áo
bông cũ cho Hiên, Sơn thấy lòng
mình “ấm áp vui vui” khi đứng
yênhành
chờ động
chị Lan
Ýlặng
nghĩ,
chochạy
bạn về
áo lấy
ấm: là
áo. động thể hiện yêu thương vô
hành
tư, trong sáng của những đứa trẻ.

2. Đọc- hiểu văn bản
a. Nhân vật Sơn
* Thái độ, hành động của chị em Sơn sau khi vú già biết
chuyện cho áo bạn:
Hành động vội vã đi
Hai chị em đổ lỗi cho
tìm Hiên để đòi lại
nhau, bỏ ra khỏi nhà,
đi áo bông Hành
chiếc
cũ có động hồn nhiên,
đến chiều mới về làm em giảm bớt
ngây thơ của Sơn và chị.
nhântrong sáng, đáng yêu
Hành động vội vã đithiện
tìm cảm với Sự
vật Sơn không?
Vì những đứa trẻ.
của
Hiên để đòi lại chiếc áo
sao?

bông cũ

2. Đọc- hiểu văn bản
b.Tấm lòng của những người mẹ
Mẹ Sơn

- Lời mắng yêu con

- Cử chỉ "âu yếm ôm con vào
lòng" chứa đựng biết bao
tình thơm thảo.
- Hành động: cho mẹ Hiên
vay
tiềnảnh
để mua
ấmvới
cho
Hình
ngườiáomẹ
con. . nét tươi sáng, ấm áp
những

chứa đựng tình nghĩa, sự chia
sẻ, giúp đỡ, đùm bọc lẫn nhau.
Ðó là một việc làm đầy tình
nghĩa, ấm áp tình người.

Mẹ Hiên
- Cách ứng xử của
mẹ Hiên không cho
con lấy đồ của
người khác.
Hình ảnh người mẹ
nghèo nhưng giàu
lòng tự trọng.

a. Nghệ
thuật:

TỔNG
KẾT

- Cách kể chuyện nhẹ nhàng, tinh tế, theo
dòng cảm xúc của nhân vật.
- Nhân vật được xây dựng qua nhiều
phương diện như hành động, lời nói
nhưng chủ yếu qua từng cảm xúc, tâm
trạng về chuyển biến của thiên nhiên,
cảnh vật, sự việc.
- Kết hợp kể và miêu tả cảnh thiên nhiên
đặc sắc.

TỔNG
KẾT

b. Nội
dung:

- Ca ngợi tình yêu thương chia sẻ ấm

áp, trong trẻo của con người với con
người, đặc biệt tình yêu thương vô tư
của trẻ thơ.
- Ẩn chứa niềm tin yêu, trân trọng của

4. Luyện tập
Giống nhau: Đều

Một vài điểm giống
lànhau
những
bé có
và kháccô
nhau
giữa haicảnh
nhân vậtnghèo
cô
hoàn
bé bán diêm
(Cô bé
khó,
thiếu
thốn,
bán diêm) và Hiên
không
được
hưởng
(Gió lạnh đầu mùa):

một cuộc sống có
"cơm ngon áo
đẹp".

4. Luyện tập
Cô bé bán diêm
o Có cuộc sống bất hạnh,
không có sự yêu thương, bảo
vệ của gia đình.
o Em phải tự mình kiếm tiền
mang về cho bố, nếu không có
tiền sẽ không được về nhà.
o Số phận của em là một số
phận đầy bi kịch khi em đã
không thể chông chọi được sự
khắc nghiệt của cuộc sống, đã
chết đi, về với vòng tay yêu
thương của bà.

Hiên
o Em vẫn có mẹ
bên cạnh chăm
sóc.
o Em còn có
những người
bạn tốt bụng,
nhân hậu như
hai chị em Sơn
quan tâm, yêu
thương và đùm
bọc. 

5. Viết kết
nối
 Viết một đoạn
văn 5 đến 7 câu,
nêu cảm nhận
của em về một
nhân vật là trẻ
em mà em thấy
thú vị trong
truyện Gió lạnh
đầu mùa

 Hình thức đoạn văn: 5- 7
câu.
 Nội dung đoạn văn: Cảm
nhận về một nhân vật
(Sơn, chị Lan…)
- Câu mở đoạn: Cần giới thiệu
tên nhân vật, tên truyện, tên
tác giả, cảm xúc chung về
nhân vật.
- Các câu tiếp theo cần thể
cảm xúc về điểm nổi bật của
nhân vật. Lí do em yêu thích.
- Câu kết đoạn cần khái quát
nội dung chính của truyện và
đặc điểm nhân vật.