KHỞI ĐỘNG

Những hình ảnh dưới đây khiến cho em nhớ đến quốc gia nào?

BÀI 4. TRUNG QUỐC TỪ THẾ KỈ VII
ĐẾN GIỮA THẾ KỈ XIX

MỤC TIÊU CẦN ĐẠT
- Lập được sơ đồ tiến trình phát triển của Trung
Quốc từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX (các thời
Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh);
- Nêu được những nét chính về sự thịnh vượng
của Trung Quốc Dưới thời Đường;
- Mô tả được sự phát triển kinh tế của Trung Quốc
dưới thời Minh - Thanh;
- Giới thiệu và nhận xét được những thành tựu chủ
yếu của văn hóa Trung Quốc từ thế kỷ VII đến giữa
thế kỷ XIX (Nho giáo, Sử học, Kiến trúc,…).

BÀI 4. TRUNG QUỐC TỪ THẾ KỈ VII ĐẾN GIỮA THẾ KỈ
XIX

BÀI 4. TRUNG QUỐC TỪ THẾ KỈ VII ĐẾN GIỮA THẾ KỈ
XIX
- Thời cổ đại, Trung Quốc nhỏ hơn ngày nay.

Quá trình thống nhất và sự xác lập chế độ phong kiến
dưới thời Tần Thủy Hoàng

HĐN
Từ nhà Hán, Nam- Bắc triều đến nhà Tùy

Sơ đồ đường thời gian từ nhà Hán đến nhà Tùy

Phiếu học tập

1. Từ nhà Hán tới nhà Tùy gắn liền với ... triều đại và…… thời kì.
2. Nhà…………tồn tại lâu nhất. Nhà ………..tồn tại ngắn nhất.
3. Nhà………… tái thống nhất đất nước và đặt cơ sở để TQ bước vào
tời kỳ đỉnh cao của chế độ phong kiến.
4.Thời kỳ này nước ta bị nhà………… nào đô hộ.

Từ nhà Hán, Nam- Bắc triều đến nhà Tùy

Sơ đồ đường thời gian từ nhà Hán đến nhà Tùy

Phiếu học tập

1. Từ nhà Hán tới nhà Tùy gắn liền với ...3 triều đại và…….thời
kì.
2
Hán
Tùy
2. Nhà…………tồn
tại lâu nhất. Nhà ………..tồn
tại ngắn nhất.
Tùy
3. Nhà…………
tái thống nhất đất nước và đặt cơ sở để TQ bước vào
tời kỳ đỉnh cao của chế độ phong kiến.
Hán
4.Thời kỳ này nước ta bị nhà…………
đô hộ.

1. Tiến trình phát triển của lịch sử Trung Quốc từ
thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX

Lịch sử Trung Quốc từ thế kỷ VII đến giữa thế kỷ XIX đó là sự
thành lập, phát triển và suy vong của các triều đại phong kiến:
- Thời Đường (618 - 907);
- Thời kì Ngũ đại (907 - 960);
- Thời Tống (960 – 1279);
- Thời Nguyên (1271 – 1368);
- Thời Minh (1368 – 1644);
- và nhà Thanh (1644 – 1911) – triều đại phong kiến cuối cùng
của Trung Quốc.

2. Trung Quốc dưới thời Đường
HS làm việc nhóm đôi:
? Trình bày những biểu hiện chính về sự thịnh
vượng của Trung Quốc dưới thời Đường ?
Về chính trị

Về kinh tế

2. Trung Quốc dưới thời Đường
Năm 618, Lý Uyên lên ngôi hoàng đế,
lập ra nhà Đường
Về chính trị
+ Bộ máy nhà nước được hoàn chỉnh,
mở khoa thi chọn người tài để tuyển dụng
làm quan.
+ Các hoàng đế các thời Đường tiếp tục
chính sách bành trướng, mở rộng lãnh
thổ…

Về kinh tế

+ Nhà nước thực hiện chính sách giảm
thuế, chính sách quân điền, nhiều kỹ thuật
canh tác mới được áp dụng. Nông nghiệp
có bước phát triển.
+ Thủ công nghiệp phát triển. Nhiều
thành thị xuất hiện và ngày càng phồn
thịnh.
+ Thương nghiệp phát triển mạnh: Nhà
Đường có quan hệ buôn bán với hầu hết các
nước châu Á. Từ những tuyến đường giao
thông truyền thống nối các châu lục được
hình thành từ các thế kỉ trước, đến thời
Đường trở thành "con đường tơ lụa" nổi
tiếng trong lịch sử.

3. Sự phát triển kinh tế thời Minh - Thanh
? Trình bày những biểu hiện nổi bật về sự phát
triển kinh tế dưới thời
Minh
- Thanh ?
Phiếu
học tập
Lĩnh vực

Biểu hiện nổi bật

Nông nghiệp

 

Thủ công nghiệp

 

Thương nghiệp

 

Ngoại thương

 

3. Sự phát triển kinh tế thời Minh - Thanh
Lĩnh vực

Biểu hiện nổi bật

Nông nghiệp

 kỹ thuật gieo trồng, diện tích trồng trọt
vượt xa thời kỳ trước, sản lượng lương thực
tăng nhiều,…

Thủ công nghiệp

 Hình thành những xưởng thủ công tương
đối lớn, thuê nhiều nhân công và sản phẩm
rất đa dạng.

Thương nghiệp

 Nhiều thành thị trở nên phồn thịnh. Bắc
Kinh, Nam Kinh không. Nhiều Thương cảng
lớn.

Ngoại thương

Mở rộng giao thương với các nước Đông
Nam Á, Ấn Độ, Ba Tư,… thương nhân nước
ngoài cũng mang tới đây nhiều hàng hóa để
buôn bán.

4. Những thành tựu chủ yếu của văn hóa Trung Quốc từ thế kỷ VII
đến giữa thế kỷ XIX

01
Tư
tưởngtôn giáo

02

Sử học,
văn học

03

Kiến trúc
điêu khắc

Lĩnh vực

Thành tựu văn hoá tiêu biểu

Tư tưởng tôn giáo

Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng chính thống của chế độ phong
kiến Trung Quốc. Phật giáo tiếp tục thịnh hành nhất dưới thời
Đường.

Sử học
Văn học

Kiến trúc
điêu khắc

Khổng Tử ( 551 - 479 trCN)
tự Khổng Khâu, là một triết
gia và chính trị gia người
Trung Quốc. Những lời dạy
và triết lí của ông đã hình
thành nền tảng văn hóa
Trung Quốc và các dân tộc
Á Đông cho đến hiện nay.

- TAM CƯƠNG :
+ Quân thần cương : bổn phận đối với Vua.
+ Phụ tử cương: bổn phận đối với Cha / đạo cha con.
+ Phu thê cương: bổn phận đối với vợ / đạo vợ chồng.
  -  NGŨ THƯỜNG: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín.

Hình vẽ trên trang đầu tiên của Kinh Kim Cương

Lĩnh vực

Thành tựu văn hoá tiêu biểu

Tư tưởng tôn giáo

Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng chính thống của chế độ phong
kiến Trung Quốc. Phật giáo tiếp tục thịnh hành nhất dưới thời
Đường.

Sử học
Văn học
Kiến trúc
điêu khắc

Từ thời Đường, các cơ quan chép sử được thành lập, nhiều bộ sử
lớn được ban hành.

THANH THỰC LỤC
Thanh Thực Lục gồm 4433 quyển, trải dài 13 triều Thanh, từ Mãn
Châu thực lục đến Tuyên Thống chính kỷ (Gồm 13 bộ: Mãn Châu
thực lục (8 quyển), Thái Tổ thực lục (10 quyển), Thái Tông thực lục
(65 quyển), Thế Tổ thực lục (144 quyển), Thánh Tổ thực lục (300
quyển), Thế Tông thực lục (159 quyền), Cao Tông thực lục (1500
quyển), Nhân Tông thực lục (374 quyển), Tuyên Tông thực lục
(476 quyển), Văn Tông thực lục (356 quyển), Mục Tông thực lục
(374 quyển), Đức Tông thực lục (597 quyển), Tuyên Thống chính
kỷ (70 quyển)).

Tứ khố toàn thư
Tên đầy đủ là Khâm Định Tứ Khố
Toàn Thư. Là một bộ sách tập thành
vĩ đại nhất những tác phẩm đặc sắc
nhất trong lịch sử học thuật Trung
Quốc, được biên soạn dưới đời nhà
Thanh theo lệnh của vua Càn Long,
đứng đầu nhóm biên soạn là Kỷ Quân
và Lục Tích Hùng kể từ năm Càn
Long 38 (1773), phải mất 9 năm ròng
rã mới hoàn thành.

Bộ Vĩnh lạc đại điển do Minh Thành Tổ
tổ chức biên soạn, bao gồm các nội
dung: chính trị, kinh tế, văn học, nghệ
thuật, tôn giáo v.v... Đây là một công
trình tập thể của hơn 2.000 người làm
trong 5 năm. Bộ sách này gồm 11.095
tập, nhưng năm 1900 khi liên quân 8
nước đế quốc đánh vào Bắc Kinh, nhiều
công trình văn hoá đã bị cướp hoặc đốt
phá. Vì vậy, bộ Vĩnh Lạc đại điển hiện
nay kể cả ở nước ngoài chỉ còn hơn 300
tập.

Vĩnh Lạc đại điển

Lĩnh vực

Thành tựu văn hoá tiêu biểu

Tư tưởng tôn giáo

Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng chính thống của chế độ phong
kiến Trung Quốc. Phật giáo tiếp tục thịnh hành nhất dưới thời
Đường.

Sử học
Văn học

Từ thời Đường, các cơ quan chép sử được thành lập, nhiều bộ sử
lớn được ban hành.
Thời Đường xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng như Lý Bạch, Đỗ
Phủ, Bạch Cư Dị.
Từ thời Nguyên đến thời Thanh xuất hiện nhiều tiểu thuyết đồ sộ,
có ảnh hưởng sâu sắc đến văn học của các nước khác.

Kiến trúc
điêu khắc

TĨNH DẠ TỨ
"Sàng tiền minh nguyệt quang
Nghi thị địa thượng sương
Cử đầu vọng minh nguyệt
Đê đầu tư cố hương."
Dịch nghĩa:
Đầu giường ánh trăng chiếu rọi
Ngỡ là sương trên mặt đất
Ngẩng đầu ngắm trăng sáng
Cúi đầu nhớ quê cũ.
- Lý Bạch (701-762)

Vọng nhạc
(Đại Tông phù như hà)
Ðại Tông phù như hà?
Tề Lỗ thanh vị liễu.
Tạo hoá chung thần tú,
Âm dương cát hôn hiểu.
Ðãng hung sinh tằng vân,
Quyết tý nhập quy điểu.
Hội đương lăng tuyệt đính,
Nhất lãm chúng sơn tiểu.
- Đỗ Phủ -

Thủy hử
Truyện Thuỷ hử kể lại cuộc khởi nghĩa
nông dân ở Lương Sơn Bạc do Tống
Giang lãnh đạo. Thời Minh - Thanh, tác
phẩm này bị xếp vào loại sách cấm,
nhưng sự tích các anh hùng Lương Sơn
Bạc thì vẫn được lưu truyền trong nhân
dân và đã có tác dụng cổ vũ rất lớn đối
với sự đấu tranh của nông dân chống sự
áp bức bóc lột của giai cấp phong kiến.

Tam quốc diễn nghĩa

Truyện lấy bối cảnh vào thời suy vong của nhà Hán
khi mà những hoàng đế cuối cùng của nhà Hán quá
tin dùng giới hoạn quan mà gạt bỏ những bề tôi
trung trực. Triều đình ngày càng bê tha, hư nát,
khiến kinh tế suy sụp và an ninh bất ổn. Đến đời
Hán Linh Đế, năm 184, loạn giặc Khăn Vàng nổ ra
do Trương Giác, một người đã học được nhiều ma
thuật và bùa phép chữa bệnh, cầm đầu. Sau đó là sự
xuất hiện của ba anh em Lưu Bị, Quan Vũ và
Trương Phi, cả ba người đều muốn dẹp loạn yên
dân nên đã kết nghĩa với nhau ở vườn đào.

Hồng lâu mộng

Cốt truyện của Hồng lâu mộng xoay
quanh câu chuyện tình duyên trắc trở
giữa hai anh em con cô con cậu Giả
Bảo Ngọc và Lâm Đại Ngọc, từ đó mô
tả cuộc sống nhiều mặt của một đại gia
đình quý tộc đời Thanh từ lúc cực thịnh
cho đến lúc suy vi trong vòng tám năm.

Tây du kí

Tây du ký là một trong những tác phẩm
kinh điển trong văn học Trung Hoa..
Tây du kí kể về hành trình của Trần Huyền
Trang đến Tây Trúc (Ấn Độ) để thỉnh kinh.
Theo ông là ba đệ tử: Tôn Ngộ Không một tên
khỉ do đá sinh ra; Trư Ngộ Năng – một yêu
quái nửa người nửa lợn; Sa Ngộ Tĩnh – một
thủy quái. Họ đều đồng ý giúp ông thỉnh kinh
để chuộc tội.

Bài 4: Trung Quốc từ thế kỷ VII đến thế kỷ XIX (tiết 3)
4. Những thành tựu chủ yếu của văn hóa Trung Quốc từ thế kỷ VII
đến giữa thế kỷ XIX

01
Tư
tưởngtôn giáo

02

Sử học,
văn học

03

Kiến trúc
điêu khắc

Lĩnh vực

Thành tựu văn hoá tiêu biểu

Tư tưởng tôn giáo

Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng chính thống của chế độ phong
kiến Trung Quốc. Phật giáo tiếp tục thịnh hành nhất dưới thời
Đường.

Sử học
Văn học

Kiến trúc
điêu khắc

Khổng Tử ( 551 - 479 trCN)
tự Khổng Khâu, là một triết
gia và chính trị gia người
Trung Quốc. Những lời dạy
và triết lí của ông đã hình
thành nền tảng văn hóa
Trung Quốc và các dân tộc
Á Đông cho đến hiện nay.

- TAM CƯƠNG :
+ Quân thần cương : bổn phận đối với Vua.
+ Phụ tử cương: bổn phận đối với Cha / đạo cha con.
+ Phu thê cương: bổn phận đối với vợ / đạo vợ chồng.
  -  NGŨ THƯỜNG: nhân, nghĩa, lễ, trí, tín.

Hình vẽ trên trang đầu tiên của Kinh Kim Cương

Lĩnh vực

Thành tựu văn hoá tiêu biểu

Tư tưởng tôn giáo

Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng chính thống của chế độ phong
kiến Trung Quốc. Phật giáo tiếp tục thịnh hành nhất dưới thời
Đường.

Sử học
Văn học
Kiến trúc
điêu khắc

Từ thời Đường, các cơ quan chép sử được thành lập, nhiều bộ sử
lớn được ban hành.

THANH THỰC LỤC
Thanh Thực Lục gồm 4433 quyển, trải dài 13 triều Thanh, từ Mãn
Châu thực lục đến Tuyên Thống chính kỷ (Gồm 13 bộ: Mãn Châu
thực lục (8 quyển), Thái Tổ thực lục (10 quyển), Thái Tông thực lục
(65 quyển), Thế Tổ thực lục (144 quyển), Thánh Tổ thực lục (300
quyển), Thế Tông thực lục (159 quyền), Cao Tông thực lục (1500
quyển), Nhân Tông thực lục (374 quyển), Tuyên Tông thực lục
(476 quyển), Văn Tông thực lục (356 quyển), Mục Tông thực lục
(374 quyển), Đức Tông thực lục (597 quyển), Tuyên Thống chính
kỷ (70 quyển)).

Tứ khố toàn thư
Tên đầy đủ là Khâm Định Tứ Khố
Toàn Thư. Là một bộ sách tập thành
vĩ đại nhất những tác phẩm đặc sắc
nhất trong lịch sử học thuật Trung
Quốc, được biên soạn dưới đời nhà
Thanh theo lệnh của vua Càn Long,
đứng đầu nhóm biên soạn là Kỷ Quân
và Lục Tích Hùng kể từ năm Càn
Long 38 (1773), phải mất 9 năm ròng
rã mới hoàn thành.

Bộ Vĩnh lạc đại điển do Minh Thành Tổ
tổ chức biên soạn, bao gồm các nội
dung: chính trị, kinh tế, văn học, nghệ
thuật, tôn giáo v.v... Đây là một công
trình tập thể của hơn 2.000 người làm
trong 5 năm. Bộ sách này gồm 11.095
tập, nhưng năm 1900 khi liên quân 8
nước đế quốc đánh vào Bắc Kinh, nhiều
công trình văn hoá đã bị cướp hoặc đốt
phá. Vì vậy, bộ Vĩnh Lạc đại điển hiện
nay kể cả ở nước ngoài chỉ còn hơn 300
tập.

Vĩnh Lạc đại điển

Lĩnh vực

Thành tựu văn hoá tiêu biểu

Tư tưởng tôn giáo

Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng chính thống của chế độ phong
kiến Trung Quốc. Phật giáo tiếp tục thịnh hành nhất dưới thời
Đường.

Sử học
Văn học

Từ thời Đường, các cơ quan chép sử được thành lập, nhiều bộ sử
lớn được ban hành.
Thời Đường xuất hiện nhiều nhà thơ nổi tiếng như Lý Bạch, Đỗ
Phủ, Bạch Cư Dị.
Từ thời Nguyên đến thời Thanh xuất hiện nhiều tiểu thuyết đồ sộ,
có ảnh hưởng sâu sắc đến văn học của các nước khác.

Kiến trúc
điêu khắc

TĨNH DẠ TỨ
"Sàng tiền minh nguyệt quang
Nghi thị địa thượng sương
Cử đầu vọng minh nguyệt
Đê đầu tư cố hương."
Dịch nghĩa:
Đầu giường ánh trăng chiếu rọi
Ngỡ là sương trên mặt đất
Ngẩng đầu ngắm trăng sáng
Cúi đầu nhớ quê cũ.
- Lý Bạch (701-762)

Vọng nhạc
(Đại Tông phù như hà)
Ðại Tông phù như hà?
Tề Lỗ thanh vị liễu.
Tạo hoá chung thần tú,
Âm dương cát hôn hiểu.
Ðãng hung sinh tằng vân,
Quyết tý nhập quy điểu.
Hội đương lăng tuyệt đính,
Nhất lãm chúng sơn tiểu.
- Đỗ Phủ -

Thủy hử
Truyện Thuỷ hử kể lại cuộc khởi nghĩa
nông dân ở Lương Sơn Bạc do Tống
Giang lãnh đạo. Thời Minh - Thanh, tác
phẩm này bị xếp vào loại sách cấm,
nhưng sự tích các anh hùng Lương Sơn
Bạc thì vẫn được lưu truyền trong nhân
dân và đã có tác dụng cổ vũ rất lớn đối
với sự đấu tranh của nông dân chống sự
áp bức bóc lột của giai cấp phong kiến.

Tam quốc diễn nghĩa

Truyện lấy bối cảnh vào thời suy vong của nhà Hán
khi mà những hoàng đế cuối cùng của nhà Hán quá
tin dùng giới hoạn quan mà gạt bỏ những bề tôi
trung trực. Triều đình ngày càng bê tha, hư nát,
khiến kinh tế suy sụp và an ninh bất ổn. Đến đời
Hán Linh Đế, năm 184, loạn giặc Khăn Vàng nổ ra
do Trương Giác, một người đã học được nhiều ma
thuật và bùa phép chữa bệnh, cầm đầu. Sau đó là sự
xuất hiện của ba anh em Lưu Bị, Quan Vũ và
Trương Phi, cả ba người đều muốn dẹp loạn yên
dân nên đã kết nghĩa với nhau ở vườn đào.

Hồng lâu mộng

Cốt truyện của Hồng lâu mộng xoay
quanh câu chuyện tình duyên trắc trở
giữa hai anh em con cô con cậu Giả
Bảo Ngọc và Lâm Đại Ngọc, từ đó mô
tả cuộc sống nhiều mặt của một đại gia
đình quý tộc đời Thanh từ lúc cực thịnh
cho đến lúc suy vi trong vòng tám năm.

Tây du kí

Tây du ký là một trong những tác phẩm
kinh điển trong văn học Trung Hoa..
Tây du kí kể về hành trình của Trần Huyền
Trang đến Tây Trúc (Ấn Độ) để thỉnh kinh.
Theo ông là ba đệ tử: Tôn Ngộ Không một tên
khỉ do đá sinh ra; Trư Ngộ Năng – một yêu
quái nửa người nửa lợn; Sa Ngộ Tĩnh – một
thủy quái. Họ đều đồng ý giúp ông thỉnh kinh
để chuộc tội.