TRƯỜNG TH THỚI PHONG

《 KHOA HỌC LỚP 4 》

Giáo viên: Lâm Văn Dững .

KHỞI ĐỘNG

Tôi là Thần cây sống ở nơi đây.
Để tìm được kho báu bạn phải
vượt qua ngọn núi kia. Hãy trả
lời các câu hỏi sau tôi sẽ giúp
các bạn vượt qua dãy núi một
cách dễ dàng

Làm cách nào để cái trống
phát ra âm thanh? Khi trống
phát ra âm thanh thì bộ phận
nào của trống rung động?

Gõ trống làm trống rung
động phát ra âm thanh. Khi
trống phát ra âm thanh thì
bề mặt bị gõ rung động.

Vì sao không đùa nghịch,
hò hét to trong lớp khi cô
giáo tạm thời vắng mặt?
Đùa nghịch, hò hét to trong
lớp khi cô giáo tạm thời
vắng mặt gây ra tiếng ồn
làm ảnh hưởng đến các lớp
bên cạnh đang học.

Khi ở gần nguồn âm và khi
ở xa nguồn âm , thì âm
thanh ta nghe được sẽ như
thế nào?
Khi ở gần âm thanh càng to,
khi ở xa âm thanh càng
nhỏ.

《 KHOA HỌC LỚP 4 》

( tiết 1 )
Giáo viên: Lâm Văn Dững .

YÊU CẦU CẦN ĐẠT

Em thường nghe
được
những
âm
thanh gì mỗi ngày?
+ Những âm thanh em thường được nghe mỗi
ngày là tiếng phương tiện giao thông chạy ngoài
đường, tiếng trống trường, tiếng thầy cô giảng
bài, tiếng chim hót, tiếng gà gáy,...

ÂM THANH
TRONG ĐỜI
SỐNG

Hoạt động 1
Tìm hiểu vai
trò và ứng
dụng của âm
thanh trong
đời sống

Em hãy quan sát các hình 1,2,3,4 và cho biết vai
trò của âm thanh trong đời sống.

Hình 1: Âm
thanh dùng khi
nói chuyện và
thảo luận với
nhau..

Hình 2: Âm
thanh dùng để
giảng bài cho HS

Hình 3: Âm
thanh dùng trong
ca hát văn nghệ.

Hình 4: Âm
thanh dùng trong
còi báo hiệu của
xe cứu thương.

KẾT LUẬN

Trong đời sống, âm thanh
được sử dụng khi nói
chuyện, thảo luận, giảng
bài,trình diễn văn nghệ,
báo hiệu giao thông (tiếng
còi xe),...

Hoạt động 2

Cùng
thảo
luận

Thảo luận
nhóm 4

Kể một số tình huống âm thanh
được sử dụng trong đời sống.

Một số động vật cũng sử dụng âm
thanh để giao tiếp.

Các heo dùng âm
thanh tần số thấp để
gọi đàn

Gà mẹ dùng tiếng
"cục tác" để gọi con

KẾT
LUẬN

Âm thanh đóng vai trò quan
trọng trong đời sống hằng
ngày như học tập,giao tiếp,
thưởng thức âm nhạc, báo
hiệu,... Loài vật cũng sử
dụng âm thanh để giao tiếp.

Khi âm thanh được phát ra ở độ cao quá lớn, tai
người không nghe được nữa, đó là sóng siêu âm.
Tuy vậy, các nhà khoa học tìm thấy bằng chứng cho
thấy một số con vật và côn trùng như cá heo, dơi,
bướm đêm,… có thể cảm thụ được siêu âm và nhờ
vậy chúng có thể di chuyển trong bóng tối.
Tuy không nghe được siêu âm, con người lại có thể
sử dụng loại âm thanh này trong nhiều lĩnh vực
khác nhau. Ví dụ: sử dụng siêu âm trong việc chẩn
đoán hình ảnh trong y khoa: siêu âm tim, siêu âm ổ
bụng, siêu âm xương, siêu âm thai,… Nhờ đó, bác sĩ
sẽ xác định được chính xác nguyên nhân gây bệnh
cũng như tìm ra phương pháp điều trị thích hợp cho
bệnh nhân.

Hoạt động 3
Tìm hiểu tên và cách phát
ra âm thanh của một số
nhạc cụ

Em hãy quan sát các hình 5, 6, 7 và cho biết:
+ Tên của mỗi nhạc cụ.
+ Cách làm để các nhạc cụ này phát ra âm
thanh.
+ So sánh cách làm phát ra âm thanh của mỗi
nhạc cụ.

+ Hình 5 là đàn
ghita
+ Để phát ra âm
thanh chúng ta gẩy
vào dây đàn ghita.
+ Đàn ghita dùng
tay để gẩy dây đàn

+ Hình 6 là kèn
+ Để phát ra âm thanh
chúng ta thổi vào kèn
+ Kèn dùng miệng để thổi

+ Hình 7 là đàn đá.
+ Để phát ra âm thanh chúng
ta gõ vào những viên đá của
đàn đá.
+ đàn đá dùng tay gõ vào
các tảng đá với hình dạng
kích thước khác nhau để tạo
ra âm thanh

KẾT
LUẬN
Dựa vào cách làm phát ra

âm thanh, người ta phân
nhạc cụ thành các nhóm như
nhạc cụ dây (đàn ghi-ta),
nhạc cụ hơi (sáo, kèn), nhạc
cụ
gõ
(trồng,
đàn
đá,
cồng,chiêng),...

Em liên hệ thực tế để tìm tên một số nhạc cụ
và thu thập thông tin về các nhạc cụ này theo
gợi ý sau:
Tên nhạc
cụ

Các bộ
phận chính

Trống

Mặt trống

?

?

Cách làm
phát ra âm
thanh

Gõ
?

Gợi ý :
Các bộ phận
chính

Cách làm phát
ra âm thanh

Trống

Mặt trống

Gõ

Đàn ghi-ta

Dây đàn, thân
đàn
Phím đàn

Tên nhạc cụ

Piano
Kèn

Thân kèn

Gẩy
Bấm
Thổi

Chia sẻ với bạn
kết quả và so
sánh cách làm
phát ra âm thanh
của các nhạc cụ
vừa tìm được.

Nhạc cụ cổ xưa nhất của loài người đã có từ
cách đây khoảng năm mươi ngàn năm.
Các nhà khảo cổ đã tìm thấy nhạc cụ này là
một cây sáo làm từ xương của một con gấu sống
trong hang động.
Một số nhạc cụ cổ truyền của người Việt
Nam như đàn bầu (là loại đàn một dây, gảy bằng
que hoặc miếng gảy), đàn đá (là nhạc cụ gõ cổ
nhất của Việt Nam và là một trong những loại
nhạc cụ cổ sơ nhất của loài người. Đàn được làm
bằng các thanh đá với kích thước dài, ngắn, dày,
mỏng khác nhau), đàn đáy, trống cơm,…

Nhạc cụ cổ xưa nhất của loài người

Hoạt động 4
Cùng sáng tạo “Tự làm
đàn”

Thảo luận
nhóm 4

Cùng sáng tạo '' Tự làm đàn
'' hộp giấy, kéo, bốn dây cao su độ dày khác
Chuẩn bị: Một

nhau, hai cây bút chì.
Thực hiện:
- Dùng kéo khoét một lỗ tròn trên một
mặt của hộp giấy.
- Bao bốn sợi dây cao su vòng quanh
hộp. Kê hai cây bút chì dưới các dây để
dây không chạm mặt hộp (hình 8).
- Lấy tay gảy từng dây cao su.
Thảo luận:
+ Em cần làm gì để đàn phát ra âm thanh?
+ Bộ phận nào của đàn phát ra âm thanh?
+ Âm thanh phát ra khi gảy từng dây cao su có khác nhau
không?

chia sẻ
kết quả

Cùng sáng tạo '' Tự làm đàn ''
Thảo luận:
+ Em cần làm gì để đàn phát ra âm thanh?

Em dùng tay gẩy dây cao su để
đàn phát ra âm thanh?
+ Bộ phận nào của đàn phát ra âm
thanh?

Dây cao su của đàn phát ra âm thanh

+ Âm thanh phát ra khi gảy từng dây cao su có khác
nhau không?

Nếu dây cao su có bề dày khác
nhau thì sẽ phát ra âm thanh khác
nhau khi gảy.

Em đã học
được
Âm thanh đóng vai trò quan trọng
trong đời sống hằng ngày như học
tập, giao tiếp,thưởng thức âm
nhạc, báo hiệu,..
Dựa vào cách làm phát ra âm
thanh, người ta phân nhạc cụ thành
các nhóm như nhạccụ dây (đàn ghita), nhạc cụ hơi (sáo, kèn), nhạc cụ
gõ (trống, đàn đá, cồng, chiêng),...

Nối âm thanh ứng với vai trò của
âm thanh đó trong cuộc sống

Âm
thanh

Tiếng đàn piano

Vai
trò
Trao đổi
thông tin

Tiếng chuông
báo cháy

Báo hiệu

Tiếng nói chuyện

Thưởng thức
âm nhạc

05
HĐ NỐI TIẾP

Hoạt động tiếp nối sau bài học

Về nhà em hãy tìm hiểu về
một số nguồn gây ô nhiễm
tiếng ổn để chuẩn bị cho tiết
học tiếp theo.