Bài cũ
a) -2 -9 = - 11
b) -2 + 9 = 7
c) -3 – 7 – 4 + 8 = - 6
d) -23 -15 + 23 + 5 – 10 = - 20

Tiết 33- Bài 15
quy tắc dấu ngoặc

1. Bỏ dấu ngoặc trong trường hợp đơn giản
* Các số âm (hay dương) trong một dãy phép tính thường được viết
trong dấu ngoặc. Nhờ quy tắc cộng hay trừ số nguyên, ta có thể
viết phép tính dưới dạng không có dấu ngoặc.
Ví dụ:

a) -2 + (-9)
b) -2 – (- 9)
c) -3 – (+7) +(– 4) – (- 8)
d) (-23) -15 – (-23) + 5 + (- 10)
?

a) -2 -9 = - 11
b) -2 + 9 = 7
c) -3 – 7 – 4 + 8 = - 6
d) -23 -15 + 23 + 5 – 10 = - 20

Viết tổng sau đưới dạng không có dấu ngoặc rồi tính giá trị của
biểu thức:
(-23) – 15 – (-23) + 5 + (-10)

2. Dấu của một số hạng khi bỏ dấu ngoặc
HĐ1

Tính và so sánh kết quả của
a) 4 + (12 -15) và 4 + 12 -15
b) 4 – (12 -15) và 4 - 12 + 15

a) Ta có: 4 + (12 -15)
= 4 + (-3) = 4 -3 = 1
4 + 12 - 15
= 16 – 15 = 1
Vậy 4 + (12 -15) = 4 + 12 -15
HĐ2

b) Ta có: 4 - (12 -15)
= 4 - (-3) = 4 + 3= 7
4 - 12 + 15
= -8 + 15 = 7
Vậy: 4 - (12 -15) = 4 - 12 + 15

Hãy nhận xét về sự thay đổi dấu ngoặc của các số hạng
trong dấu ngoặc trước và sau khi bỏ dấu ngoặc.

2. Dấu của một số hạng khi bỏ dấu ngoặc
* Quy tắc dấu ngoặc:
- Khi bỏ dấu ngoặc có “+” đằng trước, ta giữ nguyên dấu
của các số hạng trong ngoặc.
- Khi bỏ dấu ngoặc có “-” đằng trước, ta phải đổi dấu tất cả
các số hạng trong ngoặc: “+” đổi thành dấu “-” và dấu “-”
đổi thành dấu “+”.
Ví dụ

794 + [136 –(136+ 794)]=794 +[136 -136-794]
= 794 + (-794) = 0

2. Dấu của một số hạng khi bỏ dấu ngoặc
Luyện tập 1

Bỏ dấu ngoặc rồi tính các tổng sau
a) (-385+ 210) + (385 - 217)
b) (72 - 1956) – (-1956+ 28)
Đáp án
a) (-385+ 210) + (385 - 217) = (-385) +210 + 385 + (-217)
= [(-385)+385] + [210 + (-217)] = 0 + (-17) = -17
b) (72 - 1956) – (-1956+ 28) = 72 + (-1956) + 1956 -28
= [(-1956)+1956] + (72-28) = 0 + 46 = 46

2. Dấu của một số hạng khi bỏ dấu ngoặc
* Chú ý:
- Ta có thể thay đổi tùy ý các số hạng kèm theo dấu của
chúng: a-b-c = -b – c + a = -c – b +a
- Đặt dấu ngoặc để nhóm các hạng tử tùy ý. Nếu trước dấu
ngoặc là dấu “-” thì ta phải đổi dấu tất cả các số hạng trong
ngoặc.
a- b – c = (a-b)-c = a – (b+c)
Luyện tập 2

Tính một cách hợp lí:
a) 12 + 13 + 14 – 15- 16 – 17
b) (35 -17) – (25 – 7 + 22)

Thử thách nhỏ

Cho bảng 3x3 ô vuông như hình 3.17.
a)Biết rằng tổng mỗi các số mỗi hàng, mỗi cột, mỗi đường
chéo đều bằng 0. Hãy thay các số hạng trong bảng bởi các
số thích hợp.
b) Tính tổng các số hạng trong bảng.
a3

-2

-1

-4

0b

4
c

1
d

2e

-3
g

b) Vậy tổng các số hang trong bảng bằng 0.

Bài 3.20
a) 21 – 22 + 23 -24

b) 125 – (125 – 99)

= (21 - 22) + (23 – 24)
= (-1) + (-1)
=-2

= 125 – 125 + 99
= (125 – 125) + 99
= 0 + 99
= 99

Bài 3.21
a) (56 – 27) – (11 + 28 -16)
= 56 – 27 – 11 – 28 + 16
= (56 + 16) – (27 + 11 + 16)
= 72 – 54
= 18

b) 28 + (19 - 28) - (32 -57)
= 28 + 19 – 28 – 32 + 57
= (28 -28) + 19 -32 + 57
= 0 + 44
= 44

Bài 3.23
a) (23 + x) – (56 – x) với x = 7

b)25 – x – (29 + y -8) với x = 13; y = 11

= 23 + x – 56 + x
= (23 – 56) + (x + x)
= - 33 + 2x
= -33 + 2.7
= -19

= 25 – x – 29 – y + 8
= (25 – 29 + 8) – x – y
=4–x–y
= 4 – 13 -11
= -20

Thảo luận nhóm.
Tính giá trị biểu thức sau :
15 + ( 47 – 5 + 26 ) – ( 47 + 26 )

6

12

Đáp án :
15 + ( 47 – 5 + 26 ) – ( 47 + 26 )
= 15 + 47 – 5 + 26 – 47 – 26
= 15 – 5 + ( 47 – 47 ) + ( 26 – 26 )
= 15 – 5
= 10

13

Củng cố:
Kết quả của a – (b + c - d) là:

A.

a+b+c-d

Sai rồi

B.

a–b-c-d

Sai rồi

C.

a–b+c-d

Sai rồi

D.

a–b-c+d

Đúng rồi
14

Hướng dẫn về nhà:



Học thuộc quy tắc dấu ngoặc.
Làm bài tập về nhà:

15