BÀI 18: NHÔM
Ký hiệu hóa học: Al
Nguyên tử khối: 27
K, Na, Mg, Al , Zn, Fe, Pb, H, Cu, Ag, Au

11/17/23

1

Phiếu học tập số 1

Chọn cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống :

- Nhôm là: .................... (kim loại, phi kim)
- Màu sắc: ...................... (trắng xám, trắng bạc)
- Nhôm là kim loại: ...................... (nặng, nhẹ), khối
lượng riêng là ................. (g/cm3)
- Độ dẫn điện của nhôm bằng .......... độ dẫn điện của
kim loại đồng
- Nhôm có nhiệt độ nóng chảy là: ......................
- Nhôm là kim loại ...................... (rất cứng, dẻo).

Phiếu học tập số 1

Chọn cụm từ thích hợp điền vào chỗ trống :

- Nhôm là: kim loại
- Màu sắc: trắng bạc
- Nhôm là kim loại: nhẹ, khối lượng riêng là 2,7
(g/cm3)
- Độ dẫn điện của nhôm bằng 2/3 độ dẫn điện của
kim loại đồng
- Nhôm có nhiệt độ nóng chảy là: 660 độ C
- Nhôm là kim loại : dẻo .

BÀI 18: NHÔM
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
- Là KL màu trắng bạc, có ánh kim, nhẹ.
- Dẫn điện, dẫn nhiệt tốt.

- Nhiệt độ nóng chảy: 660oC.
- Dẻo, dễ kéo sợi và dát mỏng.

11/17/23

4

BÀI 18: NHÔM
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ: (SGK – 55)
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Nhôm có những tính chất hóa học của kim loại không?
a) Phản ứng của nhôm với phi kim
*Phản ứng của nhôm với oxi
- TN: Rắc bột nhôm trên ngọn lửa đèn cồn.
- NX: Nhôm cháy sáng tạo thành chất rắn màu trắng
to

4Al+3O 2   2Al2 O3

 - Ở ĐK thường, nhôm phản ứng với oxi tạo thành
lớp Al2O3 mỏng bền vững

?. Quan sát, nhận xét và viết PTPƯ?
11/17/23

5

BÀI 18: NHÔM
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Nhôm có những tính chất hóa học của kim loại không?
a) Phản ứng của nhôm với phi kim
* Phản ứng của nhôm với oxi
* Phản ứng của nhôm với phi kim khác
Al + pk → Muối
to

2Al+3Cl 2   2AlCl3
to

2Al+3S   Al2S3
TN: Cho Nhôm tác dụng với khí clo
11/17/23

6

BÀI 18: NHÔM
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Nhôm có những tính chất hóa học của kim loại không?
a) Phản ứng của nhôm với phi kim
b) Phản ứng của nhôm với dd Axit
Al + dd Axit → Muối + H2↑
2Al + 6HCl → 2AlCl3 + 3H2↑

Chú ý: Nhôm không td với H2SO4 đặc nguội và HNO3 đặc nguội

11/17/23

7

BÀI 18: NHÔM
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Nhôm có những tính chất hóa học của kim loại không?
a) Phản ứng của nhôm với phi kim
b) Phản ứng của nhôm với dd Axit
c) Phản ứng của nhôm với dd muối
- TN: Cho Al phản ứng với dd CuCl2
?. Tiến hành TN, quan sát và rút ra nhận xét?

NX: - Có chất rắn màu đỏ bám ngoài dây nhôm.
Nhôm tan ra
- Màu xanh của dd nhạt dần
11/17/23

8

BÀI 18: NHÔM
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Nhôm có những tính chất hóa học của kim loại không?
a)Phản ứng của nhôm với phi kim
b) Phản ứng của nhôm với dd Axit
c) Phản ứng của nhôm với dd muối

2Al + 3CuCl2 → 2AlCl3 + 3Cu
(Xanh)

(Ko màu)

Al + 3AgNO3 → Al(NO3)3 + 3Ag

 Al đẩy KL đứng sau ra khỏi dd muối
 KL: Nhôm có những TCHH của kim loại.
11/17/23

9

BÀI 18: NHÔM
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1. Nhôm có những tính chất hóa học của kim loại không?
2. Nhôm có tính chất hóa học nào khác?
TN: Cho dây nhôm vào ống nghiệm đựng dd NaOH.
Quan sát và rút ra nhận xét?
NX: Nhôm phản ứng, tan dần, có chất khí tạo thành.

 KL: Nhôm phản ứng với dd kiềm

PTHH: 2Al + 2NaOH + 2H2O → 2NaAlO2 + 3H2↑
Natri aluminat

11/17/23

10

BÀI 18: NHÔM
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
III. ỨNG DỤNG
- Sử dụng trong đời sống:
+ Đồ dùng gia đình
+ Dây dẫn điện
+ Vật liệu xây dựng
- Đuyra (Hợp kim nhôm)
dùng trong công nghiệp chế
tạo máy bay, ô tô, tàu vũ trụ

11/17/23

11

MỘT SỐ VẬT DỤNG – ĐỒ DÙNG LÀM TỪ
NHÔM VÀ HỢP KIM NHÔM
Máy ảnh làm từ
hợp kim nhôm
Ghế nhẹ với chất liệu từ
nhôm
Xoong nồi bằng nhôm

Dây cáp điện bằng
nhôm

Ô tô

Vỏ máy bằng hợp kim
nhôm

Đuyra
*  Thành phần
-   Thành phần: là hợp kim chủ yếu của 3 nguyên tố AlCu-Mg với Cu < 5%, Mg < 2%. Ngoài ra trong thành
phần còn có thêm Fe, Si, Mn.
* Công dụng
-    Công dụng: do có độ bền riêng cao, nhẹ nên đuyra
được sử dụng phổ biễn trong kỹ thuật hàng không (kết cấu
máy bay, tàu vũ trụ…), giao thông vận tải (dầm chịu lực
xe tải, sườn tàu biển…) hoặc làm dụng cụ thể thao…

BÀI 18: NHÔM
I. TÍNH CHẤT VẬT LÍ:
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
III. ỨNG DỤNG
IV. SẢN XUẤT NHÔM
 - Nguyên liệu: Quặng boxit (thành phần chính: Al2O3)

 - PP: Điện phân nóng chảy
§iÖn ph©n nãng ch¶y
Criolit

2Al 2 O3       4Al + 3O 2 
Quặng bôxit đã được phát hiện ở nhiều nơi trên đất nước ta
như Cao Bằng, Lạng Sơn trữ lượng khoảng 30 triệu tấn, ở
Tây Nguyên, như Lâm Đồng, Đăk Nông (Nhân Cơ,
Đăkr`Lấp) bôxit tập trung thành mỏ lớn, tổng trữ lượng
hàng tỉ tấn. Hiện đang khởi công khai thác.
11/17/23

14

-Sơ đồ điện phân nhôm oxit nóng chảy
Cöïc döông
Hoãn hôïp Al203
vaø criolit raén

baèng than chì

+

OÁng huùt Al loûng

Cöïc aâm
baèng than chì
Hoãn hôïp Al203
vaø criolit
noùng chaûy
Al noùng chaûy

SẢN XUẤT NHÔM

Khai thác nhôm ở Tây nguyên – Việt Nam

11/17/23

16

Nước bùn đỏ thải ra môi trường trong quá trình sản xuất nhôm

chế biến quặng bôxit chứa đựng nhiều rủi ro. Khai thác quặng bôxit chế biến thành
alumin để luyện nhôm là một quy trình tiêu tốn lượng nước và điện khổng lồ, đồng thời
phát thải một lượng khí thải nhà kính và bùn đỏ có sức hủy diệt môi trường rất ghê
gớm. Vì vậy khi khai thác cần phải tính toán kĩ.

KIẾN THỨC CẦN NHỚ
I/TÍNH CHẤT VẬT LÝ

Kim loại màu trắng bạc, có ánh kim

Dẻo, dễ dác mỏng, kéo sợi...
Nhẹ (D = 2,7g/cm3).

DÉn ®iÖn, dÉn nhiÖt tèt, t0n/c =660oC
Với O2 tạo thành oxit

II/ TÍNH CHẤT HÓA HỌC

1.Tác dụng với
phi kim

Với phi kim khác
tạo thành muối

2. Tác dụng với dd axit(HCl, H2SO4 loãng )
tạo muối và khí hidro

NHÔM

3. Tác dụng với dd muối tạo muối nhôm và
kim loại mới
4. Nhôm tác dụng với dd kiềm giải phóng
khí hidro

III/ ỨNG DỤNG

Trong đời sống
Trong công nghiệp

IV/ SẢN XUẤT NHÔM

Nguyên liệu
Nguyên tắc sản xuất

TIẾT 24: BÀI 18: NHÔM

Củng cố – Bài tập
Câu hỏi 3 (SGK – 58): Có nên dùng xô, chậu, nồi
nhôm để đựng vôi, nước vôi tôi hoặc vữa xây dựng
không? Hãy giải thích.
Trả lời:Không nên dùng xô, chậu, nồi nhôm để

đựng vôi, nước vôi tôi hoặc vữa xây dựng. Vì vôi
là chất kiềm, có thể tác dụng, làm đồ dùng bằng
nhôm bị ăn mòn.

11/17/23

19

TIẾT 24: BÀI 18: NHÔM

Củng cố – Bài tập
Câu hỏi 4 (SGK – 58): Có dung dịch muối AlCl3 lẫn
tạp chất là CuCl2. Có thể dùng chất nào sau đây để
làm sạch muối nhôm? Giải thích và viết PTHH?
A. AgNO3

B. HCl

C. Mg

D. Al

E. Zn

Đáp án: D. Al
2Al + 3CuCl2 → 2AlCl3 + 3Cu

11/17/23

20

Bài tập: Cho nhôm tác dụng với dung dịch
CuCl2, sau phản ứng thấy sinh ra 19,2 gam chất
rắn. Tính Khối lượng nhôm tham gia vào phản
ứng?
PT : 2Al + 3CuCl2 2AlCl3 + 3 Cu
Số mol Cu sinh ra là : nCu = 19,2/64 = 0,3 mol
Theo PT: nAl = 2/3 nCu = 0,2 mol
Khối lượng Al tham gia phản ứng là : mAl =
0,2 x 27 = 5,4 g

TIẾT 24: BÀI 18: NHÔM

Củng cố – Bài tập
Hướng dẫn BT:
BT: Nhúng một thanh nhôm vào dd CuCl2 đến

khi thanh nhôm không tan được nữa.
a)Tính khối lượng kim loại đồng tạo thành
b) Nếu đem thanh nhôm rửa nhẹ, làm khô rồi
cân thì khối lượng thanh nhôm tăng, hay
giảm bao nhiêu gam (gỉa thiết toàn bộ lượng
Cu sinh ra đều bám vào thanh nhôm.
11/17/23

22

TIẾT 24: BÀI 18: NHÔM

Hướng dẫn về nhà
- Học bài
- Làm bài tập 1, 2, 5, 6 (SGk-58)
- Xem trước bài 19: Sắt

11/17/23

23