NGỮ
VĂN

LỚP
10

VĂN BẢN THÔNG TIN

Baøi

Nhöõng
di
4
saûn vaên
hoùa

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

Làm gốm – dân tộc Chăm Bình Thuận

Dệt chiếu lác

Múa rối
Dương

nước

ở

Hải

g Hồ
n
ô
Đ
n
ia
g
n
Tranh dâ

Điêu khắc đá mỹ nghệ non nước

Nghệ thuật tranh giấy của người
Nùng Dín ở Lào Cai

Nghề dệt thổ cẩm của người
Cơ Tu

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)
YÊU CẦU CẦN ĐẠT

- Nhận biết được một số dạng văn bản thông tin tổng hợp: thuyết minh có lồng ghép một
hay nhiều yếu tố như miêu tả, tự sự, biểu cảm, nghị luận; giải thích được mục đích của
việc lồng ghép các yếu tố đó vào văn bản.
- Biết suy luận và phân tích mối liên hệ giữa các chi tiết và vai trò của chúng trong việc
thể hiện thông tin của văn bản, cách đặt nhan đề của tác giả; nhận biết được mục đích của
người viết.
- Nhận biết và phân tích được sự kết hợp giữa phương tiện ngôn ngữ và các phương tiện
giao tiếp phi ngôn ngữ để biểu đạt nội dung văn bản một cách sinh động, hiệu quả; phân
tích, đánh giá được các đưa tin và quan điểm của người viết ở một bản tin; nêu được ý
nghĩa hay tác động của văn bản thông tin đã đọc đối với bản thân.
- Viết được báo cáo kết quả nghiên cứu về một vấn đề, có sử dụng trích dẫn, chú thích và
các phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ; nghe và nắm bắt được nội dung thuyết trình,
quan điểm của người nói; biết nhận xét về nội dung và hình thức thuyết trình.

LỚP
10

NGỮ
VĂN

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

CẤU TRÚC BÀI HỌC
I PHẦN ĐỌC

1. VB1. Tranh Đông Hồ - Nét tinh hoa của văn hóa
dân gian Việt Nam
2. VB2. Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang khánh
thành phòng truyền thống
3. VB3. Thêm một bản dịch Truyện Kiều sang
Tiếng Việt

II

PHẦN THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

1.Tìm hiểu tri thức tiếng Việt
a. Tổ chức thực hiện
b. Kết luận
2.Thực hành tiếng Việt
a. Tổ chức thực hiện
b. Kết luận

III

PHẦN VIẾT

1. HĐ1. Chuẩn bị viết
2. HĐ2. Tìm ý, lập dàn ý
3. HĐ3. Viết bài
4. HĐ4. Xem và chỉnh sửa

IV

PHẦN NÓI VÀ NGHE

1. HĐ1. Chuẩn bị nói và nghe
2. HĐ2. Thực hành nói và nghe
V

TÓM TẮT BÀI HỌC

VI

TÀI LIỆU THAM KHẢO

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

I PHẦN ĐỌC

Tranh Đông Hồ - Nét tinh hoa
của văn hóa dân gian Việt Nam

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

B1: Thực hiện phiếu học tập cá
nhân

THẢO
LUẬN

B2: Thảo luận ý kiến với bạn
cùng nhóm
B3: Thống nhất ý kiến để hình thành
sản phẩm chung

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1

1. Giới thiệu khái quát đối tượng
chính của VBTT và dẫn dắt vào nội
dung chính của VB.
2. Màu đen, xanh, vàng, đỏ.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
3. Chọn đề tài  vẽ mẫu  can lại thành bản
khắc, (càng nhiều màu thì can lại càng nhiều lần) 
in  lấy xơ mướp xoa đều lưng mặt giấy (tranh bao
nhiêu màu in bấy nhiêu lần).
4. Thái độ trân trọng, thán phục và có chút lo
lắng, tiếc nuối về một di sản dần bị mai một.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU KHI ĐỌC
- Công đoạn chính: lấy đề tài -> vẽ mẫu ->can lại -> tách riêng mỗi màu một
bản khắc -> in
- Đề tài: Nghệ thuật tranh dân gian Việt Nam; Tranh Đông Hồ - một di sản
văn hóa đậm chất Việt (không bắt buộc đặt đúng tên đề tài như GV)
- Mục đích lồng ghép các yếu tố miêu tả, biểu cảm: tăng tính sinh động
cho VBTT, giúp người đọc hình dung rõ hơn về công đoạn thực hiện tranh,
thể hiện tình cảm, thái độ dành cho những giá trị văn hóa truyền thống
- Ba đề mục được trình bày rõ ràng, phục vụ cho việc truyền tải thông tin về
cách làm, ý nghĩa của tranh Đông Hồ.

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

trên bài viết.

• Phương tiện
giao tiếp phi
ngôn
ngữ
khi sử dụng
cần đáp ứng
đúng
yêu
cầu,
phù
hợp về nội
dung
và
không nên
lạm dụng.

VBTT ngoài việc cung cấp
thông tin chi tiết về một đối
tượng cụ thể

• nội dung chính,
• đối
tượng
chính của toàn
bài
• phải gây ấn
tượng;
• Sa-pô:
• tóm tắt nội
dung chính.
• dẫn dắt vào
bài,
• vị trí dưới
nhan đề và

Cần kết hợp sử dụng hình ảnh
và có chú thích đầy đủ dưới
hình để minh họa thông tin.

HIỂU VỀ VĂN BẢN THÔNG TIN

Nhan đề cần thể hiện được:

NGỮ
VĂN

• còn nhằm
truyền bá
tư tưởng,
văn hóa,
• thể hiện
thái
độ
của tác giả
bài viết.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

Ô
chữ
thần
kì

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

1
2

M

I

Ê

3

U

T

Ả

P

H

I

N

Đ

Ô

N

G

H

Ồ

N

H

A

N

Đ

4
5
6
7
8

S

I

N

H

Đ

Ộ

N

Ú

Ô

N

N

G

Ữ

Ề

G
T

Đ

G

N

G

T

H

Ờ

I

C

H

Ỉ

D

Ẫ

N

H
Đ

U
I

Y
Ể

Ế
M

T

P

H

Ụ

C

CÂU 1
Đoạn văn thuộc VBTT sau đây có sử dụng kèm yếu
tố nào?
Khi đã hoàn chỉnh bản thảo, người sáng tác can lại
rõ ràng, mạch lạc từng nét, từng bảng màu mực nho lên
giấy bản mẫu và sắp xếp đưa vào bản khắc gỗ. Mỗi màu
được tách riêng thành một bản khắc, một tranh có bao
nhiêu màu là có bấy nhiêu bản khắc.

CÂU 2

Hình ảnh, số liệu, biểu đồ
được gọi chung là phương
tiện giao tiếp gì?

CÂU 3

Loại tranh mà văn bản
vừa đề cập tên gì?
13

CÂU 4

Nội dung “Tranh Đông Hồ - nét
tinh hoa của văn hóa dân gian Việt
Nam” được gọi là gì?

CÂU 5

Mục đích khi lồng ghép các yếu tố miêu
tả, biểu cảm, tự sự vào VBTT là gì?

CÂU 6

Mục đích khi kết hợp các phương
tiện giao tiếp ngôn ngữ và phương
tiện giao tiếp phi ngôn ngữ trong
VBTT là gì?

C ÂU 7

Khi sử dụng phương tiện giao tiếp phi
ngôn ngữ cần chú ý điều gì (về thời gian)?

CÂU 8

Khi đưa ra hình ảnh, bảng
biểu cần kết hợp đưa ra thêm
yếu tố cần thiết nào?

NGỮ
VĂN

LỚP
10

LUYỆN
TẬP –
MỞ
RỘNG
Tranh
Hàng
Trống

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)
- Dung lượng: 1 - 2 trang
- Nội dung: giới thiệu thông tin về Tranh Hàng Trống,
trong đó phải đảm bảo giới thiệu được nguồn gốc, chất
liệu, công đoạn chế tác, giá trị, tình hình thực tế…
- Yêu cầu đính kèm: cần nêu được nhan đề, sa-pô,
phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ (hình ảnh, biểu đồ,
bảng số liệu…) (nếu phù hợp)
- HS có thể tham khảo kĩ năng và kiến thức về VBTT
đã học trước đó để thực hiện nhiệm vụ về nhà.
- Sử dụng bảng kiểm để tham khảo và định hướng
phần trình bày VBTT của nhóm mình và dùng bảng
kiểm để đánh giá nhóm khác vào buổi trình bày sản
phẩm.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)
Tiêu chí đánh giá

VBTT triển khai đầy đủ nội dung theo yêu cầu
VBTT sử dụng phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ
VBTT đảm bảo đúng dung lượng theo yêu cầu
Nhan đề VBTT thể hiện nội dung chính
Nhan đề VBTT gây ấn tượng
VBTT có sa-pô ấn tượng
Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng phù hợp
Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ được sử dụng đa dạng
Phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ có chú thích, trích dẫn cần
thiết
Nội dung VBTT có tính chính xác, khoa học
Nội dung VBTT thể hiện rõ quan điểm tác giả

Có

Khôn
g

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

I PHẦN ĐỌC

2. VB2. Nhà hát cải lương Trần Hữu Trang khánh
thành phòng truyền thống
3. VB3. Thêm một bản dịch Truyện Kiều sang
Tiếng Việt

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

https://www.youtube.com/watch?v=6xNpNxq1FKA

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

Khái niệm

…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

Phân loại

Bản
tin

Mục đích,
yêu cầu
Quan điểm
người viết

…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

…………………………………………………………..
…………………………………………………………..
…………………………………………………………..

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

Khái niệm

- Thể loại văn bản báo chí
- Truyền đạt, phản ánh 1 sự kiện mới được quan
tâm
- Nhanh, kịp thời đến mọi người

Phân loại

Bản
tin

Mục đích,
yêu cầu
Quan điểm
người viết

- Bản tin ảnh
- Bản tin chữ (tin vắn, tin thường, tin
tường thuật,
tin tổng hợp, tin dự báo…)
* Mỗi loại có thể thức riêng
- Thời sự
- Xác thực
- Hàm súc

- Khách quan, chuẩn xác
- Thể hiện rõ lập trường nhân văn, chuẩn mực
- Tôn trọng pháp luật

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

V B 2 N h à h á t C ả i l ư ơ n g Tr ầ n H ữ u
Tr a n g k h á n h t h à n h p h ò n g t r u y ề n
thống

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

HOẠT ĐỘNG MẢNH GHÉP

HS lập nhóm để
thực hiện PHT
(tìm hiểu văn bản
2/ văn bản 3)

HS di chuyển ghép
nhóm mới (một
nửa thành viên VB
2, một nửa VB 3)

HS tham gia trả
lời câu hỏi kiểm
tra hoạt động
nhóm

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GIỚI THIỆU PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2
a. Thông tin mới (năm 2021), mang tính thời sự.
b. Kịch bản viết tay và đánh máy, ảnh, huy chương, nhạc cụ, các tập
sách có giá trị về cải lương.
c. Cống hiến và phổ biến giá trị văn hóa truyền thống.
d. Từ trong ra ngoài (Ở phía ngoài... nghệ sĩ)
e. Cung cấp thông tin về chương trình giao lưu, thông tin có dung
lượng ngắn, đúng trọng tâm.
f. Trực quan, có chú thích cụ thể, hữu ích.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2

a. Năm 2005, thời gian cách xa thời điểm hiện tại.
b. Số lượng người tham gia đông, có vai trò quan trọng trong
xã hội.
c. Tự hào, thôi thúc bản thân muốn tìm hiểu kĩ hơn về ý nghĩa
Truyện Kiều để có cơ hội được giới thiệu chiều sâu tác phẩm này
với bạn bè quốc tế.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU KHI ĐỌC

CÂU 1.
Dấu hiệu: sự ngắn gọn, tính thời sự thể hiện qua
các yếu tố của VB như nhan đề, số đoạn, đề mục, trích
dẫn, sự kết hợp phương tiện giao tiếp phi ngôn ngữ.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

CÂU 2

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU KHI ĐỌC

Yếu tố so sánh

Văn bản 2

Văn bản 3

Tương đồng/ khác biệt

Độ dài, số đoạn

3

Nhan đề

Nhà hát Cải lương Trần Thêm một bản
Nội dung thể hiện nội
Hữu Trang khánh thành dịch “Truyện Kiều” dung chính
phòng truyền thống
sang tiếng Nhật

Đề mục

3

0

VB2 đề mục cụ thể

Phương tiện giao tiếp

Hình ảnh có chú thích

Số liệu

Đều có sử dụng

2005

VB2 mang tính thời
sự hơn

Thời điểm đưa tin và
2021
thời điểm diễn ra sự kiện

1

Khác biệt về dung lượng

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU KHI ĐỌC

CÂU 3

Các câu hỏi

Thông tin trong VB2

Thông tin trong VB3

Việc gì?

Khánh thành phòng
Truyện Kiều được dịch ra
truyền thống nhà hát Cải tiếng Nhật
lương Trần Hữu Trang

Ai liên quan?

Những người đam mê
cải lương

Những người dân Việt
Nam sống tại Nhật, yêu
văn học

Xảy ra khi nào?

2021

2005

Xảy ra ở đâu?

TPHCM

Nhật Bản

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU KHI ĐỌC
CÂU 4.
- Cách đưa tin của VB2 cụ thể, dẫn dắt, giới thiệu từng vấn
đề rõ ràng, có đề mục đề người đọc tiện theo dõi.
- Cách đưa tin của VB3 ngắn gọn, súc tích.
- Quan điểm của hai tác giả đều mong muốn truyền bá
những di sản văn hóa Việt Nam đến trong và ngoài nước, thể hiện
niềm tự hào về văn hóa dân tộc.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI SAU KHI ĐỌC

CÂU 5.
Nếu tính tại thời điểm ra đời, hai VB đều đáp ứng
được tính thời sự, ngắn gọn, hàm súc, tin cậy. VB2 có thời
điểm ra đời gần với thời điểm đọc hiểu VB nên mang tính
thời sự cao hơn.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

*L ƯU Ý
VỀ
BẢN
TIN

Đọc bản tin cần lưu ý ba
tiêu chí:
+ tính chính xác, tin
cậy;
+ tính hàm súc;
+ tính thời sự

Cần

lưu

ý

phân biệt thời điểm
đưa tin và thời điểm
đọc hiểu bản tin để
đánh giá khách quan

Cần
chiếu

thời

đối
điểm

người viết đưa tin
với thời điểm sự

tính thời sự của bản tin kiện diễn ra

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

LUYỆN TẬP

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

VẬN DỤNG
Mỗi HS tìm một bản tin, đề tài liên quan đến di
sản văn hóa và gửi nội dung bản tin kèm câu trả lời
những câu hỏi phân tích bản tin
1. Bản tin được giới thiệu vào thời gian nào?
Thông tin được giới thiệu đã được kiểm chứng
chưa? Dung lượng bản tin như thế nào?
2. Em ấn tượng bởi điều gì của bản tin này?

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

VẬN DỤNG

- Trình bày sản phẩm thông trên ứng
dụng Padlet.
- Các bạn cùng lớp có thể xem, để lại
bình luận về phần giới thiệu sản
phẩm của bạn.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

I PHẦN ĐỌC

ĐỌC KẾT NỐI CHỦ ĐIỂM

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

Lí ngựa ô ở hai vùng đất

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

Chợ nổi - nét văn hóa sông
n ư ớ c m i ề n Tây

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GIAO NHIỆM VỤ VỀ NHÀ
- HS lập nhóm (4-6 người)…
- HS trả lời những câu hỏi Sau khi đọc và viết
đoạn văn ngắn (7-10 câu) nêu suy nghĩ về di
sản văn hóa được nhắc đến trong văn bản.
- HS thuyết trình vào buổi học tiếp theo.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

II PHẦN THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI
1. Không có tranh minh họa sẽ khiến nội dung VB khó hình dung,
không
sinh
động
ST Đề
mục
T

Hình minh họa
(số)

1

Đề tài dân dã, hình tượng sinh Hình 2
động, ngộ nghĩnh

2
3
4
5

Sắc màu bình dị, ấm áp
Chế tác khéo léo, công phu
Rộn ràng tranh Tết
Lưu giữ và phục chế

0
Hình 3
0
0

Lời ghi chú trong
hình
Lợn đàn

Đám cưới chuột

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

GỢI Ý TRẢ LỜI CÂU HỎI
2. Hình 1 dành cho mục 4. Vì đây là tranh Vinh hoa, mang lại nhiều
điều may mắn, thịnh vượng vào những dịp lễ Tết.
3a. Tranh Đám cưới chuột
3b. Minh họa cho đề mục 3. Chế tác khéo léo, công phu
3c. Chú thích: bộ ván khắc gồm 4 tấm dùng để in tranh Đám cưới
chuột
4. Kịch bản viết tay, tài liệu... làm sinh động hóa những hiện vật được
liệt kê trong phần nội dung của văn bản.

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

III PHẦN VIẾT

NGỮ
VĂN

LỚP
10

BÀI 4. NHỮNG DI SẢN VĂN HÓA (VĂN BẢN THÔNG TIN)

KHỞI ĐỘNG
Bài viết báo cáo kết quả nghiên cứu là kiểu bài trình
quy trình, phương pháp, các dữ liệu
bày
.....................................................................…………
của
và kết
quả
một quá trình nghiên cứu.

Yêu cầu đối với kiểu bài:
chính xác, đầy đủ,
+ Nội dung trình bày…...........................................
các kết
hợp lí

quả nghiên cứu.