Tuần 13

SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI & BẢO VỆ
KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN

KHỞI ĐỘNG

1.Hợp kim là gì? Hợp kim của sắt có những loại nào?
Hợp kim là chất rắn thu được sau khi làm nguội hỗn hợp kim
loại với kim loại hoặc kim loại với phi kim
2.Gang và thép có thành phần, tính chất giống và khác nhau ở
điểm nào?
Giống: đều là hợp kim của sắt với cácbon Và 1 lượng nhỏ các
nguyên tố khác như :Si, Mn, S,…
- Cứng và ít bị ăn mòn hơn sắt

Gang
- Hàm

- giòn

lượng C từ 2% - 5%

Thép
- Hàm

lượng C dưới 2%
- đàn hồi

Cứ 1 giây qua đi khoảng hơn hai tấn thép trên
phạm vi toàn cầu đã biến thành gỉ.

Bài 21 : SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI VÀ BẢO VỆ KIM
LOẠI KHỎI SỰ ĂN MÒN

I
II

III

Thế nào là sự ăn mòn kim loại?
Những yếu tố nào ảnh hưởng đến sự ăn
mòn kim loại?
Làm thế nào để bảo vệ các đồ vật bằng
kim loại không bị ăn mòn?

Thêi ®iÓm ban ®Çu

Sau mét thêi gian

? Thế nào là sự ăn mòn kim loại

Bài 21: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI & BẢO VỆ
KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN

I. THẾ NÀO LÀ SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI?

1. Trên bề mặt các vật thể này
đã xảy ra hiện tượng gì ?

Bị gỉ

2. Gỉ sắt có màu gì và có tính
chất như thế nào?
Gỉ sắt có màu nâu, giòn, xốp, dễ bị bẻ gãy,
không còn tính chất của kim loại.
3.Các hiện tượng trên thường
diễn ra trong môi trường nào ?
Môi trường tự nhiên: đất, nước, không khí
4.Hiện tượng gỉ đó có ảnh
hưởng gì đến các kim loại?

Phá hỏng, làm hư các đồ vật.
Vậy thế nào là sự ăn mòn kim loại?
Nguyên nhân nào làm kim loại bị ăn mòn?

Bài 21: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI & BẢO VỆ
KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN

I. Thế nào là sự ăn mòn kim loại ?

 1. Khái niệm
Ăn mòn kim loại là sự phá hủy kim loại hoặc hợp
kim do tác dụng hóa học của các chất trong môi trường.
 2. Nguyên nhân
Kim loại bị ăn mòn là do kim loại tác dụng với các
chất có trong môi trường như :nước, oxi (không khí ),
đất và các chất khác có trong môi trường

II- NHỮNG YẾU TỐ NÀO ẢNH HƯỞNG
ĐẾN SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI?
1. Ảnh hưởng của các chất trong môi trường

Bài 21: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI & BẢO VỆ
KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN
II.NHỮNG YẾU TỐ NÀO ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI ?

1- Ảnh hưởng của các chất có trong môi trường:
Đinh
sắt
trong
không
khí khô

(1)

Đinh
sắt
trong
nước có
hòa tan
oxi

(2)

Các nhóm thảo luận :4 phút
1. Nguyên nhân nào mà đinh sắt ống
nghiệm (2)–(3) bị ăn mòn?
2. Nguyên nhân nào mà đinh sắt ống
nghiệm (1)-(4) không bị ăn mòn?
3. Rút ra nhận xét :về thành phần các chất
trong môi trường có ảnh hưởng gì tới sự
ăn mòn kim loại?

Đinh
sắt
trong
dung
dịch
muối
ăn

(3)

Đinh
sắt
trong
nước
cất

(4)

1.-ống nghiệm (2): chứa nước tự nhiên và oxi tạo
phản ứng hóa học với sắt làm sắt bị ăn mòn
4Fe + 3O2 +6H2O  4Fe(OH)3
- ống nghiệm (3): chứa nước, muối tác nhân gây
ăn mòn nhanh đinh sắt.
2.-ống nghiệm 1: chỉ có không khí khô nên đinh
sắt không bị ăn mòn
-ống nghiệm (4): chỉ chứa nước cất tinh khiết
nên đinh sắt không bị ăn mòn.

Đinh
sắt
trong
không
khí
khô

(1)

Đinh sắt
không bị
ăn mòn

Đinh
sắt
trong
nước
có
hòa
tan
oxi

(2)

Đinh sắt
bị ăn
mòn ít

Đinh
sắt
trong
dung
dịch
muối
ăn

(3)

Đinh sắt
bị ăn
mòn
nhiều

Đinh
sắt
trong
nước
cất

(4)

Đinh sắt
không bị
ăn mòn

Töø thí nghieäm treân, haõy cho bieát söï aên moøn kim loaïi khoâng xaûy
ra hoaëc xaûy ra nhanh hay chaäm phuï thuoäc vaøo yeáu toá naøo?

Bài 21: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI & BẢO VỆ
KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN
II.NHỮNG YẾU TỐ NÀO ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ ĂN
MÒN KIM LOẠI?
1. Ảnh hưởng của các chất trong môi trường:

Ngoài các chất có
trong môi trường thì
Sự ăn mòn kim lọai không xảy ra hoặc xảy ra nhanh còn yếu tố nào ảnh
đếnảnh
sự hưởng
ăn mòm
hay chậm phụ thuộc vào các chất có trong môi trường hưởng
Nhiệt độ
kim
mà nó tiếp xúc.
như loại?
thế nào đến sự ăn
2- Ảnh hưởng của nhiệt độ:

Nhiệt độ cao sẽ làm cho sự ăn mòn kim lọai xảy ra
nhanh hơn.

mòm kim loại?

Sơn phủ lên bề mặt

M¹ kÏm

Tráng men

Bôi dầu mỡ

Sơn chống ăn mòn kết cấu thép các công trình

Thép được bôi dầu mỡ

Bài 21: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI & BẢO VỆ
KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN
III. LÀM THẾ NÀO ĐỂ BẢO VỆ CÁC ĐỒ VẬT BẰNG
KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN?

- Ngăn không cho kim loại tiếp xúc với môi trường:
sơn, mạ, tráng men, bôi dầu mỡ…

Chế tạo hợp kim không gỉ

Bài 21: SỰ ĂN MÒN KIM LOẠI & BẢO VỆ
KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN
III. LÀM THẾ NÀO ĐỂ BẢO VỆ CÁC ĐỒ VẬT BẰNG
KIM LOẠI KHÔNG BỊ ĂN MÒN?

- Ngăn không cho kim loại tiếp xúc với môi trường:
sơn, mạ, tráng men, bôi dầu mỡ…
- Chế tạo các hợp kim ít bị ăn mòn:Inox, hợp kim
nhôm…

Bài tập
Sự ăn mòn kim loại

A

Laø söï phaù huûy kim loaïi vaø hôïp kim do kim loaïi
phaûn öùng hoùa hoïc vôùi chaát khí vaø hôi nöôùc ôû nhieät
ñoä cao

B

Laø söï phaù huûy kim loaïi vaø hôïp kim do taùc duïng
hoùa hoïc trong moâi tröôøng

C

Laø söï phaù huûy kim loaïi vaø hôïp kim do tieáp
xuùc vôùi caùc chaát coù moâi tröôøng axit trong töï
nhieân
Laø söï taùc duïng cuûa kim loaïi vaø hôïp
kim vôùi caùc chaát trong khoâng khí .

D

Luyên tập

HÃY CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG

Đinh sắt bị ăn mòn nhanh trong môi
trường:
A

Không khi khô

B

Trong nước cất có hòa tan khí oxi

C

Nước có hòa tan khí oxi

D

Dung dịch muối ăn

Vận dụng

HÃY CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG

Dao làm bằng thép sẽ không bị gỉ nếu:

A

cắt chanh rồi không rửa.

B

ngâm trong nước tự nhiên hoặc nước máy lâu ngày.

C

sau khi dùng, rửa sạch, lau khô.

D

ngâm trong nước muối một thời gian.

vận dụng

HÃY CHỌN ĐÁP ÁN ĐÚNG

Các dụng cụ như: cuốc, xẻng, dao, rựa, búa …khi lao động xong
người ta phải lau, chùi (vệ sinh ) các thiết bị này. Việc làm này
nhằm mục đích:

A

Để cho mau bén.

B

Để sau này bán lại không bị lỗ.

C

Bảo quản các dụng cụ trên không bị gỉ.

D

Làm cho các dụng cụ trên bị ăn mòn.

CÂU HỎI, BÀI TẬP CỦNG CỐ
Các dụng cụ như: cuốc, xẻng, dao, rựa, búa … khi lao
động xong người ta phải lau, chùi (vệ sinh) các thiết bị
này. Việc làm này nhằm mục đích đúng nhất là:
A. Thể hiện tính cẩn thận của người lao động.
B. Làm các thiết bị không bị gỉ.
C. Để cho mau bén.
D. Để sau này bán lại không bị lỗ.
E. Để cho đẹp.

CÂU HỎI, BÀI TẬP CỦNG CỐ
Bài tập 5/ 67/ SGK
Hãy chọn câu đúng:
Con dao làm bằng thép không bị gỉ nếu:
a) Sau khi dùng, rửa sạch, lau khô.
b) Cắt chanh rồi không rửa.
c) Ngâm trong nước tự nhiên hoặc trong nước máy
lâu ngày.
d) Ngâm trong nước muối trong thời gian.

TÌM TÒI MỞ RỘNG

Hãy nêu biện pháp để tránh sự ăn mòn của
vỏ tàu khi đi trên biển? Giải thích?
Để tránh sự ăn mòn của vỏ tàu khi đi trên biển, người ta sẽ
đóng một thanh kẽm bên hông thân tàu, để khi tiếp xúc với
nước biển, kẽm có tính kim loại mạnh hơn sắt nên sự ăn
mòn sẽ tập trung vào kẽm, vỏ tàu sẽ không bị ăn mòn.

TÌM TÒI MỞ RỘNG

Hoà tan 9g hỗn hợp kim loại gồm Cu và Zn trong dung
dịch HCl. Phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được 896ml
khí H2 ở đktc. Xác định thành phần % về khối lượng
của kim loại trong hỗn hợp ban đầu.

CÂU HỎI, BÀI TẬP CỦNG CỐ
Giải
Chỉ có Zn tác dụng với dung dịch HCl
PTHH: Zn + 2HCl → ZnCl2 + H2↑
0,896
nZn = nH2 =
= 0,04 mol
22,4
0,04 . 65
%Zn =
. 100 = 28,9%
9
%Cu = 100 – 28,9 = 71,1 %

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
- Học bài, làm các bài tập 3 SGK/67
- Đọc mục “Em có biết”
- Chuẩn bị bài mới: “LUYỆN TẬP CHƯƠNG 2”