Dạ Học
y tốt tốt
GV: ĐẶNG HẢI NAM
LỚP 9

KIỂM TRA BÀI CŨ
1/Hãy phát biểu quy tắc bàn tay trái?
2/ Hãy xác định chiều dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn AB trong
hình vẽ ?
ĐÁP ÁN
C1: Đặt bàn tay trái sao
cho các đường sức từ
hướng vào lòng bàn tay,
chiều từ cổ tay đến ngón
tay giữa hướng theo chiều
dòng điện thì ngón tay cái
choãi ra 90˚ chỉ chiều của
lực điện từ

Đoạn dây dẫn có dòng điện chạy qua. Hãy
cho biết lực từ vẽ ở hình nào đúng?

Các hình sau đây là các phương tiện sử dụng động cơ điện
Xe đạp điện

Rôbôt con
Tàu cao tốc

Tàu điện ngầm

TIẾT 29 – BÀI 28

TIẾT 29 - BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG
CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU.
1. Các bộ phận chính của động cơ
điện một chiều

C

D

B
A

Hình 28.1

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ
ĐIỆN MỘT CHIỀU
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn

Hình 28.1

- Bộ góp điện

Khung dây dẫn
C

Nam
châm

Bộ góp điện

D

C2
B
A

C1

Thanh quét
C1,C2

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT
ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
C

1. Các bộ phận chính của
động cơ điện một chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn

B

D

A

C1
C2

- Bộ góp điện
Hình 28.1

Mô hình động cơ điện một chiều

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ
ĐIỆN MỘT CHIỀU
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một chiều

Nam
Cuộn
châm
dây

Bộ góp
điện

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ
ĐIỆN MỘT CHIỀU
1. Các bộ phận chính của
động cơ điện một chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn

C

B

D

A

C1
C2

- Bộ góp điện
Hình 28.1

Mô hình động cơ điện một chiều

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ
ĐIỆN MỘT CHIỀU
1. Các bộ phận chính của động
cơ điện một chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Bộ góp điện
2. Hoạt động của động cơ điện
một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động
dựa trên tác dụng của từ trường lên
khung dây dẫn có dòng điện chạy
qua đặt trong từ trường.
C2 Dự đoán: Khung dây sẽ quay do
tác dụng của hai lực F1, F2

F2

C

B
F1

D

A

C1
C2

Hình 28.1

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ
HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ
ĐIỆN MỘT CHIỀU
1. Các bộ phận chính của động
cơ điện một chiều
- Nam châm
- Khung dây dẫn
- Bộ góp điện
2. Hoạt động của động cơ điện
một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động
dựa trên tác dụng của từ trường lên
khung dây dẫn có dòng điện chạy
qua đặt trong từ trường.
C2 Dự đoán: Khung dây sẽ quay do
tác dụng của hai lực F1, F2

F2

C

B
F1

D

A

C1
C2

Hình 28.1

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ
ĐIỆN MỘT CHIỀU
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một chiều
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều

+ Nam châm tạo ra từ
trường (bộ phận đứng
yên) được gọi là stato.
+ Khung dây dẫn cho dòng
điện chạy qua (bộ phận
quay) được gọi là rôto.

Hoạt động của động cơ điện
một chiều

+ Khi đặt khung dây dẫn
ABCD trong từ trường và
cho dòng điện chạy qua
khung thì dưới tác dụng
của lực điện từ, khung
dây sẽ quay.

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ
ĐIỆN MỘT CHIỀU
B
F1

/
O
B
C
F1

S

C

A
A
O

D F2

N

O/

S

F2
O

D

N

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
I. NGUYÊN TẮC CẤU TẠO VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN
MỘT CHIỀU
1. Các bộ phận chính của động cơ điện một chiều
- Nam châm tạo ra từ trường (bộ phận đứng yên), gọi là stato
- Khung dây dẫn cho dòng điện chạy qua (bộ phận quay), gọi là rôto
- Bộ góp điện (các thanh quét C1, C2 đưa dòng điện từ nguồn điện vào
khung dây)
2. Hoạt động của động cơ điện một chiều
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa trên tác dụng của từ trường lên
khung dây dẫn có dòng điện chạy qua đặt trong từ trường.
3. Kết luận : (SGK/77)
II. SỰ BIẾN ĐỔI NĂNG LƯỢNG TRONG ĐỘNG CƠ ĐIỆN
Bài tập: Khi hoạt động, động cơ điện một chiều chuyển hóa năng lượng từ
dạng nào sang dạng nào?
A. nhiệt năng thành điện năng.

B. điện năng thành nhiệt năng.

C. cơ năng thành điện năng.

D. điện năng thành cơ năng
năng.

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
III. VẬN
DỤNG
C5 Khung dây trong hình 28.3
quay ngược chiều kim đồng hồ

C5 Khung dây trong hình 28.3
quay theo chiều nào ?

O/

B

F2

C

F1

N

A

D

O

Hình 28.3

S

BÀI 28: ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
III. VẬN
DỤNG
C5 Khung dây trong hình 28.3
quay ngược chiều kim đồng hồ
O/

B

F2

C

F1

N

A
O

D

S

Hình 28.3
C6 Vì nam châm vĩnh cửu không
tạo ra từ trường mạnh như nam
châm điện.

C6 Tại sao khi chế tạo động cơ
điện có công suất lớn, người ta
không dùng nam châm vĩnh cửu
để tạo ra từ trường
C7 Kể một số ứng dụng của
động cơ điện mà em biết.
C7
Quạt điện, máy bơm, động cơ trong
- máy may, trong tủ lạnh, máy
giặt,
- trong đồ chơi trẻ em…..

GHI NHỚ
- Động cơ điện một chiều hoạt động dựa trên tác
trường
điện
dụng củatừ
……………lên
khung dây códòng
…………
chạy qua đặt trong từ trường
- Động cơ điện một chiều có hai bộ phận chính là
……………
nam
châm tạo ra từ trường và ……………….dẫn
khung dây
có dòng điện chạy qua
- Khi động cơ điện một chiều hoạt động điện
…………
năng
được chuyển hóa thành……………
cơ năng

ỨNG DỤNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
+ Bộ phận quay của đồ chơi trẻ em

ỨNG DỤNG CỦA ĐỘNG CƠ ĐIỆN MỘT CHIỀU
Rôbôt con

Xe đạp điện

Tàu lượn

Sao Hỏa
Sao Mai

Diêm vương

Sao Mộc

Bài tập:
Động cơ điện một chiều hoạt động dựa trên
A.Tác dụng nhiệt của dòng điện
B. Tác dụng từ của dòng điện.
C.Tác dụng của từ trường lên khung dây dẫn có dòng
điện chạy qua.
D.Tác dụng của dòng điện điện lên nam châm đặt gần
dòng điện đó.

Bài tập
Để khung dây của động cơ điện có thể quay lên tục thì :
A.Khung dây phải có kích thước nhỏ.
B.Hai đầu khung dây phải có có bộ góp điện.
C.Khung dây phải đặt trong từ trường mạnh.
D.Dòng điện qua khung phải có cường độ rất lớn.

Bài tập: Động cơ điện một chiều quay được do tác
dụng của lực nào
A.Lực hấp dẫn
B.Lực từ
C.Lực đàn hồi.
D.Lực điện từ

?Trở lại thí nghiệm ban đầu giữ nguyên
chiều đường sức từ,đổi chiều dòng điện
thì khung dây sẽ quay như thê nào ?
Đáp án: Quay theo chiều ngược lại

Quà của bạn là
một ĐIỂM 10

Quà của bạn là một
CHIẾC BÚT BI

10

Quà của bạn là
một QUYỂN VỞ

1

2

4

3

Quà của bạn là
một TRÀNG VỖ TAY

Hướng dẫn về nhà
• - Học thuộc phần ghi nhớ ( SGK – 78 )

• - Đọc có thể em chưa biết
• - Làm bài tập “Bài 30: Bài tập vận dụng quy tắc
nắm tay phải và quy tắc bàn trái”

ĐIỆN KẾ KHUNG QUAY

Hình 28.4

ĐIỆN KẾ KHUNG QUAY