Bài 15:
Năng lượng ánh sáng. Tia
sáng, vùng tối.

NỘI DUNG

Ánh sáng là
một dạng
năng lượng

Chùm sáng
và tia sáng

Vùng tối

I. Ánh sáng là
một dạng
năng lượng

I. ÁNH SÁNG LÀ MỘT DẠNG NĂNG LƯỢNG

Đèn chiếu

Pin quang điện

Điện kế

Dây nối

Tiến hành thí nghiệm,
Hoàn thành PHT số 1

Kết quả thí nghiệm
- Khi chưa bật đèn:
Kim điện kế chỉ vạch số 0
 pin quang điện không phát điện
- Khi bật đèn:
Kim điện kế bị lệch đi
 pin quang điện đã nhận được năng lượng ánh
sáng của đèn để chuyển hóa thành điện năng.

Chai nước để ngoài nắng một thời gian nóng lên vì năng lượng
ánh sáng đã chuyển hóa thành thành nhiệt năng làm nước nóng lên.

TIẾP SỨC
Luật chơi: Có 4 đội chơi.
Thành viên của các đội lần lượt lên bảng ghi những ví dụ
về việc sử dụng năng lượng ánh sáng mặt trời trong đời sống.
Trong thời gian 3 phút, đội nào có nhiều đáp án chính xác đội
đó giành chiến thắng.

II. Chùm sáng
và tia sáng

1. Chùm sáng
Tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Không giao nhau
a) Chùm sáng song song gồm các tia sáng ………………………
trên đường truyền của chúng.
giao nhau
b) Chùm sáng hội tụ gồm các tia sáng ……………………… 
trên
đường truyền của chúng.
loe rộng ra
c) Chùm sáng phân kì gồm các tia sáng ………………………
trên
đường truyền của chúng.

Chùm sáng song song

Chùm sáng phân kì

Chùm sáng hội tụ

2. Tia sáng
- Quy ước biểu diễn đường truyền của ánh sáng bằng một đường
thẳng có mũi tên chỉ chiều truyền sáng gọi là tia sáng

M
S

3. Thí nghiệm tạo tia sáng bằng chùm sáng hẹp song
song.

Chùm sáng phát ra từ một bút laser có thể coi là mô hình tia sáng
vì chùm sáng này là tập hợp của tia sáng hẹp, thẳng
Chùm sáng phát ra từ một đèn pin không thể coi là mô hình tia
sáng vì nó là chùm sáng phân kì.

Chiếc bóng thần kì

III. Vùng tối

1. Vùng tối do nguồn sáng hẹp

Mở đèn

Vùng tối do nguồn sáng hẹp có ranh giới rõ rệt với vùng sáng.

2. Vùng tối do nguồn sáng rộng

Mở đèn

Vùng tối do nguồn sáng rộng có ranh giới không rõ rệt với vùng sáng.

BẮT ĐẦU

Câu 1. Phát biểu nào sau đây là sai?
A. Mặt Trời là nguồn năng lượng ánh sáng và nguồn năng lượng nhiệt
chính trên Trái Đất.
B. Năng lượng ánh sáng cần cho sự phát triển của thực vật.
C. Ánh sáng không có năng lượng vì không có tác dụng lực.
D. Năng lượng ánh sáng có thể chuyển thành nhiệt

Câu 2. Hiện tượng nào sau đây không liên quan đến năng
lượng ánh sáng?
A. Ánh sáng mặt trời phản chiếu trên mặt nước.
B. Ánh sáng mặt trời làm cháy bỏng da.
C. Bếp mặt trời nóng lên nhờ ánh sáng mặt trời.
D. Ánh sáng mặt trời chiếu vào tấm pin quang điện dùng để tạo
điện năng.

Câu 3. Chùm ánh sáng phát ra từ đèn pha xe máy khi
chiếu xa là chùm ánh sáng
A. hội tụ.
C. song song.

B. phân kì.
D. Cả A, B, c đểu sai.

Câu 4. Phát biểu nào sau đây là đúng?
A. Các tia sáng là đường cong.
B. Đường truyền của ánh sáng được biểu diễn bằng một
đường thẳng có mũi tên chỉ hướng truyền của ánh sáng,
gọi là tia sáng.
C. Các tia sáng luôn song song nhau.
D. Các tia sáng cho ta biết ánh sáng truyền nhanh hay chậm.

Câu 5. Một vật cản được đặt trong khoảng giữa một bóng đèn
điện đang sáng và một màn chắn. Để trên màn xuất hiện bóng
nửa tối thì cần có điều kiện nào sau đây?
A. Kích thước bóng đèn rất nhỏ.
B. Bóng đèn phải rất sáng.
C. Ánh sáng bóng đèn phải có màu vàng.
D. Kích thước bóng đèn khá lớn.

IV. Vận dụng

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4

Câu 1: Khi xếp hàng chào cờ,
em cần phải ngắm như thế nào
để đứng thẳng hàng với các
bạn? Giải thích
Câu 2: Vì sao ở các phòng giải
phẫu, người ta thường dùng các
nguồn sáng rộng?
Câu 3: Giải thích hiện tượng
nhật thực, nguyệt thực.
CREDITS: This presentation template was created by Slidesgo,
including icons by Flaticon, and infographics & images by
Freepik.

Câu 1: Em đứng trong hàng nhìn thấy
người phía trước mặt mình mà không
nhìn thấy tất cả những người đứng
trước nữa thì hàng đã thẳng.
Giải thích: Em đứng trong hàng nhìn
thấy người đứng trước mặt mình vì có
ánh sáng từ người đó truyền thẳng đến
mắt ta. Còn những người đứng phía
trước ta không thấy vì ánh sáng từ
những người đó truyền thẳng đến mắt
ta nhưng do người đứng trước chắn lại.

Câu 2: Trong các phòng mổ ở bệnh viện,
người ta dùng một hệ thống gồm nhiều
đèn để tránh hiện tượng che khuất ánh
sáng do người và các dụng cụ khác trong
phòng tạo nên vùng tối vì ánh sáng truyền
đi theo đường thẳng.

Câu 3: Hiện tượng nhật thực
Mặt
trăng

MẶT
TRỜI

Trái Đất

https://www.youtube.com/watch?v=udAfHWeK5Rw

Câu 3: Hiện tượng Nguyệt thực

Mặt
trăng

3

MẶT
TRỜI

2
A

1

Trái Đất

https://www.youtube.com/watch?v=lz3fOmZepds

Thank
you !