BÀI 38: THỰC HÀNH TẬP
DƯỢT THAO TÁC GIAO
PHẤN.

I. MỤC TIÊU:
- HS nắm được các thao tác giao
phấn ở cây tự thụ phấn và cây giao
phấn.
- Củng cố kiến thức lí thuyết về lai
giống.

Công tác thụ phấn tiến hành nhằm mục đích
gì?

Em hãy cho biết hiện nay ở địa phương em
tiến hành thụ phấn cho những cây trồng nào?

BÀI 38: THỰC HÀNH TẬP
DƯỢT THAO TÁC GIAO
PHẤN.

II. CÁCH TIẾN HÀNH
1. Các thao tác giao phấn ở lúa

Hoa giao phấn
Hoa tự thụ phấn

BÀI 38: THỰC HÀNH TẬP
DƯỢT THAO TÁC GIAO
PHẤN.
II. CÁCH TIẾN HÀNH
1. Các thao tác giao phấn ở lúa

Trước khi giao phấn ta phải chọn cây bố mẹ
như thế nào?
- Chọn cây bố mẹ có đặc điểm phù hợp với
mục tiêu lai giống.
- Chọn những cây khỏe mạnh, không sâu
bệnh.

Đặc điểm cấu tạo của hoa lúa

Các bước thụ phấn cho lúa bằng phương pháp cắt
vỏ trấu:

Điền từ thích hợp vào chỗ trống để thể hiện nội dung
bức tranh:

Cắt vỏ trấu để lộ rõ nhị đực.
………………

Cắt vỏ trấu như thế nào cho đúng cách?

Các bước thụ phấn cho lúa bằng phương pháp cắt
vỏ trấu

khử
nhị
đựccái:
bằng
cách
ÔTa
chữ
gồm
9 chữ
Đó là
một nào?
bước trong thao tác giao
phấn
cho
lúađể
màrút
bứcbỏ
tranh
hiện.
Dùng
kẹp
nhịthể
đực
(khử nhị đực)
Tại sao phải khử nhị đực?
K H Ử N H Ị Đ Ự C
Để ngăn chặn hiện tượng tự thụ phấn xảy ra.

Các bước thụ phấn cho lúa bằng phương pháp cắt
vỏ trấu
Chọn câu trả lời đúng nhất

Bức tranh mô tả bước nào trong thụ phấn cho lúa?

Bao
giấy
kính mờ có tác dụng gì?
a.
Cắt bông
vỏ trấulúa
để bằng
lộ rõ nhị
đực.
b.
Nhẹ
tay nâng
nhị vàcác
lắc nhẹ
lúa
Để
tránh
giaobông
phấnlúa
vàchưa
tổn cắt
thương
hoalên
đãbông
bị cắt
khửphần
nhị. vỏ trấu.
bỏđãmột
c. Dùng kẹp để khử nhị đực.
d. Sau khi khử nhị đực, bao bông lúa để lai bằng giấy kính
mờ, có ghi ngày lai và tên của người thực hiện.

Các bước thụ phấn cho lúa bằng phương pháp cắt
vỏ trấu

Hãy trình bày bước tiếp theo sau khi khử nhị đực, bao bông
lúa để lai bằng giấy kính mờ, có ghi ngày lai và tên của
người thực hiện.
Nhẹ tay nâng bông lúa chưa cắt nhị và lắc nhẹ lên bông lúa
đã khử nhị đực (sau khi đã bỏ bao kính mờ)

Thụ phấn cho lúa ta còn tiến hành theo bước nào?

Bao bông lúa đã lai bằng giấy kính mờ và buộc thẻ
có ghi ngày tháng, người thực hiện, công thức lai

Quan sát tranh và cho biết: Muốn tiến hành giao
phấn ở lúa bằng phương pháp cắt vỏ trấu người ta
phải thực hiện mấy bước?

Quan sát các hình ảnh, thảo luận nhóm 3 phút để hoàn thành
bài tập bằng cách lựa chọn các hình ảnh tương ứng với từng
bước thụ phấn cho lúa bằng phương pháp cắt vỏ trấu:
Các bước thụ phấn cho lúa bằng phương pháp cắt vỏ
trấu

Hình ảnh mô
tả

-Cắt vỏ trấu để lộ rõ nhị đực
-Dùng kẹp để rút bỏ nhị đực (khử nhị đực)
-Sau khi khử nhị đực bao bông lúa để lai bằng
giấy kính mờ, có ghi ngày lai và tên của người
thực hiện.
-Nhẹ tay nâng bông lúa chưa cắt nhị và lắc nhẹ
lên bông lúa đã khử nhị đực (sau khi đã bỏ
bao kính mờ).
-Bao bông lúa đã lai bằng giấy kính mờ và
buộc thẻ có ghi ngày tháng và người thực
hiện

1
2
3
4
5
6
7
8

Các bước
thụ phấn
cho luận
lúa bằng
phương
pháp
vỏ thành
Hình ảnh
Quan
sát tranh,
thảo
nhóm
3 phút
đểcắt
hoàn
bài mô
tập
trấu

6nâng
5
Nhẹ
Cắt
tay
vỏ
trấu
để
bông
lộ
lúa
nhị
chưa
đực
cắtlúa
nhị
nhẹ
Dùng
kẹp
đểnhị
rút
bỏrõ
nhị
đực
(khử
nhị
đực)
Sau khi
khử
đực
bao
bông
đểvà
lailắc
bằng
Bao
bônglúa
lúa đãkhử
lai bằngđực
giấy kínhkhi
mờ
lên
đãvà
bỏbuộc
bao
giấybông
kính mờ,đã
có ghi nhị
ngày lai(sau
và tên của
người
thẻ
có ghi ngày tháng và người thực hiện
kính
thực mờ)
hiện
7
8
3

4

2

1

tả

1,7, 2
8
3
4,
5 6

BÀI 38: THỰC HÀNH TẬP
DƯỢT THAO TÁC GIAO
PHẤN.

II. CÁCH TIẾN HÀNH
1. Các thao tác giao phấn ở lúa
2. Các thao tác giao phấn cho ngô

Hoa đực

Hoa cái

Đặc điểm hoa cái thích hợp để thụ phấn

Người ta muốn tiến hành giao phấn cho ngô
thì phải làm như thế nào?

Rung nhẹ hoa đực ở đầu ngọn (hoa đã nở- bao phấn chín)
 cho phấn rơi vào túi ni lông (giấy)

Đổ phấn ra tờ giấy khẽ rắc nhẹ lên đầu nhuỵ (hoa cái)

Thực tập lai ngô của sinh viên ngành Công nghê
sinh học nông nghiệp

II.
1.
2.
3.

BÀI 38: THỰC HÀNH TẬP
DƯỢT THAO TÁC GIAO
PHẤN.

CÁCH TIẾN HÀNH
Các thao tác giao phấn ở lúa
Các thao tác giao phấn cho ngô
Thụ phấn cho một số đối tượng khác

Hoa đực

Hoa cái

Qua kinh nghiệm từ thực tiễn, em hãy mô tả cách
thụ phấn cho bí đỏ.

Thụ phấn cho bí đỏ

Thụ phấn cho cây dừa sáp ở Trà Vinh

Phấn của cây hoa đực có màu trắng nhạt lấy xuống chà cho bể nát
có màu đenbỏ vào thùng kín phơi bóng râm duy trì ở nhiệt độ 37
– 400 hòa phấn vào dung dịch xịt lên hoa cái, xịt vào buổi sớm
mỗi ngày, xịt liên tục 6 – 8 ngày, khi phía sau trái dừa màu vàng
chuyển sang màu nâu thì thụ phấn thành công.

-Về nhà học bài cũ.
-Đọc nội dung trang 110-111 SGK.
-Chuẩn bị nội dung thực hành.

Có hai hạt lúa nọ được giữ lại để làm hạt giống
cho vụ sau vì cả hai đều là những hạt lúa tốt,
đều to khỏe và chắc mẩy. Một hôm, người chủ
định đem chúng gieo trên cánh đồng gần đó.
Hạt thứ nhất nhủ thầm:" Dại gì ta phải theo ông
chủ ra đồng. Ta không muốn cả thân mình phải
nát tan trong đất. Tốt nhất ta hãy giữ lại tất cả
chất dinh dưỡng trong lớp vỏ này và tìm một
nơi lý tưởng để trú ngụ".

                  
                  
                  
                  
                  
                  
 

Thế là nó chọn một góc khuất trong kho lúa để lăn vào đó.
Còn hạt lúa thứ hai thì ngày đêm mong được ông chủ mang
gieo xuống đất. Nó thật sự sung sướng khi được bắt đầu
một cuộc sống mới. Thời gian trôi qua, hạt lúa thứ nhất bị
héo khô nơi góc nhà bởi nó chẳng nhận được nước và ánh
sáng. Lúc này chất dinh dưỡng chẳng giúp ích được nữa và
nó đang chết dần chết mòn. Trong khi đó, hạt lúa thứ hai dù
nát tan trong đất nhưng từ thân nó lại mọc lên cây lúa vàng
óng, trĩu hạt. Nó lại mang đến cho đời những hạt lúa
mới... Đừng bao giờ tự khép mình trong lớp vỏ chắc chắn
để cố giữ sự nguyên vẹn vô nghĩa của bản thân mà hãy can
đảm bước đi, âm thầm chịu nát tan để góp cho cánh đồng
cuộc đời một cây lúa nhỏ - đó là sự chọn lựa của hạt lúa thứ
hai. Hãy can đảm bước đi. Đừng bao giờ tự khép mình trong
lớp vỏ chắc chắn để cố giữ sự nguyên vẹn vô nghĩa của bản
thân... (Sưu tầm)