NGỮ VĂN
6
ÔN
TẬP
CUỐI
KÌ
1-KẾT
GIÁO VIÊN BIÊN SOẠN VÀ
NỐI
TRI
THỨC
THỰC HIỆN:

slidesmania.com

…………………………………
…..

slidesmania.com

KIỂM TRA BÀI CŨ:
Các em giở sách giáo khoa bài HANG ÉN.
Trả lời câu hỏi
Câu 1: Bố cục cuae văn bản?
Câu 2: Tìm hiểu chung về xuất xứ của văn
bản?
Câu 3: Nội dung chính của văn bản?
Câu 4: Tóm tắt văn bản?

Trả lời

slidesmania.com

Câu 1: Bố cục cuae văn bản?
- Phần 1 (từ đầu cho đến “khám phá thú vị”):
Giới thiệu sơ lược về hành trình khám phá
Hang Én.
- Phần 2 (tiếp theo đến “giấc mộng đẹp”):
Hành trình vào Hang Én.
- Phần 3 (tiếp theo đến “tạo tác của tự nhiên”):
Vẻ đẹp của Hang Én.
- Phần 4 (đoạn còn lại): Cảm nhận của tác giả
về Hang Én.

2.Trả lời
Văn bản trích trong trang thông tin điện tử Sở Du
lịch Quảng Bình, 14/10/2020.

slidesmania.com

slidesmania.com

3.Trả lời
Hang Én là một bài kí kể lại cuộc hành trình
khám phá hang én của nhân vật tôi. Tác
phẩm đã cung cấp cho người đọc những
thông tin từ khung cảnh, thảm thực vật,...
vừa hùng vĩ, vừa mơ mộng của địa điểm
này.

4.Trả lời

slidesmania.com

Đường tới hang Én phải xuyên qua rừng nguyên sinh, vượt qua nhiều đoạn dốc
cao ngoằn ngoèo, lội qua bao nhiêu quãng sông suối. Hành trình khởi đầu từ con
dốc Ba Giàn dài gần 2km, dốc cao và gập ghềnh. Đi hết dốc Ba Giàn là tới thung
lũng Rào Thương. Con đường qua thung lũng trải theo tiếng suối róc rách, thích
nhất là lội qua suối. Hang Én có ba cửa lớn: cửa trước có hai lớp, vòm cửa ngoài
dẫn vào một sảnh chờ, cửa trong lại thấp hẹp. Lòng hang Én rất rộng, có thể chứa
được hàng trăm người. Trong hang Én, hàng vạn con Én hồn nhiên cư ngụ và
chưa biết sợ người. Vòng ra sau hang Én, bạn sẽ thấy hàng trăm dải đá san hô
uốn lượn. Trời tối, khoảng trời phía trên cửa hang thứ hai vẫn sáng nên có thể
nhìn rõ từng đàn én chao liệng. Năm giờ, cả lòng hang Én sáng bừng, trên mặt
sông nắng hòa với hơi nước mỏng, tan thành khói mơ …

I.Kiến thức trong sách giáo khoa(CÁC BIỆN PHÁP TU TỪ)
1. Biện pháp tu từ So sánh
2. Khái niệm: Nói đến các biện pháp tu từ nghệ thuật phổ biến nhất
chúng ta có thể nhắc ngay đến biện pháp tu từ so sánh. Khái niệm
của biện pháp so sánh: “So sánh chính là một biện pháp tu từ được
sử dụng để đối chiếu các sự việc, sự vật này với các sự việc, sự vật
khác mà chúng giống nhau ở một điểm nào đó.”
3. Tác dụng của biện pháp tu từ so sánh: Sử dụng so sánh để làm tăng
sức gợi hình, gợi cảm trong diễn đạt.

slidesmania.com

slidesmania.com

Nhân hóa
Khái niệm: “Nhân hoá là biện pháp tu từ gọi
hoặc miêu tả con vật, cây cối, đồ vật… bằng
những từ ngữ thường được dùng để gọi hoặc tả
con người”.
Tác dụng: Biểu thị những suy nghĩ, tình cảm
như của con người, khiến sự vật hoặc con vật
trở nên gần gũi, có hồn.

Em có thể nêu thêm một số biện pháp tu từ đã học?
(ngoài so sánh và nhân hoá)

slidesmania.com

Bài

II.Bài tập trong sách giáo khoa:
Bài tập 1:Trong học kỳ I, em đã học các bài: Tôi và các bạn,
Gõ cửa trái tim, Yêu thương và chia sẻ, Quê hương yêu dấu,
Những nẻo đường xử sở. Hãy chọn một bài văn mà em cho
là tiêu biểu và lập theo bảng mẫu sau:
Văn bản

Tác giả

Thể loại

Đặc điểm nổi bật

Nghệ thuật

Nội dung

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

slidesmania.com

 

Bài

Văn bản

Tác giả Thể loại

Đặc điểm nổi bật
Nghệ thuật

Nội dung

Bài học
Tô Hoài Tiểu
đường đời
thuyết
đầu tiên

Cách kể chuyện theo ngôi Văn bản miêu tả Dế Mèn
thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn. có vẻ đẹp cường tráng của
Nghê thuật miêu tả loài vật tuổi trẻ nhưng tính nết còn
sinh động, đặc sắc. Ngôn kiêu căng, xóc nổi. Do bày
ngữ chính xác, giàu tạo
trò trêu chọc chị Cốc nên
hình
đã gây ra cái chết thương
tâm cho Dế Choắt, Dế Mèn
hối hận và rút ra được bài
học đường đời cho mình

Gõ cửa trái tim

Bức tranh Tạ Duy Truyện
của em gái Anh
ngắn
tôi

Nghê thuật miêu tả tinh tế Tình cảm trong sáng hồn
tâm lý nhân vật qua ngôi
nhiên và tấm lòng nhân
kể thứ nhất
hậu của người em gái đã
giúp cho người anh nhận
ra hạn chế ở chính mình

Yêu thương và chia sẻ

Cô bé bán An-đéc- Truyện
diêm
xen
cổ tích

Nghệ thuật kể chuyện hấp
dẫn, đan xen giữa hiện
thực và mộng tưởng. Các
tình tiết diễn biến hợp lí

slidesmania.com

Tôi và các bạn

Truyện gợi ra những số
phận bất hạnh trong cuộc
sống, qua đó truyền cho
người đọc lòng thương
cảm sâu sắc với em bé bất
hạnh

Bài

Văn bản

Tác giả Thể loại

Đặc điểm nổi bật
Nghệ thuật

Quê hương yêu dấu Cây tre Thép
Việt
Mới
Nam

Những nẻo đường
xứ sở

Cô Tô

Bút kí

Nguyễ Bút kí
n Tuân

Nội dung

slidesmania.com

Nhiều chi tiết, hình Cây tre là người bạn
ảnh chọn lọc mang ý than thiết lâu đời của
nghĩa biểu tượng, sử người nông dân và
dụng rỗng rãi và
nhân dân Việt Nam.
thành công phép
Với vẻ đẹp bình dị và
nhân hóa, lời văn
nhiều phẩm chất quý
giàu cảm xúc và
báu, cây tre đã thành
nhịp điệu
một biểu tượng của
đất nước Việt Nam,
dân tộc Việt Nam
Ngôn ngữ điêu
Cảnh thiên nhiên và
luyện, miêu tả tinh sinh hoạt của con
tế, chính xác, giàu người trên vùng đảo
hình ảnh
Cô Tô hiện lên thật
trong sáng và tươi
đẹp. Bài văn cho ta
hiểu biết và yêu mến

II.Bài tập trong sách giáo khoa:
Bài tập 2:Em đã thực hành viết các kiểu bài: kể lại một trải
nghiệm của bản thân, nêu cảm xúc về một bài thơ, tập làm
thơ lục bát, tả cảnh sinh hoạt. Hãy thực hiện những yêu cầu
sau đây:
a. Trình bày yêu cầu đối với mỗi kiểu bài
b. Nêu đề tài mà em lựa chọn nếu thực hành viết một trong
các kiểu bài.

slidesmania.com

a. Yêu cầu đối với mỗi kiểu bài:

slidesmania.com

- Kể lại một trải nghiệm của bản thân:
+ Được kể từ ngôi thứ nhất.
+ Giới thiệu được trải nghiệm đáng nhớ, tập trung vào sự việc đã xảy ra, thực hiện được cảm xúc của
người viết trước sự việc được kể.
- Nêu cảm xúc về một bài thơ:
+ Giới thiệu nhan đề bài thơ và tên tác giả.
+ Thể hiện được cảm xúc chung về bài thơ, nêu các chi tiết mang tính tự sự và miêu tả trong bài thơ.
+ Đánh giá ý nghĩa của chúng đối với sự thể hiện tình cảm của tác giả trong bài thơ, chỉ ra nét độc đáo
của bài thơ.
- Tập làm thơ lục bát:
+ Các dòng thơ được sắp xếp thành từng cặp, một dòng sáu tiếng và một dòng tám tiếng.
+ Tiếng cuối của dòng sáu vần với tiếng thứ sáu của dòng tám. Trong dòng sáu dòng tám, tiếng thứ sáu là
thanh bằng, tiếng thứ tư là thanh trắc.
+ Thường ngắt nhịp chẵn 2/2/,4/4.
- Tả cảnh sinh hoạt:
+Giới thiệu được cảnh sinh hoạt.
+ Tả bao quát quang cảnh.
+ Tả hoạt động cụ thể của con người, sử dụng những từ ngữ phù hợp để miêu tả cảnh sinh hoạt.
+ Nêu được cảm nghĩ về cảnh sinh hoạt.

b. Nếu được lựa chọn, em sẽ viết về đề tài tả
cảnh sinh hoạt trong gia đình em. 

slidesmania.com

II.Bài tập trong sách giáo khoa:
Bài tập 4:Nêu qua những nội dung mà em đã thực hành nói và
nghe ở mỗi bài học trong học kỳ vừa qua. Những nội dung này có
liên quan thế nào với những gì em đã đọc và viết?
Bài

Nói và nghe

Liên quan đến phần đọc

Liên quan đến phần viết

Tôi và các bạn Kể lại một trải nghiệm của Phần đọc đưa ra những bài học và Viết bài văn kể lại một trải nghiệm
em
trải nghiệm có được từ tình bạn
của em

slidesmania.com

Gõ cửa trái tim Trình bày ý kiến về một
vấn đề trong đời sống gia
đình
Yêu thương
và chia sẻ

Phần đọc đưa ra những bài học về Viết đoạn văn ghi lại cảm xúc về
tình cảm gia đình
bài thơ có yếu tố tự sự và miêu tả

Kể về một trải nghiệm của Phần đọc đưa ra những bài học về Viết bài văn kể lại một trải nghiệm
em
tình yêu thương trong cuộc sống,
của em
qua đó cũng gửi gắm đến các bạn
về tình yêu thương qua những trải
nghiệm của các nhân vật

Bài

Nói và nghe

Liên quan đến phần
đọc

Liên quan đến phần
viết

Phần đọc đưa ra
những bài học về
quê hương, đất
nước

Những
nẻo
đường
xứ sở

Phần đọc đưa ra
Viết bài văn tả cảnh
những bài học về xứ sinh hoạt
sở, các vùng miền
của Việt Nam

slidesmania.com

Quê
Trình bày suy
hương nghĩ về tình
yêu dấu cảm con người
đối với quê
hương
Chia sẻ trải
nghiệm về nơi
em sống hoặc
từng đến

- Tập làm thơ lục
bát
- Viết đoạn văn ghi
lại cảm xúc về bài
thơ lục bát

Bài

II.Bài tập trong sách giáo khoa:
Bài tập 4:Tóm tắt các kiến thức tiếng Việt mà mà em đã học
trong học kỳ I theo mẫu gợi ý sau:
Kiến thức tiếng Việt

Gõ cửa trái
tim

slidesmania.com

Ẩn dụ: biện pháp tu từ gọi tên sự vật, hiện tượng này bằng tên sự
vật, hiện tượng khác có nét tương đồng với nó, nhằm tang khả
năng gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt
Ví dụ:
Cha dắt con đi trên cát mịn
Ánh nắng chảy đầy vai
(Hoàng Trung Thông, Những cánh buồm)

slidesmania.com

 Tôi và các bạn: So sánh - biện pháp tu từ ngữ nghĩa nhằm
đối chiếu hai hay nhiều đối tượng khác loại nhau nhưng
giống nhau ở một điểm nào đó (chứ không đồng nhất hoàn
toàn) để đem đến một cách tri giác mới mẻ về đối tượng. Ví
dụ: “Còn bước chân của bạn sẽ gọi mình ra khỏi hang như
là tiếng nhạc”.
- Yêu thương và chia sẻ: Bút pháp tương phản, so sánh.
- Quê hương yêu dấu: Ẩn dụ, so sánh, nhân hóa
- Những nẻo đường xứ sở: Nhân hóa, so sánh.
-

II.Bài tập trong sách giáo khoa:
Bài tập 5:Luyện tập, củng cố kĩ năng nghe, nói, đọc, viết theo
hướng dẫn của giáo viên.
-Theo sự hướng dẫn của giáo viên của em

slidesmania.com

II.Bài tập ngoài sách giáo khoa(ÔN TẬP THÊM):

slidesmania.com

Bài tập 1:Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu của đề:
Đất nước bốn ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía trước.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hòa ca
Một nốt trầm xao xuyến.
(Ngữ văn 9, tập hai, NXB Giáo dục Việt Nam)
Câu 1. Đoạn thơ được trích từ tác phẩm nào? Tác giả là ai?
Câu 2. Các hình ảnh “con chim”, “một cành hoa”, “một nốt trầm” có những đặc điểm gì giống
nhau?
Câu 3. Xác định một biện pháp tu từ mà em thích nhất trong đoạn thơ trên và cho biết tác dụng của
biện pháp tu từ đó.
Câu 4. Đoạn thơ gợi cho em suy nghĩ gì về cuộc sống có ý nghĩa của mỗi con người?

Câu 1. Đoạn thơ trên trích từ tác phẩm "Mùa xuân nho nhỏ" của
tác giả Thanh Hải
.

slidesmania.com

Câu 2. Các hình ảnh con chim, một cành hoa, một nốt trầm có những
đặc điểm giống nhau:
• Là những hình ảnh bình dị, khiêm nhường của thiên nhiên, cuộc sống
mang lại niềm vui, vẻ đẹp cho đời một cách tự nhiên.
• Là những hình ảnh mang ước nguyện chân thành, tha thiết của nhà
thơ: được cống hiến những gì tốt đẹp, dù nhỏ bé, đơn sơ cho cuộc đời
chung.

slidesmania.com

slidesmania.com

Câu 3. Học sinh chọn một trong những biện pháp tu từ sau:
• Nhân hóa: "vất vả và gian lao", tổ quốc như một người mẹ tần tảo, vất vả và gian lao, đã
làm nổi bật sự trường tồn của đất nước. Để có được sự trường tồn ấy, tổ quốc đã thấm bao
máu, mồ hôi và cả nước mắt của các thế hệ, của những tháng năm đằng đẵng lúc hưng
thịnh, lúc thăng trầm. Nhưng dù kẻ thù có mạnh đến đâu thì dân tộc Việt Nam cũng sẽ
không khuất phục.
• So sánh: "Đất nước như vì sao / Cứ đi lên phía trước" ➞ làm ý thơ hàm súc, giàu tính biểu
đạt hơn. Sao là nguồn sáng bất diệt của thiên hà, là vẻ đẹp lung linh của bầu trời đêm, là
hiện thân của sự vĩnh hằng trong vũ trụ. So sánh như thế, là tác giả đã ngợi ca đất nước
trường tồn, và đang hướng về một tương lai tươi sáng. Qua đó cũng thể hiện niềm tin tưởng
của tác giả vào tương lai rạng ngời của dân tộc Việt Nam.
• Điệp ngữ "đất nước" được nhắc lại hai lần thể hiện sâu sắc ý vất vả, đất nước vẫn tỏa sáng
đi lên không gì có thể ngăn cản được.
• Điệp từ "ta" được lặp đi lặp lại thể hiện một ước nguyện chân thành, thiết tha.
• Liệt kê: Chim hót, cành hoa, nốt trầm cho thấy ước nguyện giản dị, chân thành.

slidesmania.com

Câu 4. Đoạn thơ gợi cho em nhiều suy nghĩ về ý nghĩa cuộc sống đối
với mỗi con người.
• Được sinh ra và lớn lên trong hoàn cảnh đất nước hòa bình chúng ta
phải biết yêu cuộc sống, yêu đất nước, biết ơn những con người Việt
Nam cần cù trong lao động, anh dũng kiên cường đấu tranh có được
hòa bình hôm nay.
• Phải biết tin yêu và tin tưởng rằng Tổ Quốc ta dù trải qua bao thăng
trầm biến đổi bởi chiến tranh, bom đạn,… nhưng vẫn ngời sáng
lung linh như những vì sao.
• Phải biết tự hào, trân trọng gìn giữ và ra sức cống hiến, phát triển để
nước nhà đi lên và cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc.
• Phải biết hóa thân "sống đẹp" để hiến dâng, để phục vụ cho một
mục đích cao cả "làm nên đất nước muôn đời".

II.Bài tập ngoài sách giáo khoa(ÔN TẬP THÊM):

slidesmania.com

Câu 1. Nêu hoàn cảnh sáng tác của bài thơ, trong hoàn cảnh đó có ý
nghĩa thế nào đối với việc bày tỏ cảm xúc của nhà thơ?
Câu 2. Nêu ý nghĩa nhan đề bài thơ, từ đó liên hệ tới mối quan hệ với
tác phẩm.
Câu 3. Những câu thơ sau sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Em hãy
nêu tác dụng của biện pháp ấy.
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng

slidesmania.com

Câu 2.
Hoàn cảnh sáng tác: Mùa xuân nho nhỏ được viết vào tháng 11/1980,
không bao lâu sau trước khi nhà thơ qua đời, thể hiện được niềm yêu
mến cuộc sống, yêu nước thiết tha và ước nguyện của tác giả.
➞ Từ tình yêu cuộc sống, yêu cuộc đời, thiên nhiên được khơi nguồn,
nảy nở từ sức sống, vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mở rộng ra với
mùa xuân đất nước, cách mạng. Cảm xúc lắng đọng dần vào suy tư và
ước nguyện: nhà thơ muốn nhập vào bản hòa ca vĩ đại của cuộc đời
bằng một nốt trầm xao xuyến của riêng mình, góp vào mùa xuân
chung lớn lao “mùa xuân nho nhỏ”.

Câu 3.
Ý nghĩa nhan đề bài thơ "Mùa xuân nho nhỏ" (Thanh Hải ).
"Mùa xuân nho nhỏ" là một nhan đề hay, một ẩn dụ đầy sáng tạo, giàu ý
nghĩa đã góp phần thể hiện nội dung tư tưởng của tác phẩm - ước
nguyện chân thành của nhà thơ Thanh Hải dành cho cuộc đời.
Ý nghĩa:
• Thể hiện ước nguyện, khát vọng khiêm nhường mà rất đỗi chân thành,
tha thiết, cao đẹp.
• Thể hiện quan niệm về sự thống nhất giữa cái riêng và cái chung, giữa
cá nhân và cộng đồng. Ai cũng phải sống có ích cho đời, sống làm đẹp
cho đất nước.

slidesmania.com

slidesmania.com

Câu 4.
Biện pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác:
• Giọt long lanh là những giọt mưa xuân, giọt mưa xuân, trong
sáng, rơi xuống từng nhành cây, kẽ lá.
• Tiếng chim từ chỗ là âm thanh (cảm nhận bằng thính giác)
chuyển thành “từng giọt” (hình và khối, cảm nhận bằng thị
giác), từng giọt long lanh ánh sáng và màu sắc có thể bằng xúc
giác (tôi đưa tay tôi hứng).
→ Câu thơ gợi ra niềm cảm xúc say mê, ngây ngất của tác của
tác giả trước cảnh trời đất xứ Huế vào mùa xuân, thể hiện mong
muốn hòa nhập thiên nhiên, đất trời trong tâm tưởng giữa mùa
đông lạnh giá khiến ta vô cùng khâm phục.

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ THAM GIA
TIẾT HOC NGÀY HÔM NAY
CHÚC CÁC EM CHĂM
NGOAN,HỌC GIỎI!

slidesmania.com