PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG

Đà Nẵng, năm 2023

NỘI DUNG
I. THỰC
TRẠNG MÔI
TRƯỜNG
TRÊN THẾ
GIỚI VÀ Ở
NƯỚC TA
HIỆN NAY

II. NHẬN
THỨC
CHUNG
VỀ VI
PHẠM
PHÁP
LUẬT VỀ
BẢO VỆ
MÔI
TRƯỜNG

III. NHẬN
THỨC VỀ
PHÒNG,
CHỐNG VI
PHẠM PHÁP
LUẬT VỀ
BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG

LỜI NÓI ĐẦU

I. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở
NƯỚC TA HIỆN NAY
1. Ô nhiễm môi trường trên thế giới

- Sự
nóng lên
của trái
Đất

I. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở
NƯỚC TA HIỆN NAY
1. Ô nhiễm môi trường trên thế giới

- Sự
ô nhiễm
không
khí

I. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở
NƯỚC TA HIỆN NAY
1. Ô nhiễm môi trường trên thế giới

- Sự ô
nhiễm biển
và đại
dương

I. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở
NƯỚC TA HIỆN NAY
1. Ô nhiễm môi trường trên thế giới

- Sự
hoang
mạc hóa

I. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở
NƯỚC TA HIỆN NAY
2. Ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay

2.1.
Ô
nhiễm
nguồn
nước

I. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở
NƯỚC TA HIỆN NAY
2. Ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay

2.2.
Ô
nhiễm
không
khí

I. THỰC TRẠNG MÔI TRƯỜNG TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở
NƯỚC TA HIỆN NAY
2. Ô nhiễm môi trường ở Việt Nam hiện nay

2.3
Ô
nhiễm
đất

II. NHẬN THỨC CHUNG VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Khái niệm, vai trò và quy định của pháp luật về BVMT
a. Khái niệm, vai trò của pháp luật trong công tác BVMT
Pháp luật về BVMT là hệ thống các văn bản
pháp luật quy định những quy tắc xử sự do Nhà
nước ban hành hoặc thừa nhận nhằm giữ gìn,
- Khái niệm: phòng ngừa, hạn chế các tác động xấu đến môi
trường; ứng phó sự cố môi trường; khắc phục ô
nhiễm, suy thoái, cải thiện, phục hồi môi trường;
khai thác, sử dụng hợp lý tài nguyên thiên nhiên
nhằm giữ môi trường trong lành.

II. NHẬN THỨC CHUNG VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Khái niệm, vai trò và quy định của pháp luật về BVMT
a. Khái niệm, vai trò của pháp luật trong công tác BVMT

- Vai trò

- Pháp luật quy định những quy tắc xử sự
mà con người phải thực hiện khi khai thác
và sử dụng các yếu tố (thành phần) của môi
trường.
- Pháp luật xây dựng hệ thống các quy
chuẩn, tiêu chuẩn để BVMT.

II. NHẬN THỨC CHUNG VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Khái niệm, vai trò và quy định của pháp luật về BVMT
a. Khái niệm, vai trò của pháp luật trong công tác BVMT

- Vai trò

- Pháp luật quy định chức năng,
nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ
quan, tổ chức, cá nhân tham gia bảo
vệ môi trường.
- Giải quyết các tranh chấp liên
quan đến bảo vệ môi trường.

II. NHẬN THỨC CHUNG VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Khái niệm, vai trò và quy định của pháp luật về BVMT
b. Quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường

- Pháp
luật về tổ
chức,
quản lý
các hoạt
động bảo
vệ môi
trường

+ Hiến pháp (1980, 1992, 2013) quy định về công
tác BVMT
+ Luật, Pháp lệnh quy định về BVMT
+ Nghị định, Nghị quyết, Quyết định của Chính
phủ, Thủ tướng Chính phủ
+ Các văn bản hướng dẫn của các Bộ, cơ quan
ngang bộ, Ủy ban nhân dân các cấp về công
tác BVMT

II. NHẬN THỨC CHUNG VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Khái niệm, vai trò và quy định của pháp luật về BVMT
b. Quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường
- Pháp
luật xử lý
vi phạm
trong lĩnh
vực bảo
vệ môi
trường

+ Xử lý hình sự
+ Xử lý vi phạm hành chính
+ Xử lý trách nhiệm dân sự
trong bảo vệ môi trường

II. NHẬN THỨC CHUNG VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Khái niệm, dấu hiệu của vi phạm pháp luật về BVMT

a. Khái niệm

Tội phạm về môi trường là hành vi nguy
hiểm cho xã hội được quy định trong Bộ
luật Hình sự, do người có năng lực trách
nhiệm hình sự hoặc pháp nhân thương
mại thực hiện một cách cố ý hoặc vô ý
xâm phạm đến các quy định của Nhà
nước về BVMT, xâm phạm đến các thành
phần của môi trường làm thay đổi trạng
thái, tính chất của môi trường gây ảnh
hưởng xấu tới sự tồn tại, phát triển con
người và sinh vật, mà theo quy định phải
bị xử lý hình sự.

II. NHẬN THỨC CHUNG VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Khái niệm, dấu hiệu của vi phạm pháp luật về bảo vệ
môi trường
b. Dấu hiệu vi phạm pháp luật về môi trường
- Dấu hiệu pháp lý của
tội phạm về môi
trường

- Dấu hiệu của vi
phạm hành chính về
môi trường

II. NHẬN THỨC CHUNG VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Nguyên nhân, điều kiện của vi phạm pháp luật về môi
trường
a. Nguyên nhân, điều kiện khách quan
- Các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền ban hành nhiều chính sách ưu
đãi để phát triển kinh tế mà không quan tâm đến BVMT.
- Áp lực tăng trưởng kinh tế

- Công tác quản lý nhà nước về môi trường
- Hệ thống văn bản PL về BVMT còn thiếu và chưa đồng bộ
- Nhận thức của một số bộ phận các cơ quan quản lý nhà nước về bảo
vệ môi trường chưa cao, ý thức BVMT của các cơ quan, doanh nghiệp
và công dân còn kém, chưa tự giác
- Các cơ quan chức năng chưa phát huy hết vai trò, trách nhiệm trong
phòng, chống vi phạm pháp luật về BVMT.

II. NHẬN THỨC CHUNG VỀ VI PHẠM PHÁP LUẬT VỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Nguyên nhân, điều kiện của vi phạm pháp luật về môi
trường
b. Nguyên nhân thuộc về phía đối tượng vi phạm
- Từ động cơ, mục
đích tư lợi cá nhân
- Từ ý thức coi
thường pháp luật,
sống thiếu kỷ cương
không tuân thủ các
quy tắc, chuẩn mực
xã hội

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Khái niệm, đặc điểm
a. Khái niệm
Phòng, chống vi phạm pháp luật về BVMT là hoạt động các cơ
quan nhà nước, các tổ chức xã hội và công dân bằng việc sử
dụng tổng hợp các biện pháp, phương tiện nhằm ngăn chặn,
hạn chế tình hình vi phạm pháp luật về BVMT; phát hiện, loại
trừ các nguyên nhân, điều kiện của vi phạm pháp luật về bảo
vệ môi trường; khi vi phạm pháp luật về BVMT xảy ra thì hạn
chế đến mức thấp nhất hậu quả tác hại, kịp thời phát hiện, điều
tra, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về BVMT.

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Khái niệm, đặc điểm
b. Đặc điểm
- Chủ thể tiến hành tham
gia phòng, chống vi phạm
pháp luật về bảo vệ môi
trường rất đa dạng.
- Biện pháp tiến hành
phòng, chống vi phạm pháp
luật về bảo vệ môi trường
được triển khai đồng bộ

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
1. Khái niệm, đặc điểm
b. Đặc điểm
- Phòng, chống vi phạm pháp
luật về BVMT có liên quan trực
tiếp đến việc sử dụng các công
cụ phương tiện nghiệp vụ và
ứng dụng tiến bộ của KHCN
- Phòng, chống vi phạm pháp
luật về BVMT có sự phối kết hợp
chặt chẽ giữa các chủ thể tham
trên cơ sở chức năng, quyền
hạn được phân công.

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Nội dung, biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
a. Nội dung phòng, chống vi phạm pháp luật về bảo vệ
môi trường
- Nắm tình hình vi
phạm pháp luật về
bảo vệ môi trường,
nghiên cứu làm rõ
những vấn đề có tính
quy luật trong hoạt
động vi phạm pháp
luật của các đối
tượng.

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Nội dung, biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
a. Nội
Nộidung
dung
phòng,
chống
vi phạm
pháp
a.
phòng,
chống
vi phạm
pháp luật
về
bảo vệ
luật
vềmôi
bảotrường
vệ môi trường
- Xác định và
làm rõ các
nguyên
nhân, điều
kiện của vi
phạm pháp
luật về bảo
vệ môi
trường

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Nội dung, biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
a. Nội dung phòng, chống vi phạm pháp
luật về bảo vệ môi trường
- Xây dựng các kế
hoạch, biện pháp,
các giải pháp chủ
động hạn chế các
nguyên nhân, khắc
phục các điều kiện
của vi phạm pháp
luật về bảo vệ môi
trường.

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Nội dung, biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
a. Nội dung phòng, chống vi phạm pháp
luật về bảo vệ môi trường
- Tổ chức lực lượng tiến
hành các hoạt động
khắc phục các nguyên
nhân, điều kiện của tội
phạm về môi trường,
từng bước kiềm chế,
đẩy lùi tình trạng vi
phạm pháp luật về bảo
vệ môi trường

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Nội dung, biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
a. Nội dung phòng, chống vi phạm pháp
luật về bảo vệ môi trường
- Tiến hành
các hoạt
động điều
tra, xử lý vi
phạm pháp
luật về bảo
vệ môi
trường.

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Nội dung, biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
Biện pháp
phápphòng,
phòng,chống
chốngvi vi
phạm
pháp
b. Biện
phạm
pháp
luậtluật
về
bảobảo
vệ môi
trường
về
vệ môi
trường
+ Biện pháp tổ chức - hành chính
- Các biện
pháp phòng,
chống chung:

+ Biện pháp kinh tế
+ Biện pháp khoa học - công nghệ
+ Biện pháp tuyên truyền, giáo dục
+ Biện pháp pháp luật

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Nội dung, biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
b. Biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
- Các biện
pháp
phòng,
chống
vi
phạm pháp
luật về bảo
vệ
môi
trường cụ
thể:

+ Tham mưu cho cấp ủy Đảng, chính quyền
và các cơ quan, ban ngành có liên quan trong
đấu tranh phòng, chống vi phạm pháp luật về
BVMT.
+ Phối hợp với các cơ quan có liên quan tiến
hành các hoạt động tuyên truyền, giáo dục
quần chúng nhân dân tham gia tích cực vào
công tác đấu tranh phòng chống tội phạm, vi
phạm pháp luật về BVMT.

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
2. Nội dung, biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
b. Biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật
về bảo vệ môi trường
- Các biện
pháp
phòng,
chống vi
phạm pháp
luật về bảo
vệ môi
trường cụ
thể:

+ Phối hợp với các lực lượng, các ngành có
liên quan để vận động quần chúng tham gia
tích cực vào hoạt động phòng, chống tội
phạm, vi phạm hành chính về môi trường và
BVMT.
+ Sử dụng các hoạt động nghiệp vụ chuyên
môn để phòng, chống vi phạm pháp luật về
BVMT.

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Chủ thể và quan hệ phối hợp trong phòng, chống vi
phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
a.Chủ
Chủthểthể
tham
gia phòng,
chống
phạm
a.
tham
gia phòng,
chống vi
phạm vi
pháp
luật
về bảoluật
vệ môi
pháp
về trường
bảo vệ môi trường

- Đảng Cộng
sản Việt Nam

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Chủ thể và quan hệ phối hợp trong phòng, chống vi
phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
a. Chủ thể tham gia phòng, chống vi phạm
pháp luật về bảo vệ môi trường

- Quốc hội,
Hội đồng
nhân dân các
cấp

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Chủ thể và quan hệ phối hợp trong phòng, chống vi
phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
a. Chủ thể tham gia phòng, chống vi phạm
pháp luật về bảo vệ môi trường

- Chính phủ
và Ủy ban
nhân dân các
cấp

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Chủ thể và quan hệ phối hợp trong phòng, chống vi
phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
a. Chủ thể tham gia phòng, chống vi phạm
pháp luật về bảo vệ môi trường
- Nhiệm vụ
của các Bộ:
Tài nguyên
và môi
trường, Xây
dựng, Y tế,
Thông tin
truyền thông,
Tư pháp, Tài
chính

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Chủ thể và quan hệ phối hợp trong phòng, chống vi
phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
a. Chủ thể tham gia phòng, chống vi phạm
pháp luật về bảo vệ môi trường

- Các tổ chức
xã hội, đoàn
thể quần
chúng và
công dân

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Chủ thể và quan hệ phối hợp trong phòng, chống vi
phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
a. Chủ thể tham gia phòng, chống vi phạm
pháp luật về bảo vệ môi trường

Trách
nhiệm hộ gia
đình và công
dân

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Chủ thể và quan hệ phối hợp trong phòng, chống vi
phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
a. Chủ thể tham gia phòng, chống vi phạm
pháp luật về bảo vệ môi trường
- Các cơ
quan bảo vệ
pháp luật
(Công an,
Viện kiểm
sát, Toà
án,...)

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
3. Chủ thể và quan hệ phối hợp trong phòng, chống vi
phạm pháp luật về bảo vệ môi trường
b. Quan hệ phối hợp giữa các chủ thể trong phòng,
chống vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
4. Trách nhiệm phòng, chống vi phạm pháp luật về môi
trường của các nhà trường

a.Trách
nhiệm
của
nhà
trường

III. NHẬN THỨC VỀ PHÒNG, CHỐNG VI PHẠM PHÁP LUẬT
VỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
4. Trách nhiệm phòng, chống vi phạm pháp luật về môi
trường của các nhà trường
- Nắm vững các quy định của pháp luật phòng, chống
vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường;

b.Trách
nhiệm
của
sinh
viên

- Xây dựng ý thức trách nhiệm trong các hoạt động
bảo vệ môi trường như sử dụng tiết kiệm, có hiệu quả
các nguồn tài nguyên
- Tham ra tích cực trong các phong trào về bảo vệ
môi trường
- Xây dựng văn hóa ứng xử, ý thức thức trách nhiệm
với môi trường

KẾT LUẬN

41

CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1. Thực trạng ô nhiễm môi trường trên thế giới và
ở Việt Nam hiện nay?
Câu 2. Những dấu hiệu của vi phạm pháp luật về bảo
vệ môi trường?
Câu 3. Nguyên nhân, điều kiện của vi phạm pháp luật
về môi trường?
Câu 4. Biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật về
bảo vệ môi trường?

42