HỘI THI GIÁO VIÊN DẠY GIỎI
CẤP TRƯỜNG NĂM HỌC 2023 - 2024
Đông Thái, ngày 31 tháng 10 năm 2023

THUYẾT MINH
GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY HỌC

Họ và tên: ……………………
Dân tộc: …………….. ; Số năm công tác: ……….
Ngày, tháng, năm sinh: ……………………..
Đang dạy lớp: 2 ; Trường Tiểu học Đông Thái 1
Huyện/Thành phố : An Biên

1. Giới thiệu về giải pháp giáo dục
Môn Tiếng Việt bao gồm nhiều phân môn (Tập đọc, Luyện từ
và câu, Chính tả, Tập viết, Kể chuyện, Tập làm văn), mỗi phân môn
chịu trách nhiệm rèn luyện cho học sinh những kĩ năng nhất định.
Phân môn Luyện từ và câu cung cấp kiến thức sơ giản về tiếng Việt,
rèn luyện kĩ năng dùng từ, đặt câu (nói, viêt), kĩ năng đọc cho học
sinh.
Phân môn Luyện từ và câu là sự tích hợp hai phân môn ngữ
pháp và từ ngữ. Kiến thức về từ ngữ, ngữ pháp được dạy qua các bài
thực hành luyện tập (Không có bài học riêng). Cách sắp xếp trình
bày các bài tập rất hợp lí, có hệ thống và quan hệ chặt chẽ với nhau.
Cơ sở kiến thức mà sách giáo khoa cung cấp học sinh đã được làm
quen từ các bài tập đọc, chính tả, một số từ có trong các bài tập viết.

1. Giới thiệu về giải pháp giáo dục

Chương trình luyện từ và câu nhấn mạnh đến tính tích hợp, tính thực
hành giao tiếp, chủ trọng dạy từ và câu thông qua các tình huống giao tiếp.
Các kiến thức về từ và câu được đưa vào chương trình một cách tỉnh giản
và chọn lọc, tạo cơ sở cho việc thực hành. Đặc trưng của Luyện từ và câu
lớp 2 là kiến thức được truyền thụ cho học sinh đều thông qua hệ thống
bài tập. Có thể nói mỗi bài dạy Luyện từ và câu là một hệ thống mở nhằm
phát huy tối đa khả năng sáng tạo, nghệ thuật sư phạm của mỗi giáo viên.
Tuy nhiên, nhiều giáo viên còn cảm thấy lúng túng, cách dạy còn đơn
điệu, lệ thuộc một cách máy móc vào sách giáo khoa, hầu như ít sáng tạo,
chưa sinh động. Trong các giờ học Luyện từ và câu, ít và dường như
không thấy học sinh chủ động học tập, tìm tòi, tranh luận; câu trả lời của
các em không mang tính sáng tạo và kết quả học tập còn thấp.

1. Giới thiệu về giải pháp giáo dục
Thực tế cho thấy, học sinh tiểu học nhất là vào giai đoạn đầu cấp
học, vốn từ rất nghèo, kĩ năng sử dụng từ còn hạn chế, chưa nắm chắc
cấu trúc câu... Do đó, khi dùng từ để nói, viết thành câu, các em sử
dụng còn tùy tiện, dựa theo cảm tính mà không biết dùng từ đúng với
ngữ cảnh. .. Xuất phát từ thực tế trên tôi mạnh dạng áp dụng “Giải
pháp hỗ trợ kỹ năng học tốt phân môn Luyện từ và câu cho học
sinh lớp 2/2 Trường Tiểu học Đông Thái 1, năm học 2022-2023''

2. Nội dung giải pháp giáo dục
+ Thuận lợi:
Cơ sở vật chất đảm bảo phục vụ công tác giảng
dạy theo chương trình giáo dục phổ thông 2018;
Giáo viên xây dựng kế hoạch dạy - học phù hợp
đúng yêu cầu cần đạt của phân môn;
Giáo viên luôn quan tâm giúp đỡ học sinh chưa
đạt chuẩn kiến thức hoặc học sinh gặp khó trong tiếp
thu kiến thức mới. Xây dựng hệ thống câu hỏi rõ
ràng, dễ hiểu, dễ tiếp thu cho từng đối tượng học sinh;

2. Nội dung giải pháp giáo dục
+ Thuận lợi:
Giáo viên sử dụng tốt các đồ dùng dạy học có sẵn và tự
làm, ứng dụng công nghệ thông tin trong tiết dạy như: trình
chiếu những hình ảnh trực quan, cảnh quan thiên nhiên, danh
lam thắng cảnh, cây cỏ, hoa lá,…để phục vụ việc giảng dạy;
Các hoạt động của thầy và trò diễn ra nhịp nhàng hơn.
Thể hiện được mục tiêu của từng hoạt động;
Học sinh tham gia vào các hoạt động luyện tập nhiều nên
kết quả tiến bộ hơn.

2. Nội dung giải pháp giáo dục
+ Hạn chế:
Do khả năng tư duy của học sinh còn dừng lại ở mức độ
tư duy đơn giản, trực quan nên việc tiếp thu kiến thức còn hạn
chế, đặc biệt các em là học sinh vùng nông thôn xa nên còn
hạn chế tiếp cận sách báo, tài liệu và các hoạt động ngoài giờ
có mục đích. Vì thế vốn từ của các em còn rất ít;
Trong quá trình học các em chưa chịu khó ôn tập lại các
kiến thức đã học.

2. Nội dung giải pháp giáo dục
+ Mục đích giải pháp:
Nâng cao chất lượng dạy học bằng nhiều hình thức đối
với từng phân môn trong chương trình học của học sinh;
Giải pháp nhằm góp phần nâng cao chất lượng giảng dạy
và bổ sung vốn kinh nghiệm, vốn hiểu biết cho học sinh. Từ đó
giúp cho học sinh thực hiện bài thực hành trên lớp nhanh hơn,
đạt hiệu quả học tập tốt hơn;

2. Nội dung giải pháp giáo dục
+ Mục đích giải pháp:
Xây dựng Giải pháp hỗ trợ kỹ năng học tốt phân môn Luyện từ
và câu cho học sinh Trường Tiểu học Đông Thái 1, huyên An Biên,
tỉnh Kiên Giang. Trong giờ học Luyện từ và câu nói chung và Luyện
từ và câu lớp 2/2 nói riêng;
Rèn luyện phẩm chất, năng lực cho các em phát triển một cách
toàn diện;
Cần có sự tích hợp trong giảng dạy đối với học sinh, rèn luyện
cho các em có kỹ năng cơ bản trong học tập, không chỉ chú trọng
đến việc học sinh học các môn Tiếng Việt, Toán mà còn giúp các em
học tốt các phân môn khác trong chương trình Giáo dục phổ thông
2018 một cách toàn diện.

2. Nội dung giải pháp giáo dục
* Các giải pháp chính thực hiện:
Giải pháp 1: Giáo viên cần nắm vững những nội dung cần dạy học cho
học sinh trong từng tiết học cũng như nội dung của bộ môn xuyên suốt
năm học.
Giải pháp 2: Trong tiết dạy giáo viên tạo ra những tình huống có vấn đề
trong tiết học, từ đó gây cho học sinh những bất ngờ thú vị khi học phân
môn này.
Giải pháp 3: Tạo thói quen sử dụng Từ điển Tiếng Việt cho các em trong
một số tiết Luyện từ và câu.
Giải pháp 4: Thay đổi hình thức tổ chức dạy học thường xuyên ứng dụng
công nghệ thông tin trong các bài học tạo sự hưng thú cho học sinh.
Giải pháp 5: Thường xuyên sử dụng phương pháp trò chơi học tập.
Giải pháp 6: Tạo tâm thế thoải mái cho các em trong học tập.

Thực hiện các giải pháp:
Giải pháp 1: Giáo viên cần nắm vững những nội dung cần dạy học
cho học sinh trong từng tiết học cũng như nội dung của bộ môn xuyên suốt
năm học.
Học sinh lớp 2 vốn từ ngữ đối với các em còn hạn chế. Chính vì thế
nội dung các bài tập về cùng một vấn đề thường được lặp lại trong quá
trình học và cả dạng bài tập cũng thường được lặp lại, cho nên nếu làm tốt
và nắm chắc kiến thức, kĩ năng, cách làm ở một, hai lần đầu thì có điều
kiện thuận lợi để có thể làm được các bài tập cùng dạng hoặc về cùng vấn
đề ở những lần sau. Muốn đạt được những điều trên giáo viên phải nắm
chắc kiến thức không chỉ kiến thức ở lớp 2 mà còn nắm chắc kiến thức ở
các lớp trên để gợi mở cung cấp cho học sinh khi các em gặp khó khăn về
sử dụng từ để nối, ghép hoặc hoàn thiện câu. Từ đó chất lượng học tập
phân môn luyện từ và câu sẽ được nâng cao.

Trong 3 câu sau, câu nào đúng với mẫu câu Ai là gì ?

Quyển vở màu xanh.
Thảo My là học sinh lớp 2/2.
Em đang tập thể dục.

Trong các từ sau đây từ nào chỉ sự vật

Múa
Màu xanh.
Thước kẻ

Em bé rất xinh. / Em bé rất đẹp. /
Em bé rất dễ thương. /…

15

Con voi rất khỏe./ Con voi rất to. /
Con voi chăm chỉ làm việc. /…
16

Thực hiện các giải pháp:
Giải pháp 2: Trong tiết dạy giáo viên tạo ra những tình huống
có vấn đề trong tiết học, từ đó gây cho học sinh những bất ngờ thú vị
khi học phân môn này.
Giáo viên xây dựng kế hoạch bài dạy dựa vào nội dung của mỗi
tiết học. Để tiết học trở nên sinh động, hiệu quả. Tùy theo mục tiêu
bài học giáo viên xây dựng tình huống để học sinh giải quyết, học
sinh và giáo viên giải quyết đi đến thống nhất mục tiêu bài học.
Trong đó: Tình huống có vấn đề, đóng vai trò quan trọng trong dạy
học nêu vấn đề. Việc giải quyết vấn đề trong tình huống cụ thể, học
sinh nắm tri thức và phát triển tư duy sáng tạo. Phương pháp này
nhằm phát huy tính độc lập suy nghĩ và tính sáng tạo của học sinh.

Ví dụ: Dạy học - Tuần 7: Luyện từ và câu
1. Nói tên đồ dùng có ở góc học tập

Thực hiện các giải pháp:
Giải pháp 3: Tạo thói quen sử dụng Từ điển Tiếng
Việt cho các em trong một số tiết Luyện từ và câu.
Đây là một tài liệu không thể thiếu trong tiết luyện
từ và câu, từ việc tra Từ điển các em sẽ có thêm vốn từ
tiếng việt phong phú hơn, nó giảm bớt khó khăn cho các
em khi học phân môn này, các em sẽ tự tin hơn và không
còn tâm lí ngại tìm từ. Ngoài việc đọc Từ điển Tiếng
Việt để trang bị kiến thức về vốn từ, còn hình thành cho
các em thói quen đọc sách góp phần phát huy văn hóa
đọc.

Thực hiện các giải pháp:
Giải pháp 4: Thay đổi hình thức tổ chức dạy học thường xuyên
ứng dụng công nghệ thông tin trong các bài học tạo sự hưng thú cho học
sinh.
Giáo viên và học sinh chuẩn bị bài rất kĩ mà không có sự thay đổi
hình thức tổ chức dạy học thì các tiết học sẽ trở nên nhàm chán và hiệu
quả tiết dạy không cao. Vì thế tôi thường thay đổi các hình thức tổ chức
học tập. Khi thì hoạt động nhóm đôi, nhóm 4, khi hoạt động cá nhân. Khi
tổ chức trò chơi học tập. Ngoài việc tổ chức lớp học theo hình thức nhóm
giáo viên còn ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy như: trình
chiếu những hình ảnh trực quan gần gũi trong đời sống hằng ngày, những
cảnh quan thiên nhiên, danh lam thắng cảnh, cây cỏ, hoa lá,…từ những
hình ảnh gợi mở giúp học sinh hình thành vốn từ cho từng nội dung bài

Một vài hình ảnh đẹp của Kiên Giang

Thực hiện các giải pháp:
Giải pháp 5: Thường xuyên sử dụng phương
pháp trò chơi học tập.
Tùy theo nội dung tiết học giáo viên có thể xây
dựng kế hoạch bài dạy thông qua một vài hoạt động
vui chơi nhằm giúp học sinh hứng thú trong học tập
mà khai thác được nội dung bài học một cách nhanh
và hiệu quả nhất. Đối với lớp 2 mà tôi phụ trách trong
mỗi tiết học luyện từ và câu tôi thường sử dụng một
vài hoạt động trò chơi cho tiết học như sau:

Thực hiện các giải pháp:
Giải pháp 5:
Tìm nhanh các từ cùng chủ đề.
Kẻ giấu mặt là ai?
Thi đặt câu theo mẫu.
Nhìn hình đoán chữ.
Đoán từ sau hoa.
Ghép nhanh tên cho sự vật.
Tìm nhanh từ có tiếng giống
nhau.
Tìm nhanh từ trái nghĩa.

Việc sử dụng trò chơi học tập
làm cho tiết học giảm bớt phần khô
khan, tăng thêm phần sinh động, hấp
dẫn. Những bài tập tổ chức chơi trò
chơi thường là các bài tập cuối tiết
hoặc các bài tập dưới dạng củng cố
mở rộng kiến thức thời gian diễn ra
khoảng 5 đến 6 phút. Tôi tin rằng
những tiết học như thế các em sẽ nhớ
lâu hơn và mong muốn được tham gia
các trò chơi ở các tiết tiếp theo.

Thực hiện các giải pháp:
Giải pháp 6: Tạo tâm thế thoải mái cho các em trong học tập:
Tiết học được coi là thành công nếu tiết học đó học sinh có thể
lĩnh hội không chỉ nội dung chính trong sách giáo khoa mà còn mở
rộng được kiến thức mở rộng.
Khi dạy tiết Luyện từ và câu tôi thường lấy thêm các bài tập
nâng cao ngoài sách giáo khoa cho học sinh làm với hình thức
khuyến khích học sinh chứ không áp đặt nên các em rất thoải mái
tiếp nhận những bài tập làm thêm và làm có hiệu quả. Tôi luôn luôn
hỗ trợ giúp đỡ các em làm tốt các bài tập từ đó học sinh đã hứng thú
học phân môn này. Việc giao tiếp với ông, bà, cha, mẹ, thầy- cô, bạn
bè của các em có phần tự tin hơn rất nhiều.

3. Kết quả giáo dục:
Kết quả học tập và rèn luyện của học sinh năm học 2022 - 2023
Nội dung đánh giá
Theo Thông tư
Số 27/2020/TT-BGDDT ngày
04/9/2020 …

Khảo sát đầu
năm

Cuối Kì 1

Cuối Kì 2

So sánh %
6=5-2

Học sinh Hoàn thành xuất sắc

(2)
4/28
(14,29%)

(3)
6/28
(21,43%)

(5)
11/30
(36,66%)

(6)
Tăng
22,37%

Học sinh Hoàn thànnh tốt

6/28
(21,43%)

6/28
(21,43%)

8/30
(26,67%)

Tăng
5,24%

Học sinh Hoàn thành

18/28
(64,28%)

16/28
(57,14%)

11/30
(36,67%)

Giảm
27,61%

 

 

(1)

Học sinh Chưa hoàn thành

 

 

3. Kết quả giáo dục:
Qua

kết quả học tập, rèn luyện của học sinh đến cuối kỳ 2

cho thấy tỉ lệ học sinh hoàn thành xuất sắc tăng 22,37%, học
sinh hoàn thành tốt tăng 5,24%, tỉ lệ học sinh hoàn thành giảm
27,61% so với kết quả đầu năm học.
Về

xếp loại Năng lực và Phẩm chất của học sinh cũng có

nhiều tiến triển tích cực: Năng lực xếp loại Tốt chiếm 73,33%
tăng 16,67%; Phẩm chất xếp loại Tốt đạt 93,33% tăng 10,67%.

4. Ý nghĩa bài học sư phạm
Tiết học Luyện từ và câu trở nên tự nhiên, hiệu quả hơn so với
trước;
Chất lượng các tiết dạy được nâng lên rõ rệt. Học sinh chủ
động, sáng tạo trong việc lĩnh hội kiến thức mới;
Các em đã bộc lộ được trí tuệ, tài năng của mình trong khi làm
các bài tập, dạng trò chơi, câu đố;
Vốn từ ngữ của học sinh trở nên phong phú hơn. Khả năng
diễn đạt khi nói và viết văn tốt hơn;
Khả năng sử dụng tiếng mẹ đẻ đã tương đối thành thạo, các
em rất tự nhiên trong giao tiếp đó là một trong những kĩ năng cần
thiết trong cuộc sống./.

Trân trọng Kính
chào!