Câu đố
Mắt lồi mồm rộng
Sấm động mưa rào
Tắm mát rủ nhau
Hát bài ộp ộp…
- Là con gì?

-> Con ếch

VĂN BẢN 2: ẾCH NGỒI ĐÁY GIẾNG

Tìm hiểu những nét cơ bản về tác giả, tác phẩm “Ếch ngồi đáy giếng”
a. Tác giả
- Trang Tử (369- 286 TCN)
- Là một triết gia nổi tiếng của Trung Quốc
- Thể loại sáng tác: thư kinh, sử kí…
- Sáng tác tiêu biểu: sách Trang Tử (Nam Hoa Kinh), Sử kí Tư Mã Thiên…
b. Tác phẩm
- Thể loại: Truyện ngụ ngôn
- Xuất xứ: - Trích trong Thu Thủy ( thiên thứ 17) của sách Trang Tử
- Ngôi kể: Thứ ba
- PTBĐ: tự sự
- Bố cục: 2 phần

+ Phần 1: Từ đầu đến “coi cho biết” : Cuộc sống của con ếch bên
trong giếng sụp.
+ Phần 2: Còn lại: Con rùa cho ếch biết về cuộc sống của mình ngoài
biển đông.
- Tóm tắt:
- Bài văn kể về một con ếch cảm thấy cuộc sống của mình bên trong
cái giếng nhỏ là sung sướng, tự do nhất đời, mời con rùa biển đông
vào giếng chơi cho biết. Con rùa không thể chui vừa cái giếng nhỏ,
bèn nói cho ếch nghe về sự rộng lớn của biển đông. Con ếch nghe về
biển bèn mới thu mình lại, hoảng hốt, bối rối.

+ Câu chuyện có mấy nhân
vật chính?
+ Tìm hiểu về nhân vật ếch
(không gian sống, không
gian vận động, đối tượng tiếp
xúc…)
+ Tìm hiểu về nhân vật rùa
(không gian sống, thời gian
sống, trải nghiệm…?
+ So sánh hai nhân vật ếch
và rùa.

1. Nhân vật ngụ ngôn
(ếch và rùa : con vật được nhân hóa)
a. Nhân vật ếch
- Không gian sống: cái giếng sụp -> Chật hẹp
- Không gian vận động: Chỉ từ miệng giếng vào
trong giếng -> Chật hẹp
- Đối tượng tiếp xúc: (lăng quăng, con cua, nòng
nọc…) -> những con vật nhỏ bé
-> Sống trong không gian chật hẹp, Tự cảm thấy
“sung sướng” với cái không gian bé nhỏ của mình
đang sống.
-> Ếch chưa hề biết đến sự rộng lớn và bao điều mới
lạ của thế giới bên ngoài.

b. Nhân vật rùa
- Không gian sống: biển -> rộng lớn
- Thời gian sống: sống lâu (lớn đến nỗi không vào được trong giếng).
- Trải nghiệm: đã đi đây đi đó, biết nhiều điều, chứng kiến nhiều
điều
-> Rùa lùi lại, không quan tâm đến cái giếng bé nhỏ của ếch và kể
cho ếch biết niềm “sung sướng” mà rùa được trải nghiệm “cái vui lớn
của biển đông”
-> Môi trường sống, không gian sống, đối tượng tiếp xúc có ảnh
hưởng rất nhiều đến suy nghĩ, nhận thức và hành động của cả ếch
và rùa

Thảo luận nhóm (KT khăn trải bàn)
• + Nhóm 1+3: Những điều gì làm cho con ếch trong
truyện “Ếch ngồi đáy giếng” cảm thấy sung sướng?
• + Nhóm 2+4: Sau khi nghe rùa biển kể, tại sao ếch lại
“ngạc nhiên, thu mình lại, hoảng hốt, bối rối”?

a) Ban đầu: ếch tự tin, sung
sướng
- Sung sướng vì có cuộc sống tự
do, tự tại
+ Có thể nhảy ra khỏi giếng; nhảy
lên miệng giếng, rồi lại vô giếng…
+ Ngồi nghỉ trong những kẽ gạch
của thành giếng
+ Bơi trong nước thì nước đỡ nách
và nách; nhảy xuống bùn thì bùn lấp
chân tôi tới mắt cá

- Sung sướng vì thấy những con vật khác
không bằng mình
+ Ngó lại phía sau, thấy những con loăng
quăng, con cua, con nòng nọc, không con
nào sướng bằng tôi.
- Sung sướng vì tự hào với địa vị “chúa tể”
của mình ở trong giếng
+ Một mình chiếm một chỗ nước tụ
+ Tự do bơi lội trong một cái giếng sụp
+ Còn gì vui hơn nữa? Hỏi để khẳng định
- Sung sướng đến nỗi khoe khoang với rùa
về thế giới trong giếng của mình
Ếch nói với rùa: “Sao anh không vô giếng tôi
một lát coi cho biết?”

b) Những thay đổi của ếch sau khi nghe rùa biển kể
- Ngạc nhiên: Vì sự vĩ đại của biển nằm ngoài hiểu biết của
ếch
-> Ếch hoàn toàn bất ngờ
- Thu mình lại: Niềm vui và niềm tự hào của ếch bị thay thế
bởi cảm giác nhỏ bé trước sự vĩ đại của biển.
- Hoảng hốt, bối rối: Cảm giác của ếch khi mất niềm tin (bối
rối) vào những điều ếch đã tin và tự hào trước đây, choáng
ngợp (hoảng hốt) trước những điều mới mẻ, lớn lao, vĩ đại

Qua câu chuyện của con ếch, em rút ra cho mình những bài
học gì?
• 3. Bài học rút ra
• - Câu chuyện ngầm phê phán những người có vốn hiểu biết
hạn hẹp nhưng lại thường ra vẻ ta đây tài giỏi, tự cao.
• - Khuyên con người nên khiêm tốn, luôn lắng nghe, học hỏi,
tìm hiểu những điều thú vị xung quanh cuộc sống của mình.
• - Khuyên con người nên thích nghi với mọi hoàn cảnh sống.

Khái quát nội dung nghệ thuật của bài
1. Nghệ thuật
- Nhân vật ngụ ngôn: nhân vật con
vật được nhân hóa
- Tình tiết truyện đơn giản
- Ngôn ngữ giàu hình ảnh, hóm
hỉnh pha châm biếm.

2. Nội dung
Câu chuyện kể cuộc đối
thoại giữa rùa và biển. Từ
đó gửi gắm bài học cách
sống, về cách nhìn nhận
cuộc sống của mỗi con
người

Viết một đoạn văn (khoảng 6- 8 dòng) nêu lên
bài học cho bản thân từ câu chuyện trên, trong
đoạn văn có sử dụng thành ngữ “ếch ngồi đáy
giếng”

1. Trong cuộc sống, có nhiều câu chuyện tương tự như truyện “Ếch ngồi đáy
giếng”. Em hãy nêu lên một câu chuyện như thế.
2. Tìm một số câu thành ngữ/ tục ngữ/ ca dao có nội dung liên quan đến câu
truyện?
- Coi trời bằng vung
- Chủ quan khinh địch
- Thùng rỗng kêu to
- Con cóc nằm góc bờ ao
Lăm le lại muốn đớp sao trên trời.