TOÁN 8
Tập 2

Tuần 21
Bài 3: Phân tích và xử lí dữ liệu
thu được ở dạng bảng, biểu đồ
Tiết 1

Ấn để đến trang
sách

Ở lớp 6 và lớp 7, chúng ta đã làm quen với việc phân
tích và xử lí dư liệu thu được ở dạng bảng hoặc biểu đồ.

Phân tích và xử lí dữ liệu thu được ở
dạng bảng hoặc biểu đồ để làm gì?

Ấn để đến trang
sách

NỘI DUNG BÀI

I

Phát hiện vấn đề dựa trên phân tích và

HỌC

xử lí dữ liệu thu được ở dạng bảng, biểu

đồ
Giải quyết những vấn đề đơn

II

giản dựa trên phân tích và xử lí
dữ liệu thu được ở dạng bảng,
biểu đồ

I
Phát hiện vấn đề dựa trên
phân tích và xử lí dữ liệu
thu được ở dạng bảng,
biểu đồ

HĐ 1 Bảng 9 cho biết tiền lãi của một cửa hàng trong Quý I năm 2022:

a) Tính tổng tiền lãi của cửa hàng trong các tháng của Quý I năm 2022.
b) Tiền lãi trong tháng 2 gấp bao nhiêu lần tiền lãi trong mỗi tháng còn lại của Quý
Giải
I?

:

a) Tổng tiền lãi là: (Triệu đồng)
b) Tiền lãi tháng 2 so với tháng 1 là: (lần)
Tiền lãi tháng 2 so với tháng 3 là: (lần)

Ghi nhớ
Để phát hiện vấn đề (hoặc quy luật đơn giản) dựa
trên phân tích và xử lí số liệu thu được, ta cần:
- Nhận biết được mối liên hệ toán học đơn giản giữa
các số liệu đã được biểu diễn;
- Thực hiện được tính toán và suy luận toán học.

Ví dụ 1: Đánh giá kết quả học tập trong Học kì I của học sinh lớp 8A ở một
trường trung học cơ sở được thống kê trong Bảng 10

a) Lớp 8A có tất cả bao nhiêu học sinh?
b) Trong buổi sơ kết cuối Học kì I, giáo viên chủ nhiệm lớp 8A thông báo: Tỉ
lệ học sinh đạt kết quả học tập Học kì I được đánh giá ở mức Tốt và Khá so
với cả lớp là trên 67%. Thông báo đó của giáo viên chủ nhiệm có đúng

Giải:
a) Số học sinh của lớp 8A là:
(học sinh).
b) Số học sinh đạt kết quả học tập Học kì I được đánh giá ở mức Tốt
và Khá của lớp 8A là:
(học sinh).
So với cả lớp 8A, tỉ lệ học sinh đạt kết quả học tập Học kì I được đánh
giá ở mức Tốt và Khá là:
.
Vậy thông báo đó của giáo viên chủ nhiệm là đúng.

Luyện tập 1
Xếp loại
Số nhân viên

Xếp loại thi đua của một tổ sản xuất
là:
Xuất sắc
Đạt
Không đạt
7

12

1

Tổ trưởng thông báo: Tỉ lệ nhân viên xếp loại ở mức Xuất sắc so với
cả tổ là trên 30%. Thông báo đó của tổ trưởng có đúng không?

Giải:

Ta có:
Vì nên thông báo này là chính xác.

Ví dụ 2: Chênh lệch giữa nhiệt độ cao
nhất và nhiệt độ thấp nhất trong ngày
được gọi là biên độ nhiệt của ngày đó. Biên
độ nhiệt trung bình tháng là số trung bình
cộng của biên độ nhiệt các ngày trong
tháng đó.
Biểu đồ đoạn thẳng ở Hình 29 biểu diễn
biên độ nhiệt trung bình tháng của Đồng
a) Biên
độCửu
nhiệt
trung bình của tháng nào là cao nhất? Thấp nhất?
bằng
sông
Long.
b) Hãy nhận xét về sự thay đổi biên độ nhiệt trung bình tháng trong các khoảng thời
gian:

Giải:
a) Từ biểu đồ đoạn thẳng ở
Hình 29, ta thấy biên độ nhiệt
trung bình của tháng 3 là cao
nhất và biên độ nhiệt trung
bình của tháng 10 là thấp
nhất.

Giải:
b) Ta có các nhận xét sau:
• Biên độ nhiệt trung bình tháng tăng
trong các khoảng thời gian: tháng
1 – tháng 3; tháng 10 – tháng 11.
• Biên độ nhiệt trung bình tháng
giảm trong các khoảng thời gian:
tháng 3 – tháng 10; tháng 11 –
tháng 12.

Chú ý:
Theo dõi biên độ nhiệt trung
bình tháng của một khu vực
trong khoảng thời gian đủ dài ta
có thể nhận biết được những nét
đặc trưng khí hậu của khu vực
đó.

Ví dụ 3: Biểu đồ hình quạt tròn ở Hình 30 biểu diễn kết quả
thống kê (tính theo tỉ số phần trăm) kế hoạch chi tiêu hàng
tháng của gia đình bác Hạnh.
a) Khoản chi tiêu nào của gia đình bác Hạnh là lớn nhất?
b) Số tiền chi tiêu hàng tháng của gia đình bác Hạnh dành cho
ăn uống gấp bao nhiêu lần số tiền dành cho tiết kiệm?
c) Tính số tiền gia đình bác Hạnh tiết kiệm hàng tháng theo kế
hoạch, biết tổng thu nhập hàng tháng của gia đình bác Hạnh là
25 triệu đồng.
Giải:
a) Khoản chi tiêu hàng tháng dành cho ăn uống của gia đình bác Hạnh là lớn nhất.
b) Do 35 : 20 = 1,75 nên số tiền chi tiêu hàng tháng của gia đình bác Hạnh dành cho ăn
uống gấp 1,75 lần số tiền dành cho tiết kiệm.
c) Số tiền gia đình bác Hạnh tiết kiệm hàng tháng theo kế hoạch là: 25 . 20% = 5 (triệu

Ấn để đến trang
sách

Bài tập 1 (SGK – tr23) Biểu đồ cột kép ở Hình 33 biểu diễn thu nhập
bình quân đầu người/năm của Việt Nam và Singapore trong các năm
2015, 2016, 2017, 2018, 2019, 2020.

a) Lập bảng thống kê tỉ số thu nhập bình quân đầu người/năm của Singapore và thu
nhập bình quân đầu người/năm của Việt Nam trong các năm nói trên theo mẫu ở
Bảng 11 (viết tỉ số ở dạng số thập phân và làm tròn đến hàng phần mười).
Năm

2015

2016

2017

2018

2019

2020

Tỉ số thu nhập bình quân đầu
người/năm của Singapore và thu 26,54
?
nhập bình quân đầu người/năm

25,82
?

23,80
?

25,95
?

24,04
?

21,52
?

b) Nêu nhận xét về sự thay đổi của các tỉ số trong Bảng
11.
Dựa vào bảng thống kê ta thấy từ năm 2015 đến năm 2017, tỉ số
giảm dần. Từ năm 2017 đến năm 2018, tỉ số tăng. Từ năm 2018
đến năm 2020, tỉ số giảm nhanh.

Ấn để đến trang
sách

Chuẩn bị trước
Ôn lại các kiến thức
đã học trong bài

Hoàn thành

Bài 3: Phân tích và xử

các bài tập trong

lí dữ liệu thu được ở

SBT

dạng bảng, biểu đồ Tiết 2