SỞ GD & ĐT THANH HÓA
TRƯỜNG: THPT ĐÀO DUY TỪ

GIÁO ÁN ĐIỆN TỬ MÔN LỊCH SỬ
LỚP 10
GS: Lê Thị Khánh Vân
GVHD: Nghiêm Thị Hà

TRÒ CHƠI Ô CHỮ BÍ MẬT
CÂU 1

B

Ắ

C

N

I

N

H

CÂU 2

N

Ô

N

G

N

G

H

I

Ệ

Q

U

Ố

C

N

G

Ữ

Y

D

Ư

Ợ

C

N

T

R

U

CÂU 3
CÂU 4
CÂU 5

K

I

Ê

CÂU 6

H

Á

N

TỪ KHÓA

T

R

I

Ề

U

N

G

U

P

C

Y

Ễ

N

Câu
5:Chùa
Thiên
Mụ
(Ông
Thừa
–Trác
Huế
là thành
tựu
của
Câu1:Tượng
6: Cùng
với sự
suy
thoái
của
Nho
giáo
thì
văn
học
chữ
Câu
Phật
Bà
Quan
Âm
Nghìn
Mắt
ởnhiều
chùa
4:Hải
Thượng
Lãn
LêThiên
Hữu
là)Nghìn
tác
giảTay
của
2: Chính
quânxuất
điềnhiện
là chính
sách
kinh
CâuCâu
3: Loại
hình sách
chữ
viết
ở nước
ta từ
thếtếkỉnào?
XVII?
lĩnh
vực
nghệ
thuật
nào của nướcBút
ta mất
dần
vịtiếng
thế
từ
thếlĩnh
kỉnào?
XVI
đến
Tháp
nay
thuộc
tỉnh
nào
nước
ta?thế kỉ XVIII?
bộ
sách
nổi
trên
vực
nào?

IV
VIỆT NAM Ở NỬA ĐẦU THẾ KỈ XIX

Chương

Bài

25

TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ,
VĂN HÓA DƯỚI TRIỀU NGUYỄN
(Nửa đầu thế kỉ XIX)

3

1. Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước
- chính sách ngoại giao
NỘI
DUNG

2. Tình hình kinh tế và các chính sách của

BÀI

nhà Nguyễn

HỌC

3. Tình hình văn hóa - giáo dục

Tiết 31. Bài 25. TÌNH HÌNH CHÍNH TRỊ, KINH TẾ ,VĂN HÓA DƯỚI TRIỀU NGUYỄN (Nửa
đầu thế kỉ XIX).

1. Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước-chính
sách ngoại giao
a. Sự thành lập nhà Nguyễn:

Nhà Nguyễn được
thành lập như thế nào?

1802
Phú Xuân ( Huế )

Triều
Nguyễn
Nguyễn Ánh

• Năm 1802, Nguyễn Ánh lên ngôi Hoàng đế, lập ra nhà
Nguyễn
• Đóng đô: Phú Xuân (Huế)
• 1804, đổi tên nước thành Việt Nam, sau đó đổi thành
Đại Nam.

Vua Gia Long
(1802 -1819)

Kinh thành Huế

b. Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước

Các biện pháp nhà
Nguyễn sử dụng để xây
dựng và củng cố bộ máy
nhà nước?

•

Thời Vua Gia Long
Vua

+ Chính quyền
trung ương tổ
chức theo mô
hình nhà Lê sơ

Ngự sử đài

Lại

Bộ

6 bộ

Lễ

Binh

Hàn lâm viện

Hình

Công

Tác dụng của bộ máy nhà nước dưới thời vua
=> Tập trung quyền lực vào tay Vua
Gia Long?

1

Xây dựng và củng cố bộ máy nhà nước-chính sách
ngoại giao
b. Tổ chức bộ máy nhà nước thời Nguyễn:
- Trung ương: theo mô hình thời Lê sơ.
- Địa phương:
Bắc thành (các trấn ở Bắc Bộ)
+
Gia Long:
chia nước
thành 3
vùng

Gia Định thành (các trấn ở Nam Bộ)

Trực Doanh (các trấn ở Trung Bộ)

Bắc thành
Trực
doanh

Mỗi thành có một
Tổng trấn trực tiếp
trông coi

Gia Định
thành

Đến thời Vua Minh Mạng tổ chức
chính quyền có sự thay đổi như
thế nào?

+ Thời Vua Minh Mạng
Năm 1831 - 1832, vua Minh Mạng chia cả
nước thành 30 tỉnh và 1 phủ Thừa Thiên. Đứng
đầu tỉnh là Tổng đốc và Tuần phủ.
Dưới tỉnh là phủ, huyện (châu), tổng, xã.

Cuộc cải cách hành
chính của Minh
Ý nghĩa:
Thống
Mạng
có ýnhất
nghĩađất
gì?nước về

mặt hành chính, cơ sở tạọ điều
kiện phát triển.

Lược đồ các đơn vị hành chính Việt Nam thời Minh Mạng
14

- Tuyển chọn quan lại

Tuyển chọn quan
lại chủ yếu thông
qua giáo dục,
khoa cử.

Các tân khoa nhận áo mũ vua ban

- Luật pháp:

+ Bộ Hoàng Việt luật lệ hay còn gọi là Luật Gia
Long (gần 400 điều).
+ Nhằm bảo vệ quyền lợi của giai cấp thống
trị, các tôn ti trật tự phong kiến và các vấn đề
kinh tế, xã hội, chính trị, văn hoá.

Trang bìa của Hoàng Việt luật lệ do Tổng trấn Bắc Thành Nguyễn Văn
Thành chủ biên bao gồm 22 quyển và 398 điều.

Mộc bản và bản dập cuốn Hoàng Việt luật lệ

- Quân đội
Được tổ chức quy cũ, chặt chẽ, khoảng 20
vạn người, được trang bị vũ khí đầy đủ song
còn thô sơ, lạc hậu.
Cấm Vệ Quân Triều Nguyễn

Binh lính người
Việt thời Nguyễn

Súng thần công và
đạn hình khối tròn
chế tạo bằng đá, gang. 

21

c. Chính sách ngoại giao
+ Thuần phục nhà Thanh (Trung Quốc).
+ Bắt Lào và Campuchia thuần phục.
+ Với phương Tây đóng cửa không chấp nhận
việc đặt ngoại giao của họ.
- Tích cực: Giữ được quan hệ hòa hiếu với các nước
láng giềng.
Em
có chế:
nhậnLàm
xét cho
gì về
ngoại
- Hạn
đấtchính
nước sách
lạc hậu,
kémgiao
phát
của nhà
Nguyễn?
triển.
Đặt đất
nước đứng trước nguy cơ bị xâm lược.

2. Tình hình kinh tế và chính sách của
nhà Nguyễn

Các em quan sát sách giáo
khoa trang 127 và 128 kể tên
các chính sách của nhà
Nguyễn trong lĩnh vực nông
nghiệp, thủ công nghiệp và
thương nghiệp

 Nông nghiệp
Chính sách quân điền

Khuyến khích khai hoang
Nông nghiệp phục hồi đời
sống nhân dân khó khăn

Tại sao nhà Nguyễn quan
tâm đến sản xuất nông
nghiệp nhưng đời sống
nhân dân lại khó khăn?

+ Nhà Nguyễn đã có những biện pháp triển
nông nghiệp, tuy nhiên đó chỉ là những biện
pháp truyền thống, chưa có hiệu quả cao.
+ Nông nghiệp lúc bấy giờ vẫn là nông nghiệp
thuần phong kiến, lạc hậu.
=> Đời sống nhân dân khó khăn.

 Thủ công nghiệp
Thủ công nghiệp nhà nước
có quy mô lớn

Chế độ
công tượng
hà khắc

Thủ công nghiệp trong
nhân dân được duy trì
Nghề mới: in tranh dân
gian

Tranh dân gian Đông Hồ

 Thương nghiệp
Nội thương: Chính sách
thuế khóa phức tạp
Ngoại thương: độc quyền;
hạn chế giao thương với
phương Tây
=> Các đô thị Hội An, Phố Hiến,
Thanh Hà,… tàn lụi dần

Em có nhận xét gì về chính sách ngoại
thương nhà Nguyễn?
Chính sách ngoại thương của nhà Nguyễn ( nhất là hạn
chế ngoại thương với phương Tây) không tạo điều kiện
cho sự phát triển giao lưu và mở rộng sản xuất. Không
xuất phát từ nhu cầu tự cường dân tộc mà xuất phát
từ mua bán của triều đình.

Lĩnh vực

Chính sách, biện pháp

Nông nghiệp

- Quân điền
- Khuyến khích khai hoang

Thủ công nghiệp

- Xây dựng nhiều quan xưởng
- Phát triển một số ngành nghề

Thương nghiệp

- Nội thương:
+ Đánh thuế nặng
- Ngoại thương:
+ Nắm độc quyền

3. Tình hình văn hóa – giáo dục

Hãy quan sát video và hoàn
thiện phiếu học tập về các
thành tựu của văn hóa – giáo
dục nhà Nguyễn ở nửa đầu thế
kỉ XIX.

Lĩnh vực
Tư tưởng,
tôn giáo

Thành tựu

Giáo dục
Văn học
Sử học
Kiến trúc
Nghệ thuật
34

Lĩnh vực
Tư tưởng,
tôn giáo

Thành tựu
Độc tôn Nho giáo, hạn chế Thiên chúa
giáo.

Giáo dục
Văn học
Sử học
Kiến trúc
Nghệ thuật
36

Lĩnh vực

Thành tựu

Tư tưởng,
tôn giáo

Độc tôn Nho giáo, hạn chế Thiên chúa
giáo.

Giáo dục

Nho học củng cố.

Văn học
Sử học
Kiến trúc
Nghệ thuật
37

38

Lĩnh vực

Thành tựu

Tư tưởng,
tôn giáo

Độc tôn Nho giáo, hạn chế Thiên chúa
giáo.

Giáo dục

Nho học.

Văn học

Văn học chữ Nôm phát triển.

Sử học
Kiến trúc
Nghệ thuật
39

40

Nguyễn Du 
(1766–1820)

41

Lĩnh vực

Thành tựu

Tư tưởng,
tôn giáo

Độc tôn Nho giáo, hạn chế Thiên chúa
giáo.

Giáo dục

Nho học.

Văn học

Văn học chữ Nôm phát triển.

Sử học

Quốc sử quán được thành lập

Kiến trúc
Nghệ thuật
42

43

Lĩnh vực

Thành tựu

Tư tưởng,
tôn giáo

Độc tôn Nho giáo, hạn chế Thiên chúa
giáo.

Giáo dục

Nho học.

Văn học

Văn học chữ Nôm phát triển.

Sử học

Quốc sử quán được thành lập

Kiến trúc

Quần thể di tích Cố đô Huế, cột cờ Hà
Nội

Nghệ thuật
44

45

Mộ vua Gia Long và hoàng hậu

Lăng vua Minh Mạng

47

Lăng vua Tự Đức

48

Cột cờ Hà Nội
(khởi công
năm 1805,
hoàn thành
năm 1812)

.

Quần thể di tích cố đô Huế