Chào cô và các
bạn đã đến với bài
thuyết trình hôm
nay của nhóm 1

___
_
Giới thiệu thành viên

______
- Kim Ngọc: Soạn nội dung.
- Toàn: làm PowerPoint, MC.
- Nam: làm PowerPoint.
- Lâm: thuyết trình phần Nhật Thực.
- Thanh: thuyết trình phần Nguyệt Thực.
- Phát: thuyết trình phần Thủy Triều.

Chuyên đề vật lý 10

Bài 6: Một số hiện
tượng thiên văn
Khởi động
Mời các bạn xem video sau đây

• Đây là trận chiến
• nào?
Ngô Quyền đã dựa vào hiện tượng nào
của thiên nhiên để chớp thời cơ, đánh
thắng địch?

Bài 6: Một số hiện
tượng thiên văn

Mục tiêu bài học
Quan sát và giải thích sơ lược nguyên nhân gây ra hiện tượng: nhật
thực, nguyệt thực, thủy triều.

Nhật thực

Nguyệt thực

Thủy triều

Tóm tắt bài học

1. Nhật thực.

Thế nào là hiện
tượng nhật thực?

1. Nhật thực.
Nhật thực là hiện tượng Mặt
trăng che khuất một phần hay
toàn phần Mặt Trời.
Hiện tượng được quan sát
vào ban ngày.

1. Nhật thực.

Vì sao lại có hiện tượng nhật thực?
Điều kiện về vị trí của các thiên thể để
xảy ra hiện tượng là gì?

1. Nhật thực.
Mặt Trăng được Mặt Trời chiếu sáng. Do kích thước Mặt Trời lớn
hơn Mặt Trăng rất nhiều và cả hai đều có dạng hình cầu nên bóng
của chúng có dạng hình nón.

Hình 1: nhật
thực toàn phần

Khi Mặt Trời, Mặt Trăng và
Trái Đất thẳng hàng, đồng
thời Mặt Trăng ở giữa Mặt
Trời và Trái Đất thì hiện
tượng có thể xảy ra.

1. Nhật thực.
Quan sát hai hình và
cho biết: đâu là nhật
thực toàn phần, đâu là
nhật thực một phần. Mô
tả quá trình diễn ra nhật
thực.?

Hình 1: nhật
thực toàn phần

Hình 2: nhật thực hình

1. Nhật thực.
Tại hình 1 A

Tại hình 2 A

Nhật thực một phần

- Hình 1: A là nhật thực toàn phần, B là nhật thực một phần.
- Hình 2: A là nhật thực hình khuyên, B&C là nhật thực một phần.

1. Nhật thực.

Mô tả quá trình diễn ra nhật thực

1. Nhật thực.

Mô tả quá trình diễn ra nhật thực

Khi ở trong vùng bóng tối của Mặt Trăng (vị trí
A trong Hình 1), người quan sát sẽ thấy Mặt
Trời bị đĩa tối Mặt Trăng che khuất hoàn toàn.
Đây là nhật thực toàn phần.

Nếu trong vùng bóng tối của Mặt Trăng không
chạm đến Trái Đất và xét ở vị trí A hình 2,
người quan sát sẽ thấy một vành sáng xung
quanh đĩa tối của Mặt Trăng. Đây là nhật thực
hình khuyên.

Sau pha cực đại, Mặt Trăng dần di chuyển ra khỏi vùng ánh sáng do Mặt Trời chiếu lên Trái
Đất. Khi đĩa tối của Mặt Trăng ra khỏi Mặt Trời thì nhật thực kết thúc.

iếp nhật
lâu vào
ng mạnh
gười. Khi
mắt sẽ bị
ng màng
chiếu lâu
tinh thể

1. Nhật thực.

Trả lời câu hỏi 3

Việc dùng mắt để quan sát trực tiếp nhật thực có an toàn không?
Giải thích và trình bày một số phương pháp để quan sát nhật thực.

1. Nhật thực.

Trả lời câu hỏi 3

Việc dùng mắt để quan sát trực tiếp nhật thực có an toàn không?
Giải thích và trình bày một số phương pháp để quan sát nhật thực.
Để quan sát nhật thực an toàn chúng ta có thể sử dụng
Dùng mắt để quan sát trực tiếp nhật thực
kính chuyên dụng hoặc quan sát ảnh nhật thực qua kính
là không an toàn. Nhìn lâu vào Mặt Trời
thiên văn chiếu lên tấm bìa.

hoặc các nguồn sáng mạnh đều không tốt
cho mắt con người. Khi nhìn trực tiếp vào
Mặt Trời mắt sẽ bị tổn thương có thể dẫn
đến bỏng màng lưới. Ngoài ra, các tia cực
tím chiếu lâu vào mắt có thể gây đục thủy
tinh thể và thoái hóa điểm vàng.

1. Nhật thực.

Trả lời câu hỏi 3

Việc dùng mắt để quan sát trực tiếp nhật thực có an toàn không?
Giải thích và trình bày một số phương pháp để quan sát nhật thực.
Để quan sát nhật thực an toàn chúng ta có thể sử
dụng kính chuyên dụng hoặc quan sát ảnh nhật
thực qua kính thiên văn chiếu lên tấm bìa.

nhật
vào
mạnh
. Khi
sẽ bị
màng
u lâu
h thể

1. Nhật thực. Vận dụng:

1. Nhật thực.

Vận dụng:

Hình ảnh này thuộc kiểu nhật thực một phần hay nhật thực hình khuyên.
Vì có một vòng sáng xung quanh đĩa tối của Mặt Trăng.

2. Nguyệt thực
Nguyệt thực là gì?

2. Nguyệt thực

Nguyệt thực là hiện tượng người ở
Trái Đất thấy Mặt Trăng bị che
khuất vào ban đêm

2. Nguyệt thực

Phân loại

Nguyệt thực toàn phần

Nguyệt thực một phần

Xảy ra khi Mặt Trăng đi vào vùng bóng
tối của Trái Đất. Lúc này, Mặt Trăng sẽ
có màu đỏ đồng hoặc màu cam sẫm,
thường được gọi là Trăng máu.

Xảy ra khi Mặt Trăng đi qua vùng bóng
mờ của Trái Đất. Lúc này Mặt Trăng sẽ
mờ đi và không còn sáng rõ nét như
thông thường.

2. Nguyệt thực

Video về hiện tượng
Nguyệt thực

2. Nguyệt thực

Quan sát hình 6.9 và mô tả quá trình diễn ra
hiện tượng nguyệt thực.

2. Nguyệt thực

2. Nguyệt thực
Trình bày điều kiện về vị trí của Mặt Trăng, Trái Đất và Mặt Trời để
có thể xảy ra hiện tượng nguyệt thực.

2. Nguyệt thực
Mặt Trời, Trái Đất và Mặt
Trăng thẳng hàng. Khi đó,
Trái Đất che khuất một phần
hay toàn bộ ánh sáng từ Mặt
Trời chiếu đến Mặt Trăng.
Mặt Trăng không phản xạ lại
ánh sáng đến mắt chúng ta để
nhìn thấy.

2. Nguyệt thực
Tại sao hiện tượng nhật thực chỉ có thể quan sát thấy
trong vài phút trong khi hiện tượng Nguyệt thực có thể
diễn ra trong khoảng vài giờ ?

2. Nguyệt thực
Trả lời

Vì Trái Đất có kích thước lớn hơn so
với Mặt Trăng, nên Mặt Trăng mất
thời gian lâu hơn cho quá trình di
chuyển vào và di chuyển ra khỏi vùng
bóng tối Trái Đất.

2. Nguyệt thực

So sánh sự giống nhau và khác nhau giữa hiện
tượng nhật thực và hiện tượng nguyệt thực.

2. Nguyệt thực
Trả lời

Giống nhau:
Đều là các hiện tượng thiên văn xảy ra khi Trái Đất,
Mặt Trời, Mặt Trăng nằm trên cùng mặt phẳng và
thẳng hàng với nhau

2. Nguyệt thực
Trả lời

Khác nhau

3. Thuỷ Triều

Thủy triều là gì??

3. Thuỷ Triều
Hiện tượng mực nước dâng lên cao hoặc
hạ thấp xuống có chu kỳ được gọi là hiện
tượng thủy triều.

3. Thuỷ Triều

Triều cao

Triều thấp

3. Thuỷ Triều

Giải thích hiện tượng

3. Thuỷ Triều

Triều cường

Triều kém

3. Thuỷ Triều
Video về hiện
tượng Thuỷ Triều

3. Thuỷ Triều
Giải thích tại sao mặt trăng lại gây hiện
Giải thích tại sao Mặt Trăng lại gây hiện tượng thủy
tượng thủy triều mạnh hơn so với mặt trời
triều mạnh hơn so với Mặt Trời mặc dù khối lượng
mặc dù khối lượng mặt trăng nhỏ hơn mặt
Mặt Trăng nhỏ hơn Mặt Trời rất nhiều?
trời rất nhiều.

3. Thuỷ Triều
Lực hấp dẫn giữa các thiên thể phụ thuộc vào khối lượng và
khoảng cách giữa các thiên thể.

3. Thuỷ Triều
Mặc dù Mặt Trăng có khối lượng nhỏ hơn nhiều so với Mặt
Trời nhưng khoảng cách từ Mặt Trăng đến Trái Đất gần hơn rất
nhiều so với khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời. Do đó, lực
hấp dẫn do Mặt Trăng tác dụng lên lớp nước trên bề mặt Trái
Đất mạnh hơn đáng kể so với lực hấp dẫn do Mặt Trời tác dụng
lên lớp nước trên bề mặt Trái Đất. Vì vậy Mặt Trăng lại gây
hiện tượng thuỷ triều mạnh hơn so với Mặt Trời.

——

3. Thuỷ Triều

Theo em, hiện tượng thủy triều có phải là nguyên
nhân chính làm mực nước trên các đại dương ngày
càng dâng cao hay không?

3. Thuỷ Triều
Hiện tượng thuỷ triều không phải là nguyên nhân chính làm
cho mực nước trên các đại dương ngày càng dâng cao vì:
- Hiện tượng thuỷ triều chỉ làm cho mực nước tại một nơi
dâng lên tối đa 2 lần một ngày.
- Dưới tác dụng lực hấp dẫn của Mặt Trăng và Mặt Trời
lớp nước chỉ bị kéo dẹt ra và thể tích lớp nước không bị thay
đổi.

3. Thuỷ Triều

3. Thuỷ Triều

Lợi ích:
+ Cung cấp nước sản xuất và sinh hoạt.
+ Bối đắp phù sa màu mỡ.
+ Có giá trị về thuỷ điện và thuỷ lợi.
+ Giao thông vận tải và du lịch.
+ Nuôi trồng, đánh bắt thuỷ hải sản.

Tác động tiêu cực:
+ Triều cường lên cao gây ngập úng.
+ Thuỷ triều đỏ (được biết là hiện
tượng “nước nở hoa”) làm cho sinh vật
dưới nước chết hàng loạt.

Câu hỏi
trắc nghiệm

Câu 1: Quan sát Nhật Thực khi nào?
A. khi Mặt Trăng che khuất một phần hoặc hoàn toàn
Mặt Trời, vào ban ngày
B. khi Mặt Trời che khuất một phần hoặc hoàn toàn Mặt
Trăng, vào ban ngày.
C. khi Mặt Trăng che khuất một phần hoặc hoàn toàn
Mặt Trời, vào ban đêm.
D. khi Mặt Trời che khuất một phần hoặc hoàn toàn Mặt
Trăng, vào ban đêm.