CHÀO MỪNG CÁC EM
ĐẾN VỚI BUỔI HỌC
KHOA HỌC TỰ NHIÊN 8

单击此处添加目录
KHỞI ĐỘNG

0
2

Think

Pair

01

Kể tên các hiện tượng em quan
sát được trong đoạn video vừa
xem?
02

Question

Share

Theo em, nguyên nhân của
các hiện tượng này là gì?

Bài 20. HIỆN TƯỢNG
NHIỄM ĐIỆN DO CỌ XÁT

01

Vật nhiễm điện

02

Giải thích sơ lược
về sự nhiễm điện
do cọ xát

03

Luyện tập

04

Vận dụng

01

Vật nhiễm điện

THÍ NGHIỆM
Hoạt động nhóm

单击此处添加目录
A. Thí nghiệm 1
Chuẩn bị:
Một thanh thước nhựa
Một mảnh vải len, một
mảnh vải lụa
Giấy vụn, một quả bóng
bay
Một quả cầu nhựa treo
trên giá đỡ

Tiến hành:
1. Đưa một đầu thanh thước nhựa lại gần
các mẩu giấy vụn hay một quả cầu bằng
nhựa xốp nhỏ treo trên giá đỡ. Hãy quan
sát xem có hiện tượng gì xảy ra không?

单击此处添加目录
A. Thí nghiệm 1
Tiến hành:
2. Dùng mảnh vải len cọ xát nhiều lần vào thanh thước
nhựa. Sau đó đưa thanh thước nhựa lại gần các mẩu giấy
vụn hay quả cầu treo trên giá đỡ. Quan sát hiện tượng
xảy ra với các mẩu giấy và quả cầu?

Vải khô

单击此处添加目录
A. Thí nghiệm 1
3. Ghi kết quả quan sát được (hút hay đẩy) vào bảng sau đây:
Phiếu học tập số 1
Nhóm:.............
Yêu cầu 1: Quan sát thí nghiệm và hoàn thành bảng kết quả thí
nghiệm sau:
Các vật
Vật cọ xát
Thanh thước nhựa
Quả bóng bay

Mẩu giấy vụn

Quả cầu nhựa xốp

(hút hay đẩy)

(hút hay đẩy)

单击此处添加目录
A. Thí nghiệm 1
4. Làm thí nghiệm tương tự, nhưng thay thước nhựa bằng
một quả bóng bay được cọ xát bằng mảnh vải len. Sau đó ghi
kết quả quan sát được (hút hay đẩy) vào bảng

Phiếu học tập số 1
Các vật
Vật cọ xát

Nhóm:.............
Mẩu giấy vụn

Quả cầu nhựa xốp

(hút hay đẩy)

(hút hay đẩy)

Thanh thước nhựa

hút

Quả bóng bay

hút

hút
hút

单击此处添加目录
A. Thí nghiệm 1
Nhận xét:
Phiếu học Phiếu
tập số học
1 tập số 1
Nhóm:.......
Yêu cầu
cầu 2:
2: Hoàn
Hoàn thành
thành các
các nhận
nhận xét
xét dưới
dưới đây:
đây:
Yêu

a. Sau
nhựa
hút vụn giấy, nên
nó nên
đã bịnó đã
Sau khi
khicọ
cọxát,
xát,thước
thước
nhựa…………vụn
giấy,
bị…………
nhiễm
điện
Tươngtự,
tự,sau
saukhikhi
quả cầu
b. Tương
cọ cọ
xát,xát,
quảquả
bóngbóng……được
hút được quả cầu
nhựa xốp
xốp là
là vì
vì nó
nó đã
đã bị
bị…
nhựa
nhiễm điện
c. Làm
Làm cho
cho một
một vật
vật nhiễm
nhiễm điện
điện bằng
bằng cách
cách….…………
c.
cọ xát.
d. Vật
Vật nhiễm
nhiễmđiện
điệncó
cókhả
khảnăng
nănghút...............
các nhẹ.
vật nhỏ
d.
các vật nhỏ
Vật nhẹ .
Vật nhiễm điện còn được gọi là vật…………..
nhiễm điện còn được gọi là vật mang điện tích.

单击此处添加目录
A. Thí nghiệm 1
Kết luận:
- Làm cho một vật nhiễm điện bằng cách cọ xát.
- Vật nhiễm điện có khả năng hút các vật nhỏ
nhẹ. Vật nhiễm điện còn được gọi là vật mang
điện tích.

单击此处添加目录
B. Thí nghiệm 2
Chuẩn bị:
Hai thanh thước nhựa, một
quả bóng bay hay một thanh
thuỷ tinh.
Một mảnh vải len.
Giá thí nghiệm, dây treo.

Tiến hành:
1. Lấy một thanh nhựa cọ
xát nhiều lần vào mảnh vải
len. Sau đó treo thanh này
lên giá thí nghiệm.
2. Dùng mảnh vải len cọ xát
thanh nhựa thứ 2. Sau đó
đưa 2 thanh nhựa lại gần
nhau, quan sát xem chúng
hút hay đẩy nhau.

单击此处添加目录
B. Thí nghiệm 2
Tiến hành: Dùng mảnh vải len cọ xát hai thanh nhựa
giống nhau.




Đưa hai thanh nhựa đã cọ xát lại gần nhau.

单击此处添加目录
B. Thí nghiệm 2
Tiến hành:
3. Cọ xát thanh nhựa bằng vải len và
treo lên giá thí nghiệm.
4. Đưa đầu
cọ xát bằng
đã được cọ
màu. Quan
hút nhau.

thanh thủy tinh đã được
mảnh vải lụa lại gần đầu
xát của thanh nhựa sẫm
sát xem chúng đẩy hay

5. Ghi kết quả quan sát được bằng cách hoàn thành
phiếu học tập sau đây:

单击此处添加目录
B. Thí nghiệm 2
Nhận xét
Phiếu học tậpPhiếu
số 2 học tập số 2 Nhóm:.......
Yêucầu:
cầu:Hoàn
Hoànthành
thànhcác
cácnhận
nhậnxét
xétdưới
dướiđây:
đây:
Yêu
1, Hai
Hai thanh
thanh nhựa
nhựa giống
giống nhau,
nhau, được
được cọ
cọ xát
xát như nhau thì mang điện
1,
tích …………..
cùng loại với
Khinhau
đặt gần
nhau
chúng đẩy nhau ra bởi vì
tích
Khi nhau.
đặt gần
chúng
……...............
chúngđã
đãnhiễm
nhiễmđiện
điện………
giống nhau (cùng loại với nhau)
chúng
2. Tương
Tương tự,
tự, sau
sau khi
khi cọ
cọ sát,
sát, thanh
thanh thước
thước nhựa và thanh thuỷ tinh
2.
đều trở
trở thành vật
nhiễm
gầnchúng…….....
nhau chúng hút
nhau
đều
………
Khiđiện.
đặt Khi
gầnđặt
nhau
nhau
bởibởi
vì
vì chúng
nhiễm
điện
khác nhau (khác loại với nhau).
chúng
đã đã
nhiễm
điện
………
3.Có
Cóhai
hailoại
loạiđiện
điệntích
tíchlàlàđiện
điện
tích
dươngvàvàđiện
điện
tích
âm. Các vật
3.
tích
…….…
tích
……...
mang điện
điện tích
tích cùng
cùng loại
loại thì
thì………..
đẩy nhau,
mang
điệnđiện
tíchtích
khác
loạiloại
thì
mang
nhau,
mang
khác
hút nhau.

单击此处添加目录
B. Thí nghiệm 2
Có hai loại điện tích là điện tích dương
(dấu +) và điện tích âm (dấu -)
Các vật mang điện tích cùng loại thì
đẩy nhau, mang điện tích khác loại thì
hút nhau.

Kết luận:
* Quy

ước:

- Điện tích của thuỷ tinh khi cọ xát vào lụa là
điện tích dương (+).
- Điện tích của thanh nhựa sẫm màu khi cọ
xát vào vải khô là điện tích âm (-).

02

Giải thích sơ lược về sự nhiễm
điện do cọ xát

单击此处添加目录
Hoạt
động nhóm đôi
Nêu và vẽ minh hoạ mô hình
Câu 1: cấu tạo của hạt nguyên tử.

Electron trong nguyên tử có
Câu 2: thể dịch chuyển như thế nào?

Electron có thể dịch
chuyển từ nguyên tử này
sang nguyên tử khác hoặc
từ vật này sang vật khác.

单击此处添加目录
Quan
sát hiện tượng - Hoạt động nhóm đôi
Xem đoạn video, quan sát hiện tượng, hoạt động
nhóm trả lời 2 câu hỏi sau:
Nguyên nhân nào làm cho sau khi cọ
xát quả bóng bay vào tóc, quả bóng
Câu 3:
bay mang điện tích âm còn tóc mang
điện tích dương?

Câu 4:

Khi nào một vật trở thành vật
nhiễm điện dương? trở thành
vật nhiễm điện âm?

单击此处添加目录
Nhận
xét - Hoạt động nhóm đôi
Câu 3:

Sau khi cọ xát tóc nhiễm điện dương
 Sau khi cọ xát: tóc cho electron (mất bớt
electron)  nhiễm điện dương.
Sau khi cọ xát quả bóng bay nhiễm điện âm
 Sau khi cọ xát : quả bóng bay nhận thêm electrôn
 nhiễm điện âm.

Câu 4: Một vật nhiễm điện âm nếu nhận thêm electrôn
Một Vật nhiễm điện dương nếu mất bớt electrôn

单击此处添加目录
Giải
thích về sự nhiễm điện do cọ xát
Nguyên tử gồm hạt
nhân mang điện dương
và các electrôn mang
điện âm chuyển động
quanh hạt nhân.
electrôn có thể dịch
chuyển từ nguyên tử
này sang nguyên tử
khác, từ vật này sang
vật khác.

Một vật nhiễm
điện âm nếu
nhận
thêm
electrôn

Kết luận:

Một vật nhiễm
điện dương
nếu mất bớt
electrôn.

03
Luyện tập
Trò chơi “Ai nhanh tay hơn”
Hoạt động nhóm đôi

单击此处添加目录
Thể lệ trò chơi:
Hình thức
tham gia

Quan sát câu hỏi trên màn hình tivi.
Hai bạn chung nhóm thảo luận và
chọn đáp án trả lời câu hỏi.
Trả lời câu hỏi bằng cách giơ thẻ có
đáp án sẵn.

Đánh giá
Cho điểm

Nhóm có nhiều đáp án đúng nhất và
thời gian trả lời sớm nhất

(www.plickers.com)

04
Vận Dụng
Hoạt động nhóm (8 nhóm)
Các nhóm cử đại diện lên bóc thăm
câu hỏi. Cả nhóm thảo luận và trả lời
các câu hỏi sau

单击此处添加目录
4. Vận Dụng
Câu Giải thích tại sao vào những
hỏi 1: ngày thời tiết khô ráo, đặc
biệt là những ngày hanh khô,
khi ta chải đầu bằng lược
nhựa, nhiều sợi tóc bị lược
nhựa hút kéo thẳng ra?
Khi ta chải đầu, lược nhựa cọ xát
nhiều lần với tóc khô, nên cả lược nhựa và
tóc đều bị nhiễm điện.
Do đó lược nhựa hút tóc ta kéo thẳng ra.

单击此处添加目录
4. Vận Dụng
Khi thổi vào mặt bàn ta sẽ thấy bụi
Câu
hỏi 2: bay đi. Vậy tại sao cánh quạt điện
thổi gió mạnh, nhưng sau một thời
gian có nhiều bụi bám vào cánh
quạt. Hãy giải thích?
- Khi hoạt động, cánh quạt quay nên cọ xát với
không khí => bị nhiễm điện => hút những hạt bụi
nhỏ trong không khí ở gần nó.
- Mép cánh quạt là nơi cọ xát nhiều nhất với không
khí => bị nhiễm điện nhiều nhất=> nên hút bụi

单击此处添加目录
4. Vận Dụng
Trong những ngày thời tiết khô ráo, khi ta lau
Câu
chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình tivi
hỏi 3:
bằng khăn bông khô thì vẫn thấy có bụi bông
bám vào chúng. Tại sao lại vậy?
Khi lau chùi gương soi, kính cửa sổ hay màn hình
tivi bằng khăn bông khô, thì mặt gương, mặt kính,
màn hình tivi được cọ xát với khăn bông nên chúng
bị nhiễm điện vì thế chúng sẽ hút các bụi vải ở gần.

单击此处添加目录
4. Vận Dụng
Giải thích hiện tượng: “ vào những ngày thời tiết
Câu
khô ráo, nhất là những ngày thời tiết hanh khô,
hỏi 4: khi cởi áo người bằng len, dạ hay sợi tổng hợp,
Khitatathường
cử độngnghe
cũng tiếng
như khi
cởitách
áo, do
áo len
lách
nhỏ.
Nếu(dạ
khihay
đó
sợiởtổng
hợp)
bị cọ tối,
xát nên
đã nhiễm
điện.chớp
Khi đó
giữali
trong
buồng
ta còn
thấy các
sáng
cácti”phần bị nhiễm điện trên áo len hay giữa áo len và
áo trong xuất hiện các tia lửa điện là các chớp sáng li
ti. Không khí khi đó bị giãn nở phát ra tiếng lách tách
nhỏ.

CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
Sự cọ xát mạnh giữa những giọt
nước trong luồng không khí bốc lên
cao là một trong những nguyên nhân
tạo thành các đám mây dông bị nhiễm
điện. Khi đó giữa các đám mây này
hoặc giữa chúng với mặt đất xuất hiện
tia lửa điện phát ánh chớp chói lòa. Do
nhiệt độ cao của tia lửa điện, không
khí giãn nở đột ngột, phát ra tiếng nổ
gọi là sấm (khi có tia lửa điện giữa hai
đám mây) hoặc tiếng sét (khi có tia lửa
giữa đám mây và mặt đất).

Ứng dụng sự nhiễm điện do cọ xát
Trong các phân xưởng dệt vải,
người ta thường treo những tấm
kim loại đã bị nhiễm điện ở trên
cao. Việc làm đó có tác dụng gì?
Biết rằng trong xưởng dệt có nhiều
bụi vải bay lơ lửng.
Trong các phân xưởng dệt vải thường có nhiều bụi
vải bay lơ lửng trong không khí, những bụi vải này có
hại cho sức khỏe của công nhân. Những tấm kim loại
nhiễm điện có tác dụng hút các bụi vải làm cho không
khí trong xưởng dệt ít bụi hơn.

DẶN DÒ
* Xem và hệ thống lại bài học bằng sơ đồ
tư duy vào vở ghi bài.
* Đọc phần “hiện tượng sấm sét lúc trời
mưa dông” và “điện nghiệm” trong SGK.
* Đọc và tìm 汇报：
hiểu thí
nghiệm
21/SGK.
PENG
导师： bài
BAOTU