CẤU TRÚC BIỆN PHÁP
A

Đặt vấn đề

B

Giải quyết vấn đề

C Minh chứng về hiệu quả của biện pháp
D

Cam kết

PHẦN A. ĐẶT VẤN ĐỀ
Ở lớp 3, sang học kì II các em bắt đầu được làm quen với dạng toán hợp cơ
bản, trong đó có dạng toán liên quan đến rút về đơn vị. Dạng toán này có
nhiều ứng dụng trong thực tế đòi hỏi các em phải có kĩ năng giải toán tốt, kĩ
năng ứng dụng thực tế hàng ngày.
Tuy nhiên, khi giảng dạy tôi nhận thấy kĩ năng giải toán nói chung và kĩ
năng giải bài toán có liên quan đến rút về đơn vị nói riêng của các em còn
nhiều hạn chế: các em chưa nắm được các bước giải, còn nhầm lẫn giữa các
kiểu bài, khi làm xong hầu như các em không kiểm tra lại... Hiểu được điều
ấy, tôi luôn trăn trở, suy nghĩ: Làm thế nào để có thể giúp các em học sinh lớp
3 giải tốt dạng toán này? Chính vì vậy, từ học kỳ II năm học 2020-2021 đến
nay, tôi đã mạnh dạn áp dụng một số biện pháp “Giúp học sinh lớp 3 giải tốt
dạng toán liên quan đến rút về đơn vị” để thực hiện và báo cáo tại Hội thi này.

PHẦN B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1. Thực trạng

1.1.
Ưu
điểm

- Tôi luôn nhận được sự giúp đỡ, hướng dẫn về phương
pháp dạy toán từ phía BGH nhà trường

- Nhiều em thích học toán, nắm được cách giải toán có lời
văn

- Đa số phụ huynh đã đồng hành, quan tâm đến việc học
của các em.

1.2.
Tồn tại
hạn
chế và
nguyên
nhân

1.2.1. Giáo viên
- Chưa có biện pháp cụ thể giúp
HS nắm chắc dạng toán liên quan
đến rút về đơn vị

- Là giáo viên trẻ, nên tôi chưa có
kinh nghiệm nhiều trong việc giúp
học sinh nắm chắc bài toán liên
quan đến rút về đơn vị.

1.2.2. Học sinh
- HS còn giải sai dạng toán liên
quan đến rút về đơn vị.
- Còn bị nhầm lẫn khi thực hiện
phép tính ở hai kiểu bài.

- Các em chưa đọc kĩ đề bài. Làm
xong không kiểm tra và thử lại.
- Do các em chưa phân biệt được
cách giải của 2 kiểu bài.

1.2.3. Phụ huynh
Nhiều phụ huynh chưa biết
hướng dẫn con làm bài tập ở
nhà.

Do phụ huynh chưa nắm được
phương pháp và cách giải dạng
toán rút về đơn vị.

Một số lỗi HS mắc phải khi làm bài ở dạng toán này
(bài của em Vân lớp 3C)

Thống kê số liệu khảo sát học sinh

 Thời điểm

Học kỳ 2 năm
học 2020-2021

Tổng
số HS

36

HS nắm chắc
bước giải toán

HS giải đúng và
trình bày đẹp

HS còn nhầm
lẫn khi giải toán

SL

%

SL

%

SL

%

8

16,7

5

13,9

23

69,4

2. Biện pháp giúp học sinh lớp 3 giải
tốt dạng toán liên quan đến rút về đơn
vị.

Nguyên nhân2.3.
-.........
2.1. Biện
pháp 1:
Trau dồi,
học hỏi,
nâng cao
năng lực
chuyên
môn của
bản thân

2.2. Biện
pháp 2:
Rèn cho
học sinh kỹ
năng đọc kĩ
đề bài và
thực hiện
các bước
giải.

Biện
pháp 3:
Hướng dẫn
học sinh
phân biệt
sự khác
nhau của
hai kiểu
bài toán
liên quan
đến rút về
đơn vị.

Giải pháp
2.4. Biện
pháp 4:
Hướng dẫn
học sinh
phương
pháp giải
các dạng
toán liên
quan đến
rút về đơn
vị.

2.5. Biện
pháp 5:
Tạo hứng
thú học
tập tích
cực của
học sinh.

BP 1

Trau dồi, học hỏi, nâng cao năng lực chuyên môn của bản thân.
Tích cực học tập trên các trang Web, các
tư liệu tham khảo

Cách thức,
quá trình áp
dụng biện
pháp

Học tập thông qua việc
SHCM và dự giờ đồng
nghiệp có kinh nghiệm
Vận dụng linh hoạt phương pháp và
hình thức dạy học trên lớp

Ảnh 1: Tham dự sinh hoạt
chuyên môn cấp huyện tại trường

Ảnh 2: Dự giờ đồng nghiệp

BP 2

Rèn cho học sinh kỹ năng đọc kĩ đề bài và thực hiện các bước giải.
Yêu cầu học sinh đọc kỹ đề bài toán,
xác định được các dữ kiện của bài toán

Cách thức,
quá trình áp
dụng biện
pháp

Hướng dẫn cho HS nắm
được 5 bước giải của dạng
toán có lời văn nói chung.
Hướng dẫn học sinh cách
kiểm tra lại sau khi đã làm
bài xong.

Bài toán: Có 35 lít mật ong chia đều vào 7 can. Hỏi 2 can có mấy
lít mật ong?

Hướng dẫn học sinh nắm chắc các bước chung để giải bài toán có lời văn
11

Đọc kĩ đề bài
2

CÁC
BƯỚC

Tóm tắt đề bài
3

4
5

Phân tích bài toán
Giải bài toán

Kiểm tra lời giải và đánh giá cách giải

Tóm tắt bài toán
Cách 1:

Cách 2:

1

Phân tích
bài toán

Bài toán cho biết gì?
2

Bài toán hỏi gì?

3

Muốn tìm cái đó ta cần biết gì?

4

Cái này biết chưa?

5

Còn cái này thì sao?

6

Muốn tìm cái chưa biết ta cần
dựa vào đâu? Làm như thế nào?

Hướng dẫn các em thông qua các bước để
kiểm tra lại bài sau khi giải xong.

Đọc lại
lời giải

Kiểm tra
các bước
giải xem
đã hợp lý
yêu cầu
của bài

Thử lại
các kết
quả vừa
tính từ
bước đầu
tiên

Thử lại kết
quả đáp số
xem đã
phù hợp
với yêu
cầu đề bài
chưa

Kết quả

BP 3

Hướng dẫn học sinh phân biệt sự khác nhau của hai kiểu bài toán
liên quan đến rút về đơn vị.

Các
bước
Bước 1
Giống
nhau

Dạng bài 1:

Dạng bài 2

8 túi: 40 kg dường

40kg đường: 8 túi

3 túi: ? kg đường

15kg đường: ? túi

Dạng bài 1
(Tìm giá trị của các phần)

Dạng bài 2
( Tìm số phần)

Tìm giá trị của 1 phần: (Thực hiện phép chia)
(Đây là bước rút về đơn vị)

Tìm giá trị của nhiều phần
Tìm số phần.
(Thực hiện phép nhân)
(Thực hiện phép chia)
Bước 2
Khác Lấy giá trị 1 phần nhân với số Lấy giá trị các phần chia cho giá
trị 1 phần.
nhau phần

BP 4

Hướng dẫn học sinh luyện tập củng cố nhận diện 2 kiểu bài.

Cho học sinh
luyện tập 2
kiểu bài toán
liên quan đến
rút về đơn vị
để HS nhận
diện
từng
kiểu bài và
cách giải mỗi
kiểu bài đó.

Bài toán 1:
5 túi gạo : 35 kg gạo
3 túi gạo : ? kg gạo
Bài toán 2:
20 lít mật ong: 4 thùng
35 lít mật ong: ? thùng
* Củng cố cách giải, mối quan hệ giữa các phép
tính trong 2 kiểu bài này. Nếu học sinh làm sai
hoặc nhầm lẫn thì dễ dàng phát hiện ra lỗi để sửa.
* Khắc sâu cách giải của từng kiểu bài để học sinh
không nhầm lẫn.

KẾT QUẢ

Tổng Nội dung so sánh
số HS

36

Trước khi
thực hiện

Sau khi thực
hiện

HS còn nhầm lẫn 2
dạng bài

19

2

HS không nhầm lẫn
2 dạng bài

17

34

BP 5

Tạo hứng thú học tập tích cực của học sinh
Thành lập đôi bạn cùng tiến để các
em hỗ trợ, giúp đỡ nhau cùng học tập

Cách thức,
quá trình áp
dụng biện
pháp

Tổ chức các trò chơi trong
giờ học toán, tạo hứng thú
tránh sự nhàm chán cho các
em.
Chụp bài làm tốt của hoc sinh chiếu
lên ti vi lớp học, chấm bài trên Zalo,
động viên khen ngợi học sinh ngay
trong từng giờ học.

Kết quả
Bài làm của em Linh được trực
tiếp chấm qua Zalo

Bài làm của em Phúc được
trực tiếp chấm qua Zalo

PHẦN C. MINH CHỨNG VỀ HIỆU QUẢ CỦA BIỆN PHÁP

 Thời điểm
Học kỳ II năm
học 2020-2021
Tháng 3/2022

Tăng/ giảm

Tổng
số HS

36
36

HS nắm chắc HS giải đúng và HS còn nhầm lẫn
bước giải toán trình bày đẹp
khi giải toán
SL

%

SL

%

SL

%

8
19

16,7
52,7

5
15

13,9
41,7

23
2

69,4
5,6

11

36

10

27,8

21

63,8

 Bài làm của học sinh
Trịnh Huyền Trang

Nguyễn Thị Hương Mai

1

PHẦN D. CAM KẾT

Biện pháp “Giúp các em học sinh lớp 3 giải tốt dạng toán liên
quan đến rút về đơn vị” tôi đã nghiên cứu và thực hiện tại lớp
3C trường Tiểu học Phúc Sơn, tôi không sao chép hoặc vi phạm
bản quyền của người khác. Tuy nhiên trong quá trình nghiên
cứu và thực hiện không sao tránh khỏi những hạn chế thiếu
sót, tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp từ BGK và quý
thầy cô./.