BÀI 36: KHÁI QUÁT VỀ SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT
TRIỂN Ở SINH VẬT

I. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
1. Sinh trưởng, phát triển là gì?
Sinh trưởng

Phát triển

- Sinh trưởng là sự tăng lên về kích
Sinh
là
thước
và
khối
lượng biến
của cơ
do ra
Phát triển
làtrưởng
những
đổithể
diễn
gì?
sự
tăngđời
lênsống
vềPhát
sốcủa
lượng
trong
mộtvà
cákích
thể bao
triển
là
thước
bào,trình
nhờliên
đó
thểvới
lớnnhau:
lên.
gồm 3tếquá
quan
gì?cơ
sinh trưởng, phân hóa tế bào, phân
hóa hình thái cơ quan và cơ thể.

I. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
1. Sinh trưởng, phát triển là gì?

Sinh trưởng: sự tăng lên về kích thước,
Sinh trưởng: sự tăng kích thước thân,
THẢO
LUẬN
NHÓM
khối lượng của cơ thể
sự tăng kích
thước
rễ, sự tăng kích
thước lá, sự tăng kích thước quả và
Phát triển: Trứng nở thành ấu trùng, sự
hạt,… Dấu hiệu nào thể hiện sự sinh trưởng; biến đổi nào thể
hình và
thành
các cơ quan và phát sinh
hiện sự phát triển của cây cam
ếch?
hình thái của ấu trùng, sự hình thành
Phát triển: sự nảy mầm, sự ra rễ, sự
chân trong giai đoạn chuyển từ giai
ra lá, sự ra cành, sự ra hoa, sự ra quả,
đoạn ấu trùng sang giai đoạn ếch
sự0:03:00
ra hạt,…
0:00:00
0:00:01
0:00:02
0:00:03
0:00:04
0:00:05
0:00:06
0:00:07
0:00:08
0:00:09
0:00:10
0:00:11
0:00:12
0:00:13
0:00:14
0:00:15
0:00:16
0:00:17
0:00:18
0:00:19
0:00:20
0:00:21
0:00:22
0:00:23
0:00:24
0:00:25
0:00:26
0:00:27
0:00:28
0:00:29
0:00:30
0:00:31
0:00:32
0:00:33
0:00:34
0:00:35
0:00:36
0:00:37
0:00:38
0:00:39
0:00:40
0:00:41
0:00:42
0:00:43
0:00:44
0:00:45
0:00:46
0:00:47
0:00:48
0:00:49
0:00:50
0:00:51
0:00:52
0:00:53
0:00:54
0:00:55
0:00:56
0:00:57
0:00:58
0:00:59
0:01:00
0:01:01
0:01:02
0:01:03
0:01:04
0:01:05
0:01:06
0:01:07
0:01:08
0:01:09
0:01:10
0:01:11
0:01:12
0:01:13
0:01:14
0:01:15
0:01:16
0:01:17
0:01:18
0:01:19
0:01:20
0:01:21
0:01:22
0:01:23
0:01:24
0:01:25
0:01:26
0:01:27
0:01:28
0:01:29
0:01:30
0:01:31
0:01:32
0:01:33
0:01:34
0:01:35
0:01:36
0:01:37
0:01:38
0:01:39
0:01:40
0:01:41
0:01:42
0:01:43
0:01:44
0:01:45
0:01:46
0:01:47
0:01:48
0:01:49
0:01:50
0:01:51
0:01:52
0:01:53
0:01:54
0:01:55
0:01:56
0:01:57
0:01:58
0:01:59
0:02:00
0:02:01
0:02:02
0:02:03
0:02:04
0:02:05
0:02:06
0:02:07
0:02:08
0:02:09
0:02:10
0:02:11
0:02:12
0:02:13
0:02:14
0:02:15
0:02:16
0:02:17
0:02:18
0:02:19
0:02:20
0:02:21
0:02:22
0:02:23
0:02:24
0:02:25
0:02:26
0:02:27
0:02:29
0:02:30
0:02:31
0:02:32
0:02:33
0:02:34
0:02:35
0:02:37
0:02:38
0:02:39
0:02:41
0:02:42
0:02:43
0:02:45
0:02:46
0:02:47
0:02:48
0:02:49
0:02:50
0:02:51
0:02:53
0:02:54
0:02:55
0:02:56
0:02:57
0:02:58
0:02:59
0:03:00
Heát giôø!
trưởng thành, sự hình thành các đặc
điểm sinh dục ở ếch trưởng thành,…

I. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
1. Sinh trưởng, phát triển là gì?
- Sinh trưởng là sự tăng lên về kích thước và khối lượng của cơ
thể do sự tăng lên về số lượng và kích thước tế bào, nhờ đó cơ
thể lớn lên.
Ví dụ: Cây cam nhỏ lớn lên thành cây trưởng thành
- Phát triển là những biến đổi của một cá thể bao gồm 3 quá trình
liên quan với nhau: sinh trưởng, phân hóa tế bào, phân hóa hình
thái cơ quan và cơ thể.
Ví dụ: Hạt cam nảy mầm thành cây con

I. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
1. Sinh trưởng, phát triển là gì?
2. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở sinh vật

Cây con cây trưởng thành
(ST);bày cácTrứng
thụ tinh  ấu trùng  ếch
Trình
giai đoạn
Cây trưởng thành ra hoa sinh
tạo trưởng
quả
conphát
(PT);
Ếch con  ếch trưởng
và
triển
 kết hạt (PT)
của cây cam thành
và con(ST).
ếch?

Sinh
và và con ếch có sự
Trong quá trình phát triển
củatrưởng
cây
cam
Sinh
trưởng
và
Trong
quá
trình
phát
phát
triển
có
mối
sinh trưởng và ngược lại. phát triển có
triểnhệ
của
cây
cam và
quan
mật
thiết
mối quan hệ với
con
ếch
cóphát
sinh có sự sinh
không
tách
rờisự triển
Giai đoạn ấu trùng  ếch
con
là
nhau như thế
trưởng
không?
trong
vòng
đời của Cho
trưởng là ấu trùng lớn lên,
to
ra
nào?
ví dụ?
sinh vật.
Giai đoạn sinh trưởng cây con  cây trưởng thành có sự
phát triển là sự ra lá non, sự mọc chồi

I. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
1. Sinh trưởng, phát triển là gì?
2. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
- Mỗi sinh vật từ khi sinh ra đến khi trưởng thành đều trải qua
những giai đoạn sinh trưởng và phát triển nhất định.
- Sinh trưởng gắn với phát triển và phát triển dựa trên cơ sở của
sinh trưởng.

I. Sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
1. Sinh trưởng, phát triển là gì?
2. Các giai đoạn sinh trưởng và phát triển ở sinh vật
II. Mô phân sinh và chức năng của mô phân sinh

II. Mô phân sinh và chức năng của mô phân sinh

Sinh vật lớn lên nhờ sự sinh trưởng là tăng về kích
thước và khối lượng và sự sinh trưởng này là do sự
phân chia và lớn lên của các tế bào. Sự phân chia và
lớn lên của tế bào nhờ thực vật có mô phân sinh có
khả năng phân chia tạo ra các tế bào mới.

II. Mô phân sinh và chức năng của mô phân sinh

Mô phân
sinh bên

Mô
phân
sinh
đỉnh
Nghiên cứu thông
mụcsinh
II SGK/149
Môtin
phân
là
+ Mô phân sinhnhóm
là gì? tế bào chưa
+ Ở thực vật có phân
những
loại
môduy
phân sinh nào?
hóa
còn
trì được khả năng
phân chia.

II. Mô phân sinh và chức năng của mô phân sinh

Mô phân
sinh bên

Mô
phân
sinh
đỉnh

THẢO LUẬN NHÓM
Loại mô phân Vị trí
sinh
Mô phân sinh  
đỉnh
Mô phân sinh bên  

Chức năng
 
 
 
 

Quan sát H36.2, hoạt
động nhóm hoàn
thành phiếu học tập số
1 nội dung bảng 36.1

II. Mô phân sinh và chức năng của mô phân sinh

Mô phân
sinh bên

Mô
phân
sinh
đỉnh
Loại mô phân sinh
Mô phân sinh đỉnh

Mô phân sinh bên

Vị trí

ở đỉnh rễ và
đỉnh các chồi

Vai trò

giúp thân, cành,
rễ dài ra.

ở giữa mạch gỗ giúp thân, cành, rễ
tăng về chiều ngang
và mạch rây.

- Thực vật sinh trưởng nhờ hoạt động của mô phân sinh
- Mô phân sinh là nhóm tế bào chưa phân hóa có khả năng
phân chia
- Có 2 loại:
+ Mô phân sinh đỉnh: ở đỉnh rễ và các chồi, giúp thân, cành,
rễ dài ra.
+ Mô phân sinh bên: ở giữa mạch gỗ và mạch rây, giúp thân,
cành, rễ tăng về chiều ngang.

EM CÓ BIẾT
Thực vật 1 lá mầm không có mô
phân sinh bên nên đường kính
thân không tăng nhiều. Chúng
có mô phân sinh lóng nằm ở vị
trí mắt thân làm tăng chiều dài
của lóng làm chiều cao cây tăng
nhanh.
Những cây 1 lá mầm lâu năm
(cây dừa, cây cau) có vòng mô
phân sinh thứ cấp nằm dưới các
mầm lá, phân chia tạo nên
những dãy tế bào mô mềm ở
phía ngoài làm cho đường kính
thân tăng lên, kiểu sinh trưởng
này gọi là sinh trưởng thứ cấp
phân tán.

LUYỆN TẬP
Khoanh tròn vào đáp án đúng nhất cho mỗi câu sau.
Câu 1: Sinh trưởng là
A. sự tăng về kích thước của cơ thể.
B. sự tăng về khối lượng của cơ thể.
C. sự tăng về kích thước và khối lượng của cơ thể.
D. sự phát sinh hình thái cơ quan.
Câu 2: Giai đoàn nào sau đây là sự phát triển của sinh vật?
A. Cây cam con  cây cam trưởng thành
B. Ếch con  ếch trưởng thành
C. Thân cây cam to ra
D. Trứng ếch thụ tinh  ấu trùng
Câu 3. Mô phân sinh là
A. nhóm tế baò có khả năng phân chia
B. nhóm tế bào không có khả năng phân chia
C. nhóm tế bào màu xanh
D. nhóm tế bào màu xám
Câu 4. Cây cam cao lên nhờ
A. mô phân sinh lóng
B. mô phân sinh đỉnh ngọn
C. mô phân sinh bên
C. mô phân sinh trụ

VẬN DỤNG

Tại sao nhiều
loài thực vật
không ngừng
dài ra và to lên?

Thực vật dài và to ra nhờ chúng có
mô phân sinh, mô phân sinh phân
chia suốt vòng đời của chúng.