KHỞI
ĐỘNG

y
r
r
e
P
t
ậ
c
h
ố
N
đ
a
ô
i
Đ
g
a
g
ữ
n
i
à
g
o
p
H
ặ
a
a
g
m
ủ
c
a
c
ô
h
ộ
ụ
o
b
C
k
i
o
á
Y
h
i
p
ạ
i
t
vớ

BÀI 16:

NHẬT BẢN

NHỮNG NỘI DUNG
CHÍNH CỦA TIẾT HỌC

Phong ca.74@

1. Cuộc duy tân Minh Trị

2.Sự hình thành chủ nghĩa đế
quốc ở Nhật Bản vào cuối thế kỉ
XIX đến đầu thế kỉ XX

-Thủ đô: Tô – ki - ô
-Lãnh thổ có 4 đảo lớn
và hàng nghìn đảo
- Diện tích: 374.000
Km2
-Dân số: trên 127 triệu
người

BẢN ĐỒ LÃNH THỔ NHẬT BẢN

-Nguồn tài nguyên
thiên nhiên nghèo nàn.
Nằm trên vành đai núi
lửa Thái Bình Dương,
được gọi là “quê
hương của động đất và
núi lửa”

Tokugawa Keiki, Tướng quân thứ 15 và là
Tướng quân cuối cùng của Mạc phủ
Tokugawa, Nhật Bản

Bàn tay Perry
vươn tới
Nhật Bản,
đòi mở cửa

Phó đề đốc Perry cùng các sĩ quan và binh lính lên bờ để gặp
sứ giả của Thiên hoàng tại Yokohama 14 tháng 7 năm 1853.

THIÊN HOÀNG MINH
TRỊ
1852-1912

1

1 việc làm
nổi bật

2

2 nhận xét

3

3 điểm nổi
bật

-Tên: Muùt-su-hi-toâ, leân keá
vò cha thaùng 11.1867 khi
môùi 15 tuoåi.
-Laø ngöôøi raát thoâng minh,
duõng caûm, bieát chaêm lo
vieäc nöôùc, bieát theo thôøi
theá vaø bieát duøng ngöôøi.
- Thaùng 1.1868, oâng ra
leänh truaát quyeàn Soâ - gun
vaø thaønh laäp chính phuû
môùi, thuû tieâu cheá ñoä Maïc
phuû, laáy hieäu laø Minh Trò
vaø tieán haønh caûi caùch tieán
boä theo phöông Taây ñeå
canh taân ñaát nöôùc.

1. Cuộc duy tân Minh Trị
1 việc làm nổi bật: Tháng 1-1868 thực hiện
cuộc Duy tân.

1

2 nhận xét :
- Là vị vua trẻ tuổi, có tài
- Là người dám thực hiện cải cách để đưa đất nước phát triển

2
3

3 điểm nổi bật :
-Con của thiên hoàng Kô-mây, kế vị lúc 15 tuổi
-Có tư tưởng duy tân
-Nắm quyền lực và tiến hành cải cách

BÀI 16: NHẬT BẢN
1. Cuộc duy tân Minh Trị

Hình ảnh dưới đây nói về nhân vật
nào? Nêu một số hiểu biết của em
về nhân vật này ?
Là vị Thiên Hoàng thứ 122
của Nhật Bản.
Ông đã canh tân và đưa Nhật
Bản trở thành một quốc gia
hiện đại, thoát khỏi nguy cơ
Thiên Hoàng Minh Trị
trở thành thuộc địa của các

BÀI 16: NHẬT BẢN
1. Cuộc duy tân Minh Trị

Thảo luận cặp đôi
 Dựa vào tư liệu 16.1,
em hãy cho biết mục
đích của cuộc Duy tân
Minh Trị là gì?

1.Nêu hoàn cảnh xuất xứ của đoạn tư liệu ?

 I-tô Hi-rô-bu-mi đã phát biểu tại Xan Phran-xi-cô vào những năm 80
của thế kỉ XIX
2.Ai là người phát biểu?I-tô Hi-rô-bu-mi
3.Những từ và cụm từ nào thể hiện mục đích của Duy tân
Minh Trị?

 Chúng tôi phấn đấu đạt được những điểm cao nhất của nền văn
minh mà các nước tiên tiến đang thụ hưởng.

4.Những cụm từ nào thể hiện những lĩnh vực chú trọng cải
cách?

 Mô hình quân đội, hải quân, khoa học, viện giáo dục

5.Những tri thức cải cách đến bằng con đường nào ? Đến từ
đâu?

 Con đường giáo dục và dưới tác động của ngoại
thương Các tri thức đến từ các nước tiên tiến.

BÀI 16: NHẬT BẢN
1. Cuộc duy tân Minh Trị
THẢO LUẬN NHÓM

Khai thác thông tin bảng 16.2 và thực hiện nhiệm vụ : Vẽ
sơ đồ tư duy thể hiện những nội dung chính của cuộc duy
tân Minh Trị

+ Về kinh tế:

+ Về chính trị:

thành lập chính phủ
theo mô hình của
Đức sau thống nhất
(1871); ban hành
Hiến pháp (1889),
lập Quốc hội.

+ Về giáo dục:
thi hành chế độ giáo
dục bắt buộc; tăng
cường
nội
dung
khoa học - kĩ thuật;
cử thanh niên ưu tú

NỘI
DUNG
CHÍNH

thống nhất tiền tệ,
thị
trường;
cho
phép
mua
bán
ruộng
đất;
xây
dựng đường xá,
cầu
cống;
phát
triển kinh tế tư
bản chủ nghĩa,…
+ Về quân sự:
tổ chức và huấn
luyện quân đội theo
kiểu
phương
Tây;
thực hiện chế độ
nghĩa vụ quân sự;

BÀI 16: NHẬT BẢN
1. Cuộc duy tân Minh Trị

Đồng Yên, đơn vị
tiền tệ thống nhất
của Nhật Bản sau
Duy tân Minh Trị

Phong ca.74@

Phong ca.74@

Nhà ga và đường tàu trên đường sắt
đầu tiên được khánh thành năm 1872

Trong 14 năm (1900 - 1914), tỉ lệ công nghiệp trong nền kinh tế
quốc dân đã tăng từ 19% lên 42%.

Một công xưởng của Nhật theo công nghệ
phương Tây khoảng thập niên  1880

Bưu điện Tokyo

22

Phương tiện giao thông sau cuộc Minh Trị duy tân.

22

Phương tiện giao thông sau cuộc Minh Trị duy tân.

Tàu nước ngoài ở thương cảng Yokohama

Học
sinh
Nhật
Bản
thời
Minh Trị

G
Tinh thần
võ sĩ đạo
Samurai

o
á
i

c
ụ
d

Thiết giáp hạm Mikasa Nhật Bản trong Chiến tranh
Nga – Nhật

Kỳ hạm
Matsushim
a, của Hải
quân Nhật
Bản trong
chiến tranh
TrungNhật.

Nhật hoàng quan sát cuộc tập trận của lực lượng Hải quân

Khai thác mục 1 sgk trang 66 và
nêu ý nghĩa của cuộc duy tân Minh
Trị .

- Phát triển vượt bậc.
- Thành nước tư bản công nghiệp.
- Thoát khỏi nguy cơ trở thành
thuộc địa .
- Có vị thế bình đẳng với các nước
Âu – Mĩ .

Phải quyết
định mở
những cuộc
hội họp
công khai ,
bàn bạc
rộng rãi về
mọi chuyện

Phải làm
sao cho
mọi người
đều có thể
tham gia
bàn cãi cho
trên dưới
đồng
thuậni

Để thực hiện
chí hướng của
mọi người ,
trên từ văn võ
cho đến
thường dân
luôn luôn phải
một lòng một
dạ

Gạt bỏ
những tập
tục hủ lậu
và chỉ dựa
trên công
đạo của
trời đất.

Cầu học tri
thức của
thế giới để
chấn hưng
vận hội của
vương thất
và nước
nhà

Căn cứ vào đâu để khẳng định cuộc duy tân Minh
Trị là cuộc cách mạng tư sản?

Cuộc Duy tân Minh Trị là cuộc CMTS
Chính quyền phong kiến chuyển sang
quý tộc tư sản hóa, cho phép mua bán
ruộng đất.
Cải cách do liên minh quý tộc- tư sản
tiến hành từ trên xuống, (đưa quý tộc tư
sản hóa và đại tư sản lên nắm chính
quyền)
Phát triển kinh tế TBCN, tổ chức và huấn
luyện quân đội theo kiểu phương Tây, cử
thanh niên ưu tú đi du học phương Tây…

Ý nghĩa
- Nhật Bản phát triển
vượt bậc.
- Trở thành nước tư
bản công nghiệp,
thoát khỏi nguy cơ
trở thành thuộc địa,
có vị thế bình đẳng
với các nước Âu –
Mỹ.

2. Sự hình thành chủ
nghĩa đế quốc ở Nhật Bản
vào cuối thế kỉ XIX đến
đầu thế kỉ XX

2.Sự hình thành chủ nghĩa đế
quốc ở Nhật Bản vào cuối thế kỉ
XIX đến đầu thế kỉ XX

Quan sát lược đồ 16.3 và dựa
vào thông tin trong bài, em
hãy nêu những biểu hiện của
sự hình thành chủ nghĩa đế
quốc ở Nhật Bản vào cuối thế
kỉ XX, đầu thế kỷ XX.

- Những biểu hiện của sự hình thành chủ nghĩa đế quốc ở Nhật
Bản:
+ Cuối thế kỉ XIX, ở Nhật Bản đã xuất hiện các công ty độc quyền
có khả năng chi phối, lũng đoạn đời sống kinh tế - chính trị, ví dụ:
Mít-xu-bi-si, Mít-xưi,...

su i
it
M
c
ợ
ư
đ
,
ỏ
h
n
n
ô
u
b
g
n
Ban đầu chỉ là một hã
II. Sau
V
X
ỉ
k
ế
th
từ
p
lậ
h
n
à
th
Takatoshi (1622-1694)
ược
đ
n
ê
n
rị
T
h
in
M
n
tâ
y
u
d
c
này do có công trong cuộ
h
n
à
th
ở
tr
i
ư
x
it
M
,
IX
ối X
u
C
i.
lợ
n
ề
y
u
q
u
iề
h
n
g
n
ở
hư
.
lồ
g
n
ổ
h
k
n
ề
y
u
q
c
ộ
đ
n
một tập đoà
iệp
h
g
n
g
n
ô
C
:
c
ự
v
h
n
lĩ
c
á
c
  Có mặt và chi phối
o
ả
b
, 
h
ín
h
c
i
tà
,
u
tà
g
n
ó
đ
í,
hóa chất, máy móc, vũ kh
sả n
c
á
c
,
h
n
ti
y
ủ
th
i,
ã
b
o
h
k
hiểm, khai khoáng,
y
â
x
,
im
k
n
ệ
y
lu
,
n
ả
s
g
n
ộ
đ
t
phẩm điện - điện tử, bấ
t,
á
h
k
i
iả
g
c
ớ
ư
n
à
v
m
ẩ
h
p
dựng, lốp và cao su, thực
…
bán lẻ, vận chuyển, hậu cần

Một nhà báo Anh kể lại:
“….Anh có thể đi đến Nhật trên chiếc
tàu thủy của hãng Mit - xưi, tàu chạy
bằng than đá của Mit - xưi, cập bến
của Mit - xưi, sau đó lại đi tàu điện
của Mit - xưi đóng, đọc sách do Mit xưi xuất bản, dưới ánh bóng điện do
Mit - xưi chế tạo…”

MITSUBISHI
Được thành lập năm 1870 bởi
Iwasaki Yatarô  (1835-1885)
Có mặt và chi phối các lĩnh vực:
khai khoáng, đóng tàu, viễn thông,
tài chính, bảo hiểm, điện tử, ô tô, xây
dựng, công nghiệp nặng, dầu khí,
địa ốc, thực phẩm, hóa chất, luyện
kim, hàng không...

Phong ca.74@

Phong ca.74@

Xác định các vùng
lãnh thổ mà đế quốc
Nhật Bản xâm chiếm
vào cuối thế kỉ XIXđầu thế kỉ XX?Nhờ
đâu mà lãnh thổ của
Nhật được mở rộng
như vậy?

Thủ đô Tôkiô (Nhật Bản) ngày nay

Phong ca.74@